I DI 18/21

SN
Sygn. akt I DI 18/21
POSTANOWIENIE
Dnia 21 kwietnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Roch
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Dyscyplinarnej w dniu 21 kwietnia 2021 roku sprawy w przedmiocie wniosków Stowarzyszenia [...], Fundacji [...], Fundacji [...], Fundacji [...], Stowarzyszenia [...], Fundacji [...], Komitetu [...], Polskiego Towarzystwa [...] oraz Naczelnej Rady Adwokackiej o dopuszczenie ich przedstawicieli do udziału w postępowaniu dotyczącym wniosku prokuratora z Prokuratury Krajowej o sygn. akt PK XIV Ds […] w przedmiocie wyrażenia zgody na zatrzymanie i doprowadzenie sędziego Sądu Okręgowego w W. I.T.
działając na podst. art. 90 § 1 k.p.k.
a contario
postanowił:
nie uwzględnić wniosków Stowarzyszenia [...], Fundacji [...], Fundacji [...], Fundacji [...], Stowarzyszenia [...], Fundacji [...], Komitetu [...], Polskiego Towarzystwa [...] oraz Naczelnej Rady Adwokackiej i odmówić dopuszczenia przedstawicieli ww. organizacji do udziału w postępowaniu dotyczącym wniosku prokuratora z Prokuratury Krajowej o sygn. akt PK XIV Ds […] w przedmiocie wyrażenia zgody na zatrzymanie i doprowadzenie sędziego Sądu Okręgowego w W. I.T..
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 15 marca 2021 roku, sygn. akt PK XIV Ds […], prokurator z Prokuratury Krajowej wniósł o
podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie sędziego Sądu Okręgowego w W. I.T. celem ogłoszenia mu postanowienia o przedstawieniu zarzutów o przestępstwo z art. 241 § 1 k.k. i przesłuchania w charakterze podejrzanego.
Pismem datowanym na 14 kwietnia 2021 roku K.S., Dyrektorka zarządzająca
Fundacji [...] zgłosiła udział tej organizacji w ww. postępowaniu
, w którym posiedzenie w Sądzie Najwyższym wyznaczono na dzień 21 kwietnia 2021 roku. Do wniosku
dołączono statut fundacji oraz
pisemne upoważnienie dla K.S., B.K. i J.K..
W dniu
16 kwietnia 2021 roku M.G., prezes zarządu głównego
Stowarzyszenia [...]
złożył wniosek o dopuszczenie do uczestnictwa w ww. sprawie, jego przedstawicieli, P.S. i D.W.. Do wniosku
dołączono statut stowarzyszenia oraz
pisemne upoważnienia dla wskazanych przedstawicieli.
Pismami z 14 i 16 kwietnia 2021 roku do udziału w postępowaniu Fundację
[...] zgłosili prezes zarządu I.N. i członek zarządu W.B..
Do wniosku
dołączono statut oraz
pisemne upoważnienie dla M.W..
Nadto pismem z dnia 19 kwietnia 2021 roku udział w postępowaniu zgłosiła również prezes zarządu
Fundacji [...] L.K..
Do wniosku
dołączono statut fundacji oraz
pisemne upoważnienie dla
K.S.
.
Pismem datowanym na 13 kwietnia 2021 roku Stowarzyszenie [...] złożyło wniosek o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu, jako osobę uprawnioną wskazując A.K..
Do wniosku
dołączono statut oraz wymagane
pisemne upoważnienie.
Pismem datowanym na 19 kwietnia
2021 roku M.B., działając w imieniu Fundacji [...], złożył wniosek o dopuszczenie do uczestnictwa w ww. sprawie ww. fundacji. Do wniosku
dołączono statut, nie wskazano jednak danych osoby mającej uczestniczyć w postępowaniu, nie dołączono też
wymaganego przez art. 90 § 2 k.p.k.
upoważnienia.
Pismem z dnia 19 kwietnia 2021 roku udział w postępowaniu zgłosiły również M.L. – sekretarz zarządu głównego oraz K.Z.Ł-C. – wiceprzewodnicząca zarządu głównego Komitetu [...]
.
Do wniosku
dołączono statut oraz
pisemne upoważnienie dla
K.K.
.
Pismem datowanym na 19 kwietnia 2021 roku K.K. – prezeska zarządu Polskiego Towarzystwa [...] złożyła wniosek o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu.
Do wniosku
dołączono statut oraz wymagane
pisemne upoważnienie dla wskazanej osoby, M.S-B..
Udział w postępowaniu zgłosiła także Naczelna Rada Adwokacka, pismem z dnia 19 kwietnia 2021 roku. Załączono uchwałę nr […]/2021 Prezydium Naczelnej Rady Uchwały Adwokackiej z dnia 15 kwietnia 2021 roku, którą upoważniono do udziału w sprawie B.T..
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wnioski nie mogły zostać uwzględnione.
Zgodnie z art. 90 § 1 k.p.k.,
jeżeli zachodzi potrzeba ochrony interesu społecznego lub interesu indywidualnego, objętego zadaniami statutowymi organizacji społecznej, w szczególności ochrony wolności i praw człowieka, może ona zgłosić swój udział w postępowaniu sądowym.
Powszechnie przyjmuje się przy tym, że udział przedstawiciela społecznego może być zgłoszony tylko w postępowaniu sądowym, czyli po wniesieniu aktu oskarżenia do sądu. Działanie to nie jest dopuszczalne w postępowaniu przygotowawczym
(tak R. A. Stefański [w:]
Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz do art. 1-166
, red. S. Zabłocki, Warszawa 2017, str. 1017 i przywołana tam dalsza literatura; por. także K. Eichstaedt [w:]
Kodeks postępowania karnego. Tom I. Komentarz aktualizowany
, red. D. Świecki, LEX/el. 2021, art. 90, teza 2; H. Paluszkiewicz [w:]
Kodeks postępowania karnego. Komentarz, wyd. II
, red. K. Dudka, Warszawa 2020, str. 225-226).
Postępowanie immunitetowe, czy to w przedmiocie wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, czy to zezwolenia na zatrzymanie, mimo że toczy się przed sądem dyscyplinarnym, nie jest postępowaniem sądowym. Jest to szczególnego rodzaju postępowanie incydentalne, z reguły pozostające na etapie postępowania przygotowawczego prowadzonego przez prokuratora
(por.
uchwała SN z dnia 27 maja 2009 r., I KZP 5/09, OSNKW 2009, nr 7, poz. 51, OSP 2011, z. 4, poz. 48, Prok. i Pr.-wkł. 2009, nr 9, poz. 31, Biul. SN 2009, nr 5, poz. 15;
uchwała SN z dn. 24 maja 2012 r., SNO 27/12, Lex nr 1231619). Tak właśnie jest w rozpoznawanej sprawie.
Tym samym brak jest prawnej możliwości dopuszczenia wskazanych organizacji społecznych do udziału w postępowaniu, które co prawda toczy się przed sądem, ale nie jest postępowaniem sądowym. Powyższe okoliczności uczyniły jednocześnie niecelowym wzywanie
Fundacji [...]
do uzupełniania brakującej dokumentacji, o której mowa w art. 90 § 2 k.p.k., jak też bardziej szczegółową analizę możliwości występowania w postępowaniu Naczelnej Rady Adwokackiej jako organizacji społecznej, w ramach jej „zadań statutowych”.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.