I DI 18/21

Sąd Najwyższy2021-04-14
SNKarneodpowiedzialność karna sędziówWysokanajwyższy
immunitetsędziaSąd NajwyższyIzba Dyscyplinarnaprokuratorodpowiedzialność karnaTSUEniezależność sądownictwa

Podsumowanie

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku obrońcy o pozostawienie bez rozpoznania wniosku prokuratora o zezwolenie na zatrzymanie i doprowadzenie sędziego w celu przedstawienia mu zarzutów.

Obrońca sędziego Sądu Okręgowego w W. I.T. wniósł o pozostawienie bez rozpoznania wniosku prokuratora o zezwolenie na zatrzymanie i doprowadzenie sędziego w celu przedstawienia mu zarzutów. Argumentował, że Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego nie jest niezależnym sądem, a wcześniejsze postanowienie Sądu Apelacyjnego stwierdzało immunitet sędziego. Sąd Najwyższy uznał wniosek obrońcy za bezzasadny, podkreślając brak przepisów podważających niezależność Izby Dyscyplinarnej i irrelewantność postanowienia Sądu Apelacyjnego dla kwestii immunitetu.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy sędziego Sądu Okręgowego w W. I.T. o pozostawienie bez rozpoznania wniosku prokuratora z Prokuratury Krajowej. Wniosek prokuratora dotyczył zezwolenia na zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie sędziego w celu ogłoszenia mu postanowienia o przedstawieniu zarzutów o przestępstwo z art. 241 § 1 k.k. i przesłuchania go w charakterze podejrzanego. Obrońca sędziego argumentował, że Sąd Najwyższy orzekający w Izbie Dyscyplinarnej nie jest sądem niezależnym i bezstronnym, a przez to uchwała wyrażająca zgodę na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest nieskuteczna. Dodatkowo powołał się na postanowienie Sądu Apelacyjnego stwierdzające, że sędzia I.T. posiada immunitet. Sąd Najwyższy uznał wniosek obrońcy za oczywisty i bezzasadny. Podkreślił, że nie istnieje żaden przepis prawa krajowego ani międzynarodowego, ani orzeczenie sądu, które stwierdzałoby, że Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej nie jest sądem niezależnym i bezstronnym. Odniósł się również do środków tymczasowych zastosowanych przez TSUE w innej sprawie oraz do zasady prawnej ustanowionej uchwałą SN z dnia 10 kwietnia 2019 roku. Sąd uznał postanowienie Sądu Apelacyjnego za irrelewantne dla oceny skuteczności uchwały Sądu Najwyższego o wyrażeniu zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Sąd Najwyższy stwierdził, że żadne przepisy nie przewidują możliwości dowolnego uznawania przez strony postępowania, że rozstrzygnięcie sądowe jest niewykonalne lub nieskuteczne, gdyż prowadziłoby to do anarchii. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uznał, że prawomocna uchwała SN z dnia 18 listopada 2020 roku, sygn. II DO 74/20, ma moc obowiązującą i jest wykonalna, co oznacza, że sędziego I.T. nie chroni immunitet formalny w objętym nią zakresie, a prokurator jest uprawniony do przedstawienia mu zarzutu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie istnieje żaden przepis prawa krajowego lub międzynarodowego, ani też mające moc powszechnie obowiązującą orzeczenie sądu krajowego lub międzynarodowego, które stwierdzałoby, że Sąd Najwyższy orzekający w Izbie Dyscyplinarnej nie jest sądem niezależnym i bezstronnym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził brak jakichkolwiek przepisów podważających jego niezależność i bezstronność w ramach Izby Dyscyplinarnej, a także uznał za irrelewantne argumenty dotyczące środków tymczasowych TSUE i postanowienia Sądu Apelacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku obrońcy

Strona wygrywająca

Prokuratura Krajowa

Strony

NazwaTypRola
I.T.osoba_fizycznasędzia Sądu Okręgowego w W.
Prokuratura Krajowaorgan_państwowywnioskodawca
Obrońca sędziego I.T.innewnioskodawca

Przepisy (5)

Główne

p.u.s.p. art. 80 § § 1

Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 92

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 93 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 241 § § 1

Kodeks karny

u.SN art. 88 § § 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak przepisów podważających niezależność i bezstronność Izby Dyscyplinarnej SN. Postanowienie Sądu Apelacyjnego jest irrelewantne dla oceny immunitetu sędziego w kontekście uchwały SN. Nie ma podstaw prawnych do dowolnego uznawania przez strony rozstrzygnięć sądowych za niewykonalne lub nieskuteczne. Prawomocna uchwała SN II DO 74/20 jest wykonalna i pozbawia sędziego immunitetu w objętym zakresie.

Odrzucone argumenty

Sąd Najwyższy orzekający w Izbie Dyscyplinarnej nie jest sądem niezależnym i bezstronnym. Uchwała SN o wyrażeniu zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej jest nieskuteczna. Sąd Apelacyjny stwierdził, że sędzia I.T. posiada immunitet, co uniemożliwia czynności procesowe.

Godne uwagi sformułowania

Nie istnieje żaden przepis prawa krajowego lub międzynarodowego, ani też mające moc powszechnie obowiązującą orzeczenie sądu krajowego lub międzynarodowego, które stwierdzałoby, że Sąd Najwyższy orzekający w Izbie Dyscyplinarnej nie jest sądem niezależnym i bezstronnym. Akceptacja tego rodzaju zachowań prowadziłoby do anarchii, na którą nie może sobie pozwolić żaden system prawny XXI wieku. Prawomocna uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2020 roku, sygn. II DO 74/20 ma moc obowiązującą i jest wykonalna, co skutkuje koniecznością przyjęcia, że w objętym nią zakresie sędziego I.T. nie chroni immunitet formalny...

Skład orzekający

Adam Roch

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących immunitetu sędziowskiego, niezależności sądownictwa i roli Izby Dyscyplinarnej SN w kontekście orzecznictwa TSUE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Izby Dyscyplinarnej SN i immunitetu sędziowskiego w Polsce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy kontrowersyjnego tematu niezależności sądownictwa i immunitetu sędziowskiego, z odwołaniami do orzecznictwa TSUE i wewnętrznych sporów prawnych w Polsce.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: czy sędzia może być ponad prawem? Kluczowa decyzja w sprawie immunitetu.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt I DI 18/21
POSTANOWIENIE
Dnia 14 kwietnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Roch
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Dyscyplinarnej w dniu 14 kwietnia 2021 roku sprawy w przedmiocie wniosku obrońcy sędziego Sądu Okręgowego w W. I.T. o pozostawienie wniosku prokuratora
‎
z Prokuratury Krajowej sygn. akt PK XIV Ds […] bez rozpoznania
działając na podst. art. 80 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz art. 92 k.p.k. i art. 93 § 1 k.p.k.
postanowił:
nie uwzględnić wniosku obrońcy o pozostawienie wniosku prokuratora z Prokuratury Krajowej, sygn. akt PK XIV […] bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Wnioskiem z dnia 15 marca 2021 roku, sygn. akt PK XIV Ds […], prokurator z Prokuratury Krajowej wniósł o
podjęcie uchwały w przedmiocie zezwolenia na zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie sędziego Sądu Okręgowego w W. I.T. celem ogłoszenia mu postanowienia
‎
o przedstawieniu zarzutów o przestępstwo z art. 241 § 1 k.k. i przesłuchania
‎
w charakterze podejrzanego.
Pismem datowanym na 16 marca 2021 roku, obrońca sędziego I.T. wniósł
o pozostawienie wniosku prokuratora bez rozpoznania.
W piśmie tym wskazano, że Sąd Najwyższy orzekający w Izbie Dyscyplinarnej nie jest sądem niezależnym i bezstronnym, w rozumieniu przepisów prawa Unii Europejskiej,
‎
a przez to przepisów prawa polskiego, wskutek czego prawomocna uchwała, mocą której wyrażona została zgoda na pociągnięcie sędziego I.T. do odpowiedzialności karnej, jest nieskuteczna. Dodatkowo wskazano, iż Sąd Apelacyjny w […]. postanowieniem z dnia 24 lutego 2021 roku, sygn. II AKz […] stwierdził, że I.T. jest nieprzerwanie sędzią sądu powszechnego Rzeczpospolitej Polskiej z przypisanym do tego urzędu immunitetem i prawem do orzekania, co ma powodować niemożność podjęcia jakichkolwiek czynności procesowych związanych z przedstawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek obrońcy jest bezzasadny i to w stopniu oczywistym.
Nie istnieje żaden przepis prawa krajowego lub międzynarodowego, ani też mające moc powszechnie obowiązującą orzeczenie sądu krajowego lub międzynarodowego, które stwierdzałoby, że Sąd Najwyższy orzekający w Izbie Dyscyplinarnej nie jest sądem niezależnym i bezstronnym.
Konstatacji tej zmienić nie może także fakt zastosowania w dniu 8 kwietnia 2020 roku przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), w sprawie
‎
o sygn. C
-
791/19 R, środków tymczasowych
.
Wywodzone przez obrońcę
okoliczności nie wynikają także z żadnego innego orzeczenia TSUE,
‎
w szczególności z wyroku z dnia 19 listopada 2019 roku (C-585/18, C-624/18 i C-325/18).
Na marginesie dodać należy, iż moc obowiązującą wciąż zachowuje zasada prawna ustanowiona
uchwałą składu izby Sądu Najwyższego z dnia
‎
10 kwietnia 2019 roku (sygn. II DSI 54/18, Lex 2671023), od której Sąd Najwyższy dotąd nie odstąpił w jedynym umożliwiającym to trybie – przewidzianym w art. 88 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym (o której to normie trafnie notabene wspomnieli obrońcy sędziego w swoim piśmie z dnia 19 stycznia 2021 roku, skierowanym do Prokuratury Krajowej – k. 746 akt prokuratora).
Oceny powyższej nie może zmienić także postanowienie wydane w dniu 24 lutego 2021 roku przez Sąd Apelacyjny w […]. (sygn. II AKz […]), który nie orzekał wszak w sprawie immunitetowej sędziego I.T., a w procesie karnym, rozpoznając zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w W. o zawieszeniu postępowania. Dla kwestii skuteczności uchwały Sądu Najwyższego o wyrażeniu zgody na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej czy też zawieszenia go w pełnieniu czynności służbowych, orzeczenie to, jak również poglądy i oceny przedstawione w jego uzasadnieniu, z prawnego punktu widzenia są całkowicie irrelewantne.
Najistotniejsza w odniesieniu do wniosku obrońcy jest jednak okoliczność, iż żadne przepisy prawa polskiego ani międzynarodowego nie przewidują możliwości w istocie dowolnego uznawania przez zainteresowane strony postępowania karnego, że określone rozstrzygnięcie sądowe jest wobec nich niewykonalne czy też nieskuteczne. Uprawnienia takiego nie mają także sądy orzekające w innych sprawach, w innym przedmiocie. Akceptacja tego rodzaju zachowań prowadziłoby do anarchii, na którą nie może sobie pozwolić żaden system prawny XXI wieku.
Prawomocna uchwała Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2020 roku, sygn. II DO 74/20 ma moc obowiązującą i jest wykonalna, co skutkuje koniecznością przyjęcia, że w objętym nią zakresie sędziego I.T. nie chroni immunitet formalny, a prokurator jest uprawniony do przedstawienia mu zarzutu popełnienia przestępstwa opisanego w ww. uchwale.
Mając powyższe na względzie, postanowiono jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę