I CZ 99/05

Sygn. akt I CZ 99/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 13 października 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Kazimierz Zawada 
SSA Aleksandra Marszałek 
 
w sprawie z powództwa T. K. i  W. K. 
przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Starostę (…) oraz Agencji 
Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z 
rzeczywistym stanem prawnym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie 
Cywilnej w dniu 13 października 2005 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu 
Apelacyjnego z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt VI ACa (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 31 marca 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił kasacje 
powodów T. K. i W. K.. Skargę kasacyjną powodów sporządził profesor nauk prawnych 
K. S. – mąż powódki M. K., będącej siostrą T. K. i W. K. 
W zażaleniu skarżący T. K. i W. K. reprezentowani przez K. S. wnosili o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
W sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w wersji redakcyjnej i 
numeracji obowiązującej przed dniem 6 lutego 2005 r. (art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 
2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o 
ustroju sądów powszechnych, Dz. U. Nr 13, poz. 98). 

 
2 
Artykuł 87 k.p.c. wymienia osoby mogące występować w postępowaniu 
cywilnym jako pełnomocnicy. Wyliczenie ma charakter enumeratywny, co oznacza, że 
osoba nie należąca do żadnej z kategorii osób wskazanych w tym przepisie nie może 
być skutecznie ustanowiona pełnomocnikiem (z wyjątkami przewidzianymi m.in. w 
przepisach regulujących postępowania odrębne, które jednak w niniejszej sprawie nie 
mają zastosowania). Artykuł 3932 § 1 k.p.c. jest przepisem szczególnym w stosunku do 
art. 87 k.p.c. w tym sensie, że ogranicza krąg osób, którym można skutecznie udzielić 
pełnomocnictwa do sporządzenia kasacji oraz zażalenia do Sądu Najwyższego, do 
adwokatów i radców prawnych. W myśl art. 3932 § 2 k.p.c. przymus adwokacko-
radcowski wyłączony jest tylko wówczas, gdy stroną, jej przedstawicielem lub 
pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany 
nauk prawnych, a także gdy stroną lub jej przedstawicielem jest adwokat lub radca 
prawny. Przepis § 2 nie może być jednak odczytywany jako wyłączający stosowanie 
art. 87 na zasadzie lex specialis derogat legi generali i uprawniający osoby w nim 
wskazane do pełnienia funkcji pełnomocników procesowych, co sugerują skarżący. 
Przeciwnie, sformułowanie „przepisu § 1 nie stosuje się” użyte w § 2 art. 3932 k.p.c. 
oznacza 
wyłączenie 
stosowania 
przepisu 
zawartego 
w § 1 i w konsekwencji 
konieczność zastosowania normy o charakterze ogólnym zawartej w art. 87 k.p.c. Inne 
rozumienie przepisu art. 3932 § 2, zgodnie z którym stanowi on samodzielną podstawę 
do udzielenia pełnomocnictwa do sporządzenia kasacji (a także zażalenia do Sądu 
Najwyższego), nie jest uzasadnione. Prowadziłoby ono bowiem do stworzenia 
odrębnej kategorii pełnomocników procesowych uprawnionych do reprezentowania 
stron wyłącznie przed Sądem Najwyższym, co pozostawałoby w sprzeczności z jasno 
zarysowanym zamiarem ustawodawcy wyrażonym w § 1 art. 3932 k.p.c. przyznania 
takiego uprawnienia głównie adwokatom i radcom prawnym. Konkludując, osoba 
wymieniona w § 2 art. 3932 k.p.c. działająca jako pełnomocnik może skutecznie 
sporządzić kasację lub zażalenie do Sądu Najwyższego, jeżeli mieści się w kręgu 
osób, które mogą być pełnomocnikami procesowymi w ogólności. Chodzi zatem o 
osoby wymienione w art. 87 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 
stycznia 2002 r., I PKN 607/01, OSNP 2004, nr 3, poz. 48). Profesor nauk prawnych K. 
S., który jest szwagrem powodów T. K. i W. K., nie należy do tych osób. Zażalenie jest 
więc bezzasadne i ze wskazanych przyczyn należało je oddalić (art. 385 w związku 
z art. 39319 k.p.c.).