I CZ 98/09

Sygn. akt I CZ 98/09 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 stycznia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski 
SSN Kazimierz Zawada 
 
w sprawie ze skargi Z. L. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym 
wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt I ACa (…), 
w sprawie z powództwa Powiatowego Urzędu Pracy w P. 
przeciwko Z. L. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 15 stycznia 2010 r., 
zażalenia Z. L. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 29 lipca 2009 r., sygn. akt I 
ACa (…), 
 
1. oddala zażalenie, 
2. przyznaje adw. J. O. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego kwotę 1 800 
(tysiąc osiemset) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej 
skarżącemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym, podlegającą podwyższeniu 
o należny podatek od towarów i usług. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny – po ponownym rozpoznaniu 
sprawy – powtórnie odrzucił skargę Z. L. o wznowienie postępowania, zakończonego 
wyrokiem wymienionego Sądu z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt I ACa (..), opartą na 

 
2 
podstawie przewidzianej w art. 401 pkt 2 k.p.c. (nieważność postępowania 
spowodowana brakiem zdolności sądowej i procesowej powoda) i orzekł w przedmiocie 
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Z. L. z urzędu. 
Sąd Apelacyjny podzielił zarzut Z. L., że powód – Powiatowy Urząd Pracy w P. 
nie ma zdolności sądowej i procesowej, ponieważ powiatowe urzędy pracy są 
jednostkami organizacyjnymi posiadających osobowość prawną powiatów. Uznał 
jednak, że skarga jest niedopuszczalna z powodu braku ogólnych przesłanek 
procesowych (art. 199 k.p.c.). Stwierdzony brak zdolności sądowej i procesowej powoda 
ma – zdaniem Sądu Apelacyjnego – charakter pierwotny i nieusuwalny, gdyż żadne 
działania nie mogą doprowadzić do nabycia przez Powiatowy Urząd Pracy w P. 
zdolności sądowej i procesowej. Ze względu na charakter tego braku skarga o 
wznowienie postępowania jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu a limie, albowiem 
zainicjowane nią postępowanie, podobnie jak każe postępowania sądowe, nie może się 
ono toczyć z udziałem podmiotu nieposiadającego zdolności sądowej i procesowej (art. 
406 w związku z art. 199 § 1 pkt. 3 k.p.c.). 
W zażaleniu pełnomocnik Z. L. zarzucił naruszenie art. 401 pkt 2 k.p.c., art. 406 w 
związku z art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. i art. 379 pkt 2 k.p.c. i wniósł o uchylenie 
zaskarżonego postanowienia w zakresie odrzucenia skargi i zasądzenie mu kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu 
zażaleniowym. 
Sąd Najwyższy w zważył, co następuje: 
Rozstrzygające znaczenie dla oceny zasadności zażalenia ma kwestionowana 
przez skarżącego przyjęta przez Sąd Apelacyjny możliwość wstępnego badania skargi o 
wznowienie postępowania w zakresie istnienia ogólnych przesłanek procesowych (art. 
199 i art. 1099 w związku z art. 406 k.p.c.). 
Kwestia nie jest jednolicie postrzegana w doktrynie, jednakże – jak trafnie 
stwierdził Sąd Apelacyjny – dominuje w niej stanowisko, że brak zdolności sądowej i 
procesowej stanowi nie tylko przewidzianą w art. 402 pkt. 2 k.p.c. podstawę wznowienia 
postępowania, ale podlega wstępnemu badaniu jako przesłanka dopuszczalności skargi 
o wznowienie. Za tym stanowiskiem opowiedział się także Sąd Najwyższy w 
postanowieniu z dnia 3 grudnia 2008 r., V CSK 339/08 (OSNC-ZD 2009, nr 3, poz. 79). 
Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie podziela ten kierunek 
orzecznictwa. To oznacza, że wniesiona przez skarżącego skarga o wznowienie 
postępowania – ze względu na pierwotny i nieusuwalny brak zdolności sądowej i 

 
3 
procesowej Powiatowego Urzędu Pracy w P. – podlegała odrzuceniu a limie. W 
konsekwencji podniesione w zażaleniu skarżącego zarzuty nie mogły odnieść 
zamierzonego skutku. 
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako pozbawione 
uzasadnionych podstaw (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). Orzeczenie o 
kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata skarżącemu z 
urzędu w postępowaniu zażaleniowym jest oparte na § 19 i § 21 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy 
prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).