I CZ 97/09

Sąd Najwyższy2010-01-15
SNPracyochrona roszczeń pracowniczychŚrednianajwyższy
FGŚPkoszty sądoweopłata od apelacjiniewypłacalność pracodawcyroszczenia pracowniczeSąd Najwyższyprawo pracy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na odrzucenie apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty od apelacji, uznając, że przy wartości przedmiotu sporu przekraczającej 50 000 zł należna jest opłata stosunkowa.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) z powodu nieuiszczenia opłaty od apelacji, mimo wezwania. FGŚP dochodził zapłaty na podstawie art. 298 k.h., co Sąd Apelacyjny uznał za roszczenie odszkodowawcze, a nie zwrot wypłaconych świadczeń pracowniczych, co skutkowałoby zwolnieniem z opłat. FGŚP w zażaleniu argumentował, że zwolnienie od kosztów sądowych przy roszczeniach do 50 000 zł ma zastosowanie również w tym przypadku, gdyż dochodzi naprawienia szkody będącej sumą świadczeń wypłaconych pracownikom.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację wniesioną przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) na podstawie art. 373 k.p.c. w związku z art. 370 k.p.c. z powodu nieuiszczenia w wyznaczonym terminie opłaty od apelacji w kwocie 2596 zł. Pełnomocnik powoda został wezwany do jej uiszczenia, jednak tego nie uczynił. Sąd drugiej instancji uznał, że powód dochodzi roszczenia odszkodowawczego na podstawie art. 298 k.h., a nie zwrotu wypłaconych świadczeń pracowniczych, co skutkowałoby brakiem podstaw do zastosowania art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy i zwolnienia z kosztów sądowych. FGŚP zaskarżył to postanowienie, argumentując, że zwolnienie od kosztów sądowych przy roszczeniach nieprzekraczających 50 000 zł na jednego pracownika ma zastosowanie także przy dochodzeniu roszczeń na podstawie art. 298 k.h. czy art. 299 k.s.h., ponieważ są to te same roszczenia, a dochodzone należności nie straciły przymiotu należności za pracę. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że przepis art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych zapewnia tożsamość ochrony prawnej roszczeń Funduszu przy dochodzeniu zwrotu wypłaconych świadczeń z ochroną prawną przewidzianą dla należności za pracę. Jednakże, zgodnie z ustawą o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w sprawach z zakresu prawa pracy, w których wartość przedmiotu sporu przekracza 50 000 zł, pobiera się opłatę stosunkową od apelacji. Ponieważ wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie przekraczała tę kwotę, zasadne było żądanie uiszczenia opłaty stosunkowej, a jej nieuiszczenie uzasadniało odrzucenie apelacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych nie korzysta z pełnego zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku, gdy wartość przedmiotu sporu przekracza 50 000 zł, nawet jeśli dochodzi zwrotu świadczeń wypłaconych pracownikom.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że choć art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych zapewnia tożsamość ochrony prawnej roszczeń Funduszu z ochroną należności za pracę, to ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przewiduje zróżnicowanie opłat w zależności od wartości przedmiotu sporu. W sprawach, gdzie wartość przedmiotu sporu przekracza 50 000 zł, pobiera się opłatę stosunkową od apelacji, co dotyczy również roszczeń Funduszu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

E. K. i M. K.

Strony

NazwaTypRola
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczychinstytucjapowód
E. K.osoba_fizycznapozwany
M. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia apelacji przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia apelacji przez sąd pierwszej instancji w przypadku nieuiszczenia opłaty.

u.o.r.p. art. 23 § ust. 2

Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

Zapewnia tożsamość ochrony prawnej roszczeń Funduszu przy dochodzeniu zwrotu wypłaconych świadczeń z ochroną prawną przewidzianą dla należności za pracę.

u.k.s.c. art. 35 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zróżnicowanie stopnia liberalizacji obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sprawach z zakresu prawa pracy w zależności od wartości przedmiotu sporu.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.h. art. 298

Kodeks handlowy

Podstawa dochodzenia roszczenia przez powoda.

u.k.s.c. art. 96 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwalnia z obowiązku uiszczania kosztów sądowych stronę wnoszącą odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem art. 35 i 36.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość przedmiotu sporu przekracza 50 000 zł, co uzasadnia pobranie opłaty stosunkowej od apelacji zgodnie z art. 35 ust. 1 u.k.s.c.

Odrzucone argumenty

Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, dochodząc roszczeń na podstawie art. 298 k.h. lub art. 299 k.s.h., korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych przewidzianego dla pracowników dochodzących należności za pracę, nawet gdy wartość przedmiotu sporu przekracza 50 000 zł.

Godne uwagi sformułowania

zwolnienie od kosztów sądowych przysługującego pracownikowi dochodzącemu należności za pracę dochodzi naprawienia szkody będącej sumą świadczeń wypłaconych pracownikom niewypłacalnego pracodawcy tożsamość ochrony prawnej roszczeń Funduszu przy dochodzeniu zwrotu wypłaconych świadczeń z ochroną prawną przewidzianą w odrębnych przepisach dla należności za pracę ochrona roszczeń Funduszu nie może być jednak dalej idąca

Skład orzekający

Hubert Wrzeszcz

przewodniczący

Zbigniew Kwaśniewski

sprawozdawca

Kazimierz Zawada

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opłat sądowych w sprawach z zakresu prawa pracy, w szczególności w kontekście roszczeń Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i wartości przedmiotu sporu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji FGŚP i wartości przedmiotu sporu powyżej 50 000 zł.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami sądowymi w sprawach pracowniczych, co jest istotne dla praktyków prawa pracy i przedsiębiorców.

FGŚP przegrywa w Sądzie Najwyższym: kluczowa sprawa o opłaty od apelacji.

Dane finansowe

WPS: 2596 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 97/09 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 15 stycznia 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) 
SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) 
SSN Kazimierz Zawada 
 
w sprawie z powództwa Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych  
z siedzibą w W. przeciwko E. i M. K. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 
w Izbie Cywilnej w dniu 15 stycznia 2010 r., 
zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego 
z dnia 19 maja 2009 r., sygn. akt VI ACa (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 maja 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił 
apelację powoda – Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – na 
podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c., wobec nieuiszczenia w terminie 7 dni 
należnej opłaty od apelacji w kwocie 2596 zł, do uiszczenia której pełnomocnik powoda 
został wezwany zarządzeniem z dnia 2 kwietnia 2009 r., doręczonym w dniu 14 kwietnia 
2009 r. 
Sąd drugiej instancji stwierdził, że powód dochodzi od pozwanych wskazanej w 
pozwie 
kwoty 
na 
podstawie 
art. 
298 
k.h., 
a 
więc 
dochodzi 
roszczenia 
odszkodowawczego, przesłanką uwzględnienia którego jest wystąpienie szkody po 
stronie wierzyciela spółki z o.o. 
W ocenie Sądu odwoławczego, okoliczność, że powód nie dochodzi zwrotu 
wypłaconych świadczeń skutkuje brakiem podstaw do zastosowania art. 23 ust. 2 
ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń, pracowniczych w razie 

 
2 
niewypłacalności pracodawcy, a powód nie korzysta z ustawowego zwolnienia od 
kosztów sądowych przysługującego pracownikowi dochodzącemu należności za pracę. 
W tej sytuacji nieopłacona przez powoda apelacja podlegała odrzuceniu na podstawie 
art. 370 k.p.c. przez Sąd pierwszej instancji, a zatem sąd drugiej instancji odrzucił ją na 
podstawie art. 373 k.p.c. 
Powód zaskarżył w całości to postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i nadanie 
biegu apelacji. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wywodzi, że zwolnienie od kosztów 
sądowych przy dochodzeniu roszczeń nie przekraczających kwoty 50 000 zł na jednego 
pracownika ma zastosowanie także przy dochodzeniu przez powoda roszczeń na 
podstawie art. 298 k.h. czy art. 299 k.s.h., bo są to te same roszczenia, tylko 
dochodzone obecnie od członków zarządu niewypłacalnego pracodawcy będącego 
spółką z o.o. W ocenie żalącego należności te nie straciły przymiotu należności za pracę 
wypłaconych pracownikom z powodu niewypłacalności pracodawcy, a kwoty te 
korzystały z ustawowego zwolnienia od kosztów w przypadku ich dochodzenia. Żalący 
dobitnie podkreślił, że dochodzi naprawienia szkody będącej sumą świadczeń 
wypłaconych pracownikom niewypłacalnego pracodawcy. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. 
Przepis art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń 
pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. Nr 158, poz. 1121 ze zm.) 
przewiduje tożsamość ochrony prawnej roszczeń Funduszu przy dochodzeniu zwrotu 
wypłaconych świadczeń z ochroną prawną przewidzianą w odrębnych przepisach dla 
należności za pracę. Takimi odrębnymi przepisami będącymi źródłem ochrony prawnej 
dla należności za pracę są niewątpliwie także i przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o 
kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), zwanej dalej 
„u.k.s.c.”, które przy dochodzeniu należności za pracę liberalizują generalne zasady 
uiszczania kosztów sądowych. Przepis art. 96 ust. 1 pkt 4 u.k.s.c. zwalnia z obowiązku 
uiszczania kosztów sądowych m.in. stronę wnoszącą odwołanie do sądu pracy i 
ubezpieczeń społecznych, jednakże z zastrzeżeniem art. 35 i 36 tej ustawy. Oba ostatnio 
wymienione artykuły mają więc pierwszeństwo zastosowania przed art. 96 ust. 1 pkt 4 
u.k.s.c. m.in. w sprawach dochodzenia należności za pracę. W przepisie art. 35 ust. 1 
u.k.s.c. ustawodawca zróżnicował stopień liberalizacji obowiązku uiszczania kosztów 
sądowych w sprawach z zakresu prawa pracy, a zatem także w sprawach wszczętych 

 
3 
wystąpieniem z roszczeniem o zapłatę należności za pracę, przyjmując jako kryterium 
takiego zróżnicowania wartość przedmiotu sporu. W sprawach, w których wartość 
przedmiotu sporu nie przewyższa kwoty 50 000 zł pobiera się opłatą podstawową, m.in. 
od apelacji, w kwocie 30 zł, natomiast w sprawach z zakresu prawa pracy w których 
wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50 000 zł pobiera się opłatę stosunkową od 
wszystkich podlegających opłacie pism procesowych. Z przewidzianej w art. 35 ust. 1 
u.k.s.c. ochrony prawnej przy dochodzeniu m.in. należności za pracę korzystają więc 
w tym samym zakresie roszczenia powodowego Funduszu dochodzącego zwrotu 
wypłaconych świadczeń, a to z mocy art. 23 ust. 2 powołanej wcześniej ustawy z dnia 13 
lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. 
Tożsamość ochrony prawnej roszczeń Funduszu o zwrot wypłaconych świadczeń 
z ochroną prawną przewidzianą przez ustawodawcę dla należności za pracę dowodzi 
zarazem tego, że ochrona roszczeń Funduszu nie może być jednak dalej idąca. Skoro 
więc w sprawie z zakresu prawa pracy jaką jest m.in. sprawa wszczęta roszczeniem o 
należności za pracę, w której wartość przedmiotu sporu przewyższa kwotę 50 000 zł 
pobiera się opłatę stosunkową m.in. od apelacji, to i w niniejszej sprawie zasadnie 
zażądano od powoda uiszczenia opłaty stosunkowej od apelacji, ponieważ bezspornie 
wartość przedmiotu sporu (a także i wartość przedmiotu zaskarżenia) w niniejszej 
sprawie przewyższa kwotę 50 000 zł. Wniesienie przez powoda nieopłaconej apelacji 
uzasadniało więc jej odrzucenie na mocy art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. 
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 
39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI