I CZ 95/13

Sygn. akt I Cz 95/13 POSTANOWIENIE Dnia 28 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Teresa Zawistowska Sędziowie: SO Ewa Pietraszewska ( spr. ) SO Krzysztof Nowaczyński po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013r. w Elblągu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. w G. z udziałem A. Z. , P. Z. (1) , P. Z. (2) i M. Z. o nadanie klauzuli wykonalności z zaznaczeniem przejścia obowiązków na skutek zażalenia wierzyciela od postanowienia Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 10 grudnia 2012r., sygn. akt I Co 2138/12 postanawia: I. zmienić zaskarżone postanowienie i nadać prawomocnemu nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowego w Ostródzie z dnia 16 maja 2006r. w sprawie VII Nc 420/06 klauzulę wykonalności przeciwko A. Z. , P. Z. (1) , P. Z. (2) i M. Z. oraz zasądzić od dłużników solidarnie na rzecz wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. w G. kwotę 127 zł ( sto dwadzieścia siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania; II. zasądzić od dłużników solidarnie na rzecz wierzyciela kwotę 90 zł ( słownie: dziewięćdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania za drugą instancję. UZASADNIENIE W zaskarżonym postanowieniu Sąd Rejonowy w Ostródzie oddalił wniosek wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. w G. o nadanie klauzuli wykonalności z zaznaczeniem przejścia obowiązków dotychczasowego dłużnika W. Z. na A. Z. , P. Z. (1) , P. Z. (2) i M. Z. . W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że wierzyciel wniósł o nadanie klauzuli wykonalności z zaznaczeniem przejścia obowiązków na spadkobierców A. Z. , P. Z. (1) , P. Z. (2) i M. Z. dotychczasowego dłużnika W. Z. , który to zmarł w dniu 11 lutego 2011r. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 10 października 2011r. w sprawie I Ns 704/11 spadek po zmarłym W. Z. nabyli na podstawie ustawy: małżonka dłużnika A. Z. w ¼ części oraz synowie P. , P. i M. – każde w ¼ części. Ponadto wierzyciel wskazał, że postępowanie egzekucyjne przeciwko W. Z. zostało umorzone postanowieniem z dnia 19.06.2012r. ( Km 1129/06 ). Sąd Rejonowy uznał wniosek za niezasadny i wskazał, że w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 779 k.p.c. w zw. z art. 788 k.p.c. Przepis art. 779 § 1 k.p.c. znajduje bowiem zastosowanie, jeżeli wierzyciel nie posiada tytułu egzekucyjnego przeciwko spadkodawcy. Jeżeli taki tytuł uzyskał, a nie dokonał wszczęcia postępowania egzekucyjnego, wierzyciel – na podstawie art. 788 k.p.c. – może uzyskać klauzulę wykonalności przeciwko spadkobiercom, których sukcesję wykaże postanowieniem o stwierdzenie nabycia spadku. Natomiast, jeżeli śmierć spadkodawcy ( co miało miejsce w niniejszej sprawie ) nastąpiła po wszczęciu egzekucji, uważa się, że sukcesja nie wymaga uwidocznienia w tytule egzekucyjnym lecz organ zawiesi postępowanie, a następnie podejmie je – z udziałem spadkobierców. Sąd Rejonowy wskazał, że mimo iż prowadzone przeciwko W. Z. postępowanie egzekucyjne zostało umorzone, to – jego zdaniem – oczywistym jest, że winien mieć w tej sprawie zastosowanie art. 819 k.p.c. , który dotyczy sytuacji, gdy śmierć dłużnika nastąpiła po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. W razie śmierci strony po wszczęciu egzekucji nie jest, na co już wskazywano, konieczne ujawnienie następców prawnych w klauzuli wykonalności, lecz po zawieszeniu postępowania organ egzekucyjny dalsze czynności z udziałem spadkobierców zmarłego lub też ustanowionego kuratora. Nadto Sąd I instancji zauważył, że decyzja komornika o umorzeniu postępowania egzekucyjnego była wadliwa, gdyż nie powinien był on umarzać postępowania, a je zawiesić. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się wierzyciel. W zażaleniu od powyższego postanowienia wskazał na naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 788 § 1 k.p.c. w zw. z art. 779 § 2 k.p.c. – poprzez błędną interpretację i przyjęcie, że w przedmiotowej sytuacji istnieją przesłanki skutkujące oddaleniem wniosku wierzyciela o nadanie nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom dłużnika. Nadto wierzyciel zarzucił naruszenie art. 823 k.p.c. – poprzez jego pominięcie i art. 819 k.p.c. – poprzez błędne jego zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji żalący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie zgodne z wnioskiem oraz o zasądzenie na jego rzecz od dłużników kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu żalący wskazał, że w niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne przeciwko W. Z. nie znajduje się już w stanie zawieszenia, gdyż uległo ono umorzeniu z mocy prawa na podstawie art. 832 k.p.c. , co potwierdza załączone do wniosku postanowienie organu egzekucyjnego, przez co wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom zmarłego winien być uwzględniony. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Bezspornie z treści art. 779 § 1 k.p.c. wynika, że do egzekucji ze spadku konieczny jest - aż do działu spadku - tytuł egzekucyjny przeciwko wszystkim spadkobiercom. Jeżeli tytuł był wydany przeciwko spadkodawcy, przejście obowiązków na spadkobierców następuje stosownie do art. 788 ( § 2 ). W myśl art. 788 § 1 k.p.c. , jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Zasadą jest więc, że po powzięciu informacji o śmierci dłużnika, organ egzekucyjny zawiesza postępowanie z urzędu. Postępowanie podejmuje się wówczas z udziałem spadkobierców zmarłego ( art. 819 § 1 k.p.c. ). W niniejszej sprawie, mimo wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko W. Z. przed jego zgonem, stwierdzić należy, że nie znajdzie zastosowania art. 819 § 1 k.p.c. , gdyż postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego pod sygn. Km 1129/06 zostało prawomocnie umorzone i nie znajduje się już – co zasadnie podnoszono w zażaleniu – w stanie zawieszenia. W tym stanie rzeczy, z uwagi na prawomocne umorzenie, nie można obecnie podjąć postępowania egzekucyjnego z udziałem spadkobierców, co powoduje, że konieczne jest, dla prowadzenia skutecznej egzekucji, złożenie ponownie wniosku egzekucyjnego i uzyskanie przez wierzyciela tytułu wykonalności przeciwko spadkobiercom W. Z. - na podstawie art. 779§ 1 k.p.c. i art. 788 § 1 k.p.c. Zdaniem Sądu Okręgowego, złożone do akt sprawy dokumenty, w postaci odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 10.10.2011r. o stwierdzeniu nabycia spadku oraz dokumentów znajdujących się w aktach sprawy VII Nc 420/06., w tym oryginału nakazu zapłaty z dnia 16 maja 2006r. w pełni wykazały, że obowiązek zmarłego W. Z. zapłaty na rzecz wierzyciela przeszedł na jego spadkobierców, tj. jego żonę A. oraz synów P. , P. i M. . Powyższa konstatacja prowadziła do wniosku, że należało zmienić zaskarżone postanowienie i nadać prawomocnemu nakazowi zapłaty wydanemu w postępowaniu upominawczym przez Sąd Rejonowego w Ostródzie z dnia 16 maja 2006r. w sprawie VII Nc 420/06 klauzulę wykonalności przeciwko A. Z. , P. Z. (1) , P. Z. (2) i M. Z. oraz zasądzić od dłużników solidarnie na rzecz wierzyciela Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej im. F. S. w G. kwotę 127 zł ( sto dwadzieścia siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania, co też uczyniono w pkt I - na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. W oparciu zaś o treść art. 98 § 1 k.p.c. oraz art. 13 § 2 k.p.c. i § 10 pkt 13 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1 rozp. MS z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( … ) rozstrzygnięto o kosztach postępowania zażaleniowego w pkt II.