I CZ 95/11

Sąd Najwyższy2011-10-28
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
doręczeniaterminy procesoweprzywrócenie terminuzażalenieapelacjaSąd Najwyższypostępowanie zażaleniowe

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego odrzucające zażalenie pozwanego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania wniosku o przywrócenie terminu.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego, które odrzuciło jego zażalenie na wcześniejsze postanowienie o odrzuceniu apelacji. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany nie uprawdopodobnił braku winy w nieodebraniu przesyłki z wezwaniem do usunięcia braków apelacji. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że nie zawierało ono rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, co jest konieczne do prawidłowego rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 19 kwietnia 2011 r., którym odrzucono zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 10 sierpnia 2010 r. o odrzuceniu jego apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie pozwanego, uznając, że nie zasługują na podzielenie jego argumenty dotyczące braku awiza w skrzynce pocztowej oraz że nie uprawdopodobnił braku winy w nieodebraniu przesyłki zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej i wezwanie do usunięcia braków apelacji. Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 169 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że był obciążony obowiązkiem udowodnienia braku winy, naruszenie zasad oceny dowodów z art. 233 § 1 k.p.c. oraz logiki, a także brak rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za zasadne, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Podkreślono, że skutkiem postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu jest bezskuteczność czynności procesowej, a w przypadku środków odwoławczych – konieczność ich odrzucenia. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, wskazując, że sąd ten powinien ponownie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu i wydać orzeczenie odnoszące się do żądania strony w tym przedmiocie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie odrzucające zażalenie powinno zawierać rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, jeśli taki wniosek został złożony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że skutkiem postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu jest bezskuteczność czynności procesowej, a w przypadku środków odwoławczych – konieczność ich odrzucenia. Brak rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu uniemożliwia kontrolę instancyjną prawidłowości odrzucenia zażalenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
R. O.osoba_fizycznapowód
P. P.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 39815 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 169 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone postanowienie nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia. Brak rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu uniemożliwia kontrolę instancyjną prawidłowości odrzucenia zażalenia.

Odrzucone argumenty

Argumenty pozwanego dotyczące braku awiza w skrzynce pocztowej nie zasługiwały na podzielenie. Pozwany nie uprawdopodobnił braku winy w nieodebraniu przesyłki zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy apelacyjnej i wezwanie do usunięcia braków apelacji.

Godne uwagi sformułowania

nie zasługiwały na podzielenie argumenty pozwanego dotyczące tego, że w jego skrzynce na listy nie było wypełnionych przez listonosza zawiadomień o nadejściu przesyłki (awiza) nie ma możliwości udowodnienia nieotrzymania przesyłki, a na uprawdopodobnienie tego wskazują przedstawione dowody Zażalenie jest zasadne. Zaskarżone postanowienie nie zawiera rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia Skutkiem postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu do podjęcia czynności procesowej jest jej bezskuteczność, która w odniesieniu do środków odwoławczych powoduje konieczność ich odrzucenia. Brak orzeczenia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu uniemożliwia kontrolę instancyjną prawidłowości odrzucenia zażalenia. pozwany zmierza do uprawdopodobnienia okoliczności o charakterze negatywnym, co łączy się z powinnością Sądu wnikliwego rozważenia przytoczonych argumentów i złożonych dowodów, wobec trudności tego rodzaju ciężaru uprawdopodobnienia.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Józef Frąckowiak

członek

Bogumiła Ustjanicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń, przywrócenia terminu procesowego oraz rozstrzygania wniosków w postępowaniu zażaleniowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie kluczowe jest nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu przez sąd niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii proceduralnych związanych z doręczeniami i terminami, które są kluczowe dla praktyki prawniczej, choć stan faktyczny nie jest szczególnie nietypowy.

Nierozpoznany wniosek o przywrócenie terminu – dlaczego Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu niższej instancji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 95/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 28 października 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Józef Frąckowiak 
SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa R. O. 
przeciwko P. P. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 28 października 2011 r., 
zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego  
z dnia 19 kwietnia 2011 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi 
Okręgowemu do ponownego rozpoznania i   rozstrzygnięcia o 
kosztach procesu w postępowaniu zażaleniowym. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie pozwanego 
na postanowienie tego Sądu z dnia 10 sierpnia 2010 r., którym została odrzucona 
jego apelacja od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 23 czerwca 2009 r. Z 
uzasadnienia wynika, że nie zasługiwały na podzielenie argumenty pozwanego 
dotyczące tego, że w jego skrzynce na listy nie było wypełnionych przez listonosza 
zawiadomień o nadejściu przesyłki (awiza). Zapewnienie, że  w okresie lipca, 
sierpnia i września 2010 r. ani on, ani żona nie wyjeżdżali, oznacza jedynie to, że w 
tym czasie przebywali w miejscu zamieszkania. Wątpliwości budzi twierdzenie o 
codziennym sprawdzaniu zawartości skrzynki na listy i terminowym odbieraniu 
korespondencji, skoro obie przedłożone kserokopie kopert poleconych przesyłek 
listowych odebrane były po podwójnym awizowaniu. Wskazuje  natomiast na to, że 
doręczyciele zostawiali zawiadomienia o nadejściu przesyłek i możliwości ich 
odebrania,                   a przynajmniej tak było w przypadkach dotyczących 
przedłożonych kserokopii kopert. Nie ma zatem podstaw do przyjęcia, że inaczej 
postąpili w przypadku przesyłki zawierającej zawiadomienie o terminie rozprawy 
apelacyjnej i wezwanie do usunięcia braków apelacji. Nie zasługiwało na 
podzielenie twierdzenie pozwanego, że nieodebranie tej przesyłki było przez niego 
niezawinione, jak też nie było jego winy  w  złożeniu zażalenia po upływie 
przepisanego terminu. 
Pozwany 
w 
zażaleniu 
domagał 
się 
uchylenia 
postanowienia                
przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając że jest ono 
konsekwencją naruszenia art. 169 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że był obciążony 
obowiązkiem udowodnienia braku winy. Ocena przedstawionych przez niego 
dowodów dokonana została z naruszeniem zasad przewidzianych w art. 233 § 1 
k.p.c. oraz logiki. Nie ma możliwości udowodnienia nieotrzymania przesyłki, a na 
uprawdopodobnienie tego wskazują przedstawione dowody, które w zestawieniu 
z brakiem celu i interesu w  nieodbieraniu jej, potwierdzają jego stanowisko. 
Ponadto zarzucił, że sentencja postanowienia nie zawiera rozstrzygnięcia 
w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, co świadczy 
o nierozpoznaniu istoty wniosku. 

 
3 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie 
jest 
zasadne. 
Zaskarżone 
postanowienie 
nie 
zawiera 
rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia 
zażalenia na postanowienie z dnia 10 sierpnia 2010 r. Podkreślić należy, że Sąd 
Najwyższy, rozpoznając poprzednio sprawę na skutek zażalenia pozwanego na 
postanowienie Sądu Okręgowego  z dnia 13 września 2010 r. rozpoznał także, na 
wniosek żalącego się, niezaskarżalne postanowienie o oddaleniu wniosku 
o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 10 sierpnia 
2010 r. i postanowieniem z dnia 16 grudnia 2010 r. uchylił postanowienie 
w przedmiocie odrzucenia zażalenia oraz przekazał sprawę do ponownego 
rozpoznania. Wskazane zostało w motywach tego orzeczenia, że podjęcie decyzji 
co odrzucenia zażalenia wymagało, w ramach rozpoznania wniosku o przywrócenie 
terminu, rozważenia okoliczności przytoczonych przez pozwanego, celem 
dokonania oceny, czy uprawdopodobniają one wysunięte twierdzenie o braku 
zawinienia  w złożeniu zażalenia z opóźnieniem.  
Skutkiem postanowienia oddalającego wniosek o przywrócenie terminu 
do podjęcia 
czynności 
procesowej 
jest 
jej 
bezskuteczność, 
która 
w odniesieniu do środków odwoławczych powoduje konieczność ich odrzucenia. 
Wymienione postanowienie nie podlega zaskarżeniu, a przyczyny, które przyjęte 
zostały za podstawę jego podjęcia mogą być przedmiotem kontroli instancyjnej, 
w razie złożenia w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu środka odwoławczego, 
wniosku o rozpoznanie, na podstawie art. 380 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., 
również tego postanowienia. Z uwagi na to sąd rozpoznający to niezaskarżalne 
postanowienie nie wydaje żadnego orzeczenia w odniesieniu do niego, odnosząc 
się jedynie do zaskarżonego postanowienia. Wskazuje to jednak na nietrafność 
orzeczenia odmawiającego przywrócenia terminu, wymagającą ponownego 
rozpoznania wniosku. W wypadku stwierdzenia, że nie doszło do właściwego 
rozważenia przyczyn wskazanych we wniosku o przywrócenie terminu zajdzie 
konieczność 
uchylenia 
postanowienia 
w 
przedmiocie 
odrzucenia 
środka 
odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Rzeczą sądu, 
któremu sprawa została przekazana jest ponowne rozpoznanie wniosku 
o przywrócenie terminu   i wydanie orzeczenia odnoszącego się do żądania strony 

 
4 
w tym przedmiocie, a jeśli wniosek zostanie oddalony, także postanowienia                
o odrzuceniu złożonego środka odwoławczego. Takie znaczenie miało opisane 
postanowienie Sądu Najwyższego. Brak orzeczenia w przedmiocie wniosku 
o przywrócenie 
terminu 
uniemożliwia 
kontrolę 
instancyjną 
prawidłowości 
odrzucenia zażalenia. 
 Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 
3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał Sądowi 
Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Zachowały aktualność wskazania 
zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia 16 grudnia 2010 r., co do zakresu 
kognicji Sądu rozpoznającego ponownie wniosek pozwanego. Dodatkowo godzi się 
podkreślić, że pozwany zmierza do uprawdopodobnienia okoliczności o charakterze 
negatywnym, co łączy się z powinnością Sądu wnikliwego rozważenia 
przytoczonych argumentów i złożonych dowodów, wobec trudności tego rodzaju 
ciężaru uprawdopodobnienia. 
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawione 
zostało, na podstawie art. 108 § 2 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., 
orzeczeniu 
wydanemu 
w 
następstwie 
ponownego 
rozpoznania 
sprawy 
w opisanym zakresie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI