I CZ 91/11

Sąd Najwyższy2011-10-26
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
apelacjakoszty sądowezwolnienie od kosztówterminy procesoweSąd Najwyższyzażaleniekpc

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów, potwierdzając, że termin do opłacenia apelacji po częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych biegnie od dnia doręczenia postanowienia odmawiającego dalszego zwolnienia.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powodów z powodu nieopłacenia jej w terminie, mimo częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Powodowie wnieśli zażalenie, zarzucając błędną interpretację przepisów dotyczących biegu terminu do opłacenia pisma. Sąd Najwyższy uznał jednak, że przepis o terminie ma zastosowanie również w przypadku częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów, a jego celem jest przyspieszenie postępowań.

Sprawa dotyczyła zażalenia powodów D. J. i H. J. na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło ich apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Powodowie uzyskali częściowe zwolnienie od opłaty od apelacji, ale Sąd Apelacyjny odmówił im dalszego zwolnienia, a następnie odrzucił apelację, uznając ją za nieopłaconą w terminie. Sąd Apelacyjny przyjął, że termin do opłacenia apelacji, liczony od dnia doręczenia postanowienia odmawiającego dalszego zwolnienia, nie został dochowany. Powodowie zarzucili w zażaleniu naruszenie art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, twierdząc, że przepis ten nie dotyczy sytuacji częściowego zwolnienia od kosztów. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, stwierdzając, że art. 112 ust. 3 u.k.s.c. ma zastosowanie również w przypadku częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślono, że przepis ten nie różnicuje początku biegu terminu w zależności od zakresu zwolnienia, a jego celem jest przyspieszenie postępowań i odciążenie sądów od czynności związanych z wzywaniem do uiszczenia opłat, gdy ich wysokość wynika jednoznacznie z przepisów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 112 ust. 3 u.k.s.c. ma zastosowanie także w razie częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Przepis nie różnicuje początku biegu terminu do opłacenia pisma w zależności od tego, czy wniosek o zwolnienie został oddalony w całości czy w części. Celem przepisu jest przyspieszenie postępowań i odciążenie sądów od czynności związanych z wzywaniem do uiszczenia opłat, gdy ich wysokość wynika jednoznacznie z przepisów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

M. W.

Strony

NazwaTypRola
D. J.osoba_fizycznapowód
H. J.osoba_fizycznapowód
M. W.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

u.k.s.c. art. 112 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Określa bieg terminu do opłacenia pisma.

u.k.s.c. art. 112 § ust. 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Ma zastosowanie także w razie częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia odmawiającego dalszego zwolnienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 112 ust. 3 u.k.s.c. ma zastosowanie także w razie częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Przepis nie różnicuje początku biegu terminu do opłacenia pisma w zależności od tego, czy wniosek o zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony w całości, czy też jedynie w części. Celem art. 112 ust. 3 u.k.s.c. jest przyspieszenie postępowań sądowych oraz odciążenie sądów od dokonywania czynności związanych z wzywaniem stron reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników o uiszczenie opłat sądowych.

Odrzucone argumenty

Art. 112 ust. 3 u.k.s.c. nie dotyczy sytuacji, gdy strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika uzyskała częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

Godne uwagi sformułowania

Trafnie przyjął Sąd Apelacyjnego, że art. 112 ust. 3 u.k.s.c. ma zastosowanie także w razie częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Przepis ten nie różnicuje, początku biegu terminu do opłacenia pisma w zależności od tego, czy wniosek o zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony w całości, czy też jedynie w części. Cel jego ustanowienia, aktualny także w razie częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, polegający na przyspieszeniu postępowań sądowych oraz odciążeniu sądów od dokonywania czynności związanych z wzywaniem stron reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników o uiszczenie opłat sądowych.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący

Iwona Koper

sprawozdawca

Marek Machnij

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 112 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w kontekście częściowego zwolnienia od kosztów sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i biegu terminu do opłacenia pisma.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami sądowymi i terminami, co jest istotne dla praktyków, ale nie zawiera przełomowych rozważań prawnych ani nietypowych faktów.

Czy częściowe zwolnienie od kosztów sądowych wydłuża termin na opłacenie apelacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 91/11 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 26 października 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) 
SSN Iwona Koper (sprawozdawca) 
SSA Marek Machnij 
 
 
w sprawie z powództwa D. J. i H. J. 
przeciwko M. W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2011 r., 
zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 20 maja 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił -  na podstawie art. 
373 k.p.c. - apelację powodów od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 6 grudnia 2010 
r. 
 
Powodowie uzyskali  częściowe zwolnienie od opłaty od apelacji ponad 
kwotę 1000 zł. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu 
Okręgowego 
odmawiające 
im 
dalszego 
zwolnienia. 
Postanowienie 
Sądu 
Apelacyjnego zostało doręczone  pełnomocnikowi powodów w  osobie adwokata w 
dniu 14 marca 2011 r. Następnie Przewodniczący w Sądzie Okręgowym wezwał 
pełnomocnika powodów do uiszczenia pozostałej po zwolnieniu części opłaty, która 
została uiszczona w dniu 31 marca 2011 r. 
 
Sąd Apelacyjny odrzucając apelację uznał, że nie została ona opłacona 
w tygodniowym terminie liczonym stosownie do art. 112 ust. 2 i 3 ustawy  z dnia 
28  lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jedn. Dz.U. 
z  2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm. – dalej jako u.k.s.c.) od dnia doręczenia 
pełnomocnikowi powodów postanowienia Sądu Apelacyjnego oddalającego ich 
zażalenie na postanowienie odmawiające dalszego zwolnienia od  opłaty od 
apelacji. Bez wpływu na bieg tego terminu pozostawało w tej sytuacji późniejsze, 
lecz bezskuteczne wezwanie Przewodniczącego o uiszczenie opłaty  należnej po 
uzyskaniu częściowego zwolnienia. 
 
W zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego powodowie zarzucili 
naruszenie art. 112 ust. 3 u.k.s.c. przez błędne przyjęcie, że dotyczy on także 
sytuacji, gdy strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika uzyskała 
częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wnosili o jego uchylenie, przyjęcie 
apelacji do rozpoznania i nadanie jej biegu.  
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest nieuzasadnione. 
Trafnie przyjął Sąd Apelacyjnego, że art. 112 ust. 3 u.k.s.c. ma zastosowanie 
także w razie częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 
Przepis ten nie różnicuje,  początku biegu terminu do opłacenia pisma w zależności 
od tego, czy wniosek o zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony w całości, 
czy też jedynie w części. Zakres uzyskanego przez stronę zwolnienia od kosztów  

 
3 
pozostaje też bez wpływu na charakter należnej od danego pisma procesowego 
opłaty, jaki określa art. 112 ust. 3 u.k.s.c. Jak  wskazał Sąd Najwyższy 
w  postanowieniu z dnia 2 czerwca 2011 r., (I CZ 51/11, nie publ.), za takim 
rozumieniem art. 112 ust. 3 u.k.s.c. przemawia nadto cel jego ustanowienia, 
aktualny także w razie częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów 
sądowych, polegający na przyspieszeniu  postępowań sądowych oraz odciążeniu 
sądów 
od 
dokonywania 
czynności 
związanych 
z 
wzywaniem 
stron 
reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników o uiszczenie opłat 
sądowych w sytuacji, gdy konieczność uiszczenia opłaty i jej wysokość wynika 
jednoznacznie  z przepisów u.k.s.c. oraz orzeczeń sądów w przedmiocie złożonego 
przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.  
Z tych względów  orzeczono jak w sentencji (art. 39814 k.p.c. w zw. art. 3941 
§ 3 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI