Orzeczenie · 2012-02-03

I CZ 9/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2012-02-03
SAOSCywilnespadkiWysokanajwyższy
spadekniegodnośćdziedziczenieskarga kasacyjnawartość przedmiotu sporuprawa majątkoweSąd Najwyższyk.p.c.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie, który odrzucił skargę kasacyjną powoda od wyroku oddalającego powództwo o uznanie pozwanej za niegodną dziedziczenia. Sąd Okręgowy uzasadnił odrzucenie skargi kasacyjnej niedopuszczalnością w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł, wskazując, że sprawa o uznanie spadkobiercy za niegodnego jest sprawą o prawa majątkowe. Powód w zażaleniu zarzucił naruszenie przepisów k.p.c. przez błędne zakwalifikowanie sprawy jako sprawy o prawa majątkowe. Sąd Najwyższy, analizując dotychczasowe orzecznictwo, w tym postanowienie z dnia 7 października 1966 r. (I CZ 105/66), uznał, że żądanie uznania spadkobiercy za niegodnego ma charakter roszczenia majątkowego, ponieważ skutkuje pozbawieniem prawa do spadku, które z istoty swej jest prawem majątkowym. Sąd odniósł się również do wyroku z dnia 8 czerwca 1966 r. (I PR 101/65) i wyroku z dnia 11 marca 2003 r. (V CKN 1871/00), które wskazywały na konstytutywny charakter orzeczenia o niegodności i możliwość wystąpienia z takim żądaniem przez osoby nie mające bezpośredniego interesu majątkowego. Mimo tych rozważań, Sąd Najwyższy podkreślił, że żądanie to zmierza do wyeliminowania osoby z kręgu spadkobierców i ukształtowania nowego porządku dziedziczenia, co ma wpływ na stosunki majątkowe. W konsekwencji, Sąd Najwyższy podzielił stanowisko, że sprawy o uznanie spadkobiercy za niegodnego należy zaliczyć do kategorii spraw o prawa majątkowe, a tym samym oddalił zażalenie jako bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie charakteru prawnego sprawy o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia dla celów proceduralnych, w szczególności dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie spraw, w których wartość przedmiotu sporu jest niska, a celem jest ustalenie dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sprawa o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących dopuszczalności skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia jest sprawą o prawa majątkowe.

Uzasadnienie

Skutkiem niegodności jest pozbawienie spadkobiercy prawa do spadku, które z istoty swej jest prawem majątkowym, niezależnie od jego wartości materialnej. Żądanie uznania spadkobiercy za niegodnego wywiera wpływ na stosunki majątkowe stron, zmierzając do ukształtowania nowego porządku dziedziczenia.

Jaki jest charakter prawny żądania uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia?

Odpowiedź sądu

Żądanie uznania spadkobiercy za niegodnego nie jest dochodzeniem roszczenia materialnoprawnego, lecz powództwem o ukształtowanie prawa.

Uzasadnienie

Osobie mającej interes prawny przysługuje powództwo o uznanie spadkobiercy za niegodnego, które ma na celu ukształtowanie z mocy wyroku nowego porządku dziedziczenia, a nie dochodzenie konkretnego świadczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Krystyna F.

Strony

NazwaTypRola
Janusz F.osoba_fizycznapowód
Krystyna F.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 398^2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych.

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu, jeżeli jej niedopuszczalność wynika z okoliczności, które sąd mógł zbadać na podstawie samych przepisów prawa.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala zażalenie.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy rozpoznaje zażalenie na postanowienie sądu okręgowego odrzucające skargę kasacyjną.

Pomocnicze

k.c. art. 928 § § 1

Kodeks cywilny

Spadkobierca może być uznany przez sąd za niegodnego dziedziczenia tylko w przypadkach wskazanych w ustawie.

k.c. art. 928 § § 2

Kodeks cywilny

Spadkobierca uznany za niegodnego zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.

k.c. art. 929

Kodeks cywilny

Każda osoba mająca w tym interes prawny może żądać wydania orzeczenia stwierdzającego niegodność spadkobiercy.

k.p.c. art. 17 § pkt 1 i 4

Kodeks postępowania cywilnego

Rozróżnienie spraw na sprawy o prawa majątkowe i o prawa niemajątkowe dla celów właściwości rzeczowej sądów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia jest sprawą o prawa majątkowe, co wynika z faktu, że skutkiem niegodności jest pozbawienie prawa do spadku, które ma charakter majątkowy.

Odrzucone argumenty

Żądanie uznania spadkobiercy za niegodnego nie jest dochodzeniem roszczenia materialnoprawnego, lecz powództwem o ukształtowanie prawa, co mogłoby sugerować inny charakter sprawy.

Godne uwagi sformułowania

sprawa o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia jest sprawą o prawa majątkowe • prawo do spadku z istoty swej jest zawsze prawem majątkowym, niezależnie od tego, czy i jaką przedstawia wartość materialną • żądanie uznania spadkobiercy za niegodnego nie jest dochodzeniem roszczenia materialnoprawnego • kształtowania z mocy wyroku nowego porządku dziedziczenia

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący

Barbara Myszka

sprawozdawca

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru prawnego sprawy o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia dla celów proceduralnych, w szczególności dopuszczalności skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw, w których wartość przedmiotu sporu jest niska, a celem jest ustalenie dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa wyjaśnia ważną kwestię prawną dotyczącą klasyfikacji spraw spadkowych, która ma bezpośrednie przełożenie na możliwość zaskarżenia orzeczeń w postępowaniu cywilnym. Jest to istotne dla praktyków prawa spadkowego.

Czy sprawa o spadek może być zbyt 'mała' na skargę kasacyjną? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst