I CZ 9/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego o odrzuceniu apelacji, uznając, że powódka prawidłowo określiła zakres zaskarżenia, mimo pewnej nieprecyzyjności sformułowań.
Sąd Okręgowy odrzucił apelację powódki B.G. z powodu braku precyzyjnego zaznaczenia zakresu żądanej zmiany w apelacji, uznając wskazanie na uwzględnienie powództwa za niewystarczające. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uchylił postanowienie sądu okręgowego. Uznał, że choć sformułowanie wniosku o zmianę wyroku mogło być nieprecyzyjne, to nie pozbawiało sądu drugiej instancji możliwości rozpoznania sprawy, zwłaszcza w kontekście obszernego uzasadnienia apelacji i rozstrzygnięcia o kosztach.
Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 13 listopada 2006 r. odrzucił apelację powódki B.G. od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 8 sierpnia 2006 r. Głównym powodem odrzucenia było uznanie, że apelacja nie spełnia wymogów art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c., ponieważ nie zawierała zaznaczenia zakresu żądanej zmiany, a samo wskazanie na uwzględnienie powództwa było niewystarczające, zwłaszcza przy wieloprzedmiotowym charakterze roszczeń. Powódka w zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. poprzez błędną jego wykładnię. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, uznał, że zaskarżone postanowienie jest oczywiście bezzasadne i podlega uchyleniu. Sąd Najwyższy podkreślił, że choć sformułowanie wniosku o zmianę wyroku mogło nie wykazywać precyzji, to nie pozbawiało sądu drugiej instancji możliwości rozpoznania sprawy, szczególnie że apelacja zawierała obszerne uzasadnienie, które zostało pominięte przez Sąd Okręgowy. Sąd Najwyższy zaznaczył, że zasada dyspozycyjności pozwala stronie decydować o zakresie postępowania apelacyjnego, a nawet pewne uchybienia nie zawsze uzasadniają pozbawienie strony środka odwoławczego. W kontekście oddalenia powództwa w całości, uwagi o szczególnych wymaganiach apelacji w zakresie żądania strony i sposobu orzeczenia zostały uznane za nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, takie wskazanie, w połączeniu z uzasadnieniem apelacji i wnioskiem o zmianę lub uchylenie wyroku, pozwala sądowi drugiej instancji na rozpoznanie sprawy, nawet jeśli nie jest ono idealnie precyzyjne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć sformułowanie wniosku o zmianę wyroku mogło być nieprecyzyjne, to nie pozbawiało sądu drugiej instancji możliwości rozpoznania sprawy, zwłaszcza gdy apelacja zawierała obszerne uzasadnienie i dotyczyła konkretnych punktów wyroku (oddalenie powództwa i koszty). Zasada dyspozycyjności strony oraz fakt, że nie każde uchybienie uzasadnia pozbawienie środka odwoławczego, przemawiały za uchyleniem postanowienia o odrzuceniu apelacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
B.G.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B.G. | osoba_fizyczna | powódka |
| Szpital Chirurgii Urazowej Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej | instytucja | pozwany |
| Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji C. S.A. | spółka | interwenient uboczny |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 368 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Apelacja powinna zawierać oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości czy w części, a nadto wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku, z zaznaczeniem żądanej zmiany lub uchylenia. Wskazanie "uwzględnienie powództwa" może być wystarczające, jeśli kontekst (uzasadnienie, wnioski) pozwala na ustalenie zakresu zaskarżenia.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący zażalenia na postanowienia sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący skutków uwzględnienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 363 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli zaskarżono tylko część orzeczenia, staje się ono prawomocne w pozostałej części. Przepis ten wiąże zakres prawomocności orzeczenia z zakresem jego zaskarżenia.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie powódki zarzuciło naruszenie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. poprzez błędną jego wykładnię. Sąd Najwyższy uznał, że nawet nieprecyzyjne sformułowanie wniosku o zmianę wyroku nie pozbawia sądu drugiej instancji możliwości rozpoznania sprawy, zwłaszcza gdy apelacja zawierała obszerne uzasadnienie. Zasada dyspozycyjności strony pozwala na decydowanie o zakresie postępowania apelacyjnego. Nie każde uchybienie formalne uzasadnia pozbawienie strony środka odwoławczego.
Odrzucone argumenty
Sąd Okręgowy uznał, że wskazanie "uwzględnienie powództwa" jest niewystarczające do spełnienia wymogu zaznaczenia zakresu żądanej zmiany zgodnie z art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
nie każde uchybienie, brak dokładności czy też zwykłe przeoczenie uzasadnia zastosowanie najdalej idącej sankcji w postaci pozbawienia strony środka odwoławczego. granice apelacji wyznaczane są przez granice zaskarżenia. Obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.) oznacza zakaz wykraczania przez sąd drugiej instancji poza te granice oraz nakaz rozważenia wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów i wniosków.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący
Maria Grzelka
członek
Tadeusz Żyznowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych apelacji, w szczególności dotyczących zaznaczenia zakresu żądanej zmiany, oraz zasada proporcjonalności przy stosowaniu sankcji procesowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji konkretnych przepisów k.p.c. w kontekście odrzucenia apelacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z wymogami formalnymi apelacji, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego. Pokazuje, że sądy mogą stosować pewną elastyczność w ocenie formalnych braków, jeśli istota sprawy jest jasna.
“Czy drobny błąd formalny w apelacji może pozbawić Cię prawa do sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty zastępstwa procesowego: 3600 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 3600 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 9/07 POSTANOWIENIE Dnia 21 marca 2007 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) SSN Maria Grzelka SSN Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa B.G. przeciwko Szpitalowi Chirurgii Urazowej Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej […] z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej - Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji C. S.A. o zapłatę i ustalenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 marca 2007 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 13 listopada 2006 r., sygn. akt [...], uchyla zaskarżone postanowienie. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy odrzucił apelację powódki B.G. motywując, że brew wymogom wynikającym z przepisu art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. złożona apelacja nie zawierała zaznaczenia zakresu żądanej zmiany. Wskazanie, że powódka domaga się uwzględnienia powództwa jest – zdaniem tego Sądu - niewystarczające, zwłaszcza gdy powództwo skonstruowane jest wieloprzedmiotowo - tzn. zawiera żądania dotyczące wielu roszczeń. W złożonym zażaleniu powódka B.G. zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie art. 368 § 1 pkt 5 k.p.c. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa nie odpowiada wymaganiom ustanowionym w przedmiotowym przepisie. Wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie sygn. akt [...] Sąd Rejonowy oddalił powództwo o zasądzenie świadczenia oraz ustalenie (pkt I) i zasądził od powódki B.G. na rzecz pozwanego Zakładu Opieki Zdrowotnej (pkt III) a także interwenienta Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji (pkt IV) po 3600 zł kosztów zastępstwa procesowego. W złożonej apelacji powódka B.G. - po oznaczeniu wyroku stosownie do art. 368 § 1 pkt 1 k.p.c. – wnosiła o zmianę punktu I, III i IV zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku we wskazanej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania z zasądzeniem kosztów postępowania. W myśl powołanego przepisu art. 368 § 1 pkt 1 i 5 k.p.c., wykładnia których rozstrzyga o zasadności zażalenia, apelacja powinna zawierać oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony w całości czy w części a nadto wniosek o zmianę lub uchylenie wyroku, z zaznaczeniem żądanej zmiany lub uchylenia. Wymienione wymagania nawiązują do reguły ustanowionej w art. 363 § 3 k.p.c. według której – jeżeli zaskarżono tylko część orzeczenia 3 to staje się ono prawomocne w pozostałej części. Uzasadnionym jest zatem twierdzenie, że przepis ten wiąże zakres prawomocności wydanego orzeczenia z zakresem jego zaskarżenia. Granice apelacji wyznaczane są przez granice zaskarżenia. Obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.) oznacza zakaz wykraczania przez sąd drugiej instancji poza te granice oraz nakaz rozważenia wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów i wniosków. Oczywiste jest uprawnienie podmiotu legitymowanego – z inicjatywy którego zostało wszczęte postępowanie apelacyjne do decydowania o zakresie lub przedmiocie tego postępowania. Wynika to z zasady dyspozycyjności. W wypadku częściowego zaskarżenia następuje podział kwestionowanego orzeczenia – jeśli jego struktura i współzależność poszczególnych elementów na to pozwala – na część której apelacja nie podważa, oraz na część, którą skarżący w apelacji kwestionuje. Wydzielenie tej części tworzy właśnie zakres zaskarżenia. Oznaczenie zakresu zaskarżenia wyznacza ramy załatwienia przez instancję apelacyjną istoty sprawy. Powódka B.G. zaskarżyła wyrok w zakresie oddalającym powództwu (pkt I) oraz rozstrzygającym o kosztach procesu (pkt III i IV) i wniosła o jego zmianę – w zaskarżonym zakresie oraz uwzględnienie powództwa, ewentualnie o uchylenie wyroku we wskazanej części z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Powyższe sformułowanie, nie wykazuje precyzji i szczegółowości, co częściowo przyznaje sama skarżąca w uzasadnieniu zażalenia jednakże nie pozbawia – wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – Sądu drugiej instancji możliwości wypełnienia przez niego ustawowych powinności. Wniosek ten potwierdza obszerne uzasadnienie apelacji w całości pominięte przez Sąd Okręgowy. Zawiera ono także nie budzący wątpliwości wniosek w odniesieniu do zakwestionowanego rozstrzygnięcia o kosztach procesu (pkt III i IV). Podkreślane wzmożone wymagania w stosunku do profesjonalnego pełnomocnika strony i konsekwencje ich niespełnienia mogą być stosowane tylko w wypadkach w ustawie wskazanych z uwzględnieniem, że nie każde uchybienie, brak dokładności czy też zwykłe przeoczenie uzasadnia zastosowanie najdalej idącej sankcji w postaci pozbawienia strony środka odwoławczego. Odnośnie zaś wywodów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, co do złożonej treści 4 powództwa i jego licznych zmian dokonanych w toku postępowania, należy zauważyć, że treść powództwa i jego podstawowe elementy wyznaczają zakres skierowanego do właściwego sądu wniosku o udzielenie ochrony prawnej w drodze procesu cywilnego i wyłącznie do strony powodowej należy zarówno pierwotne sformułowanie jak i ewentualnie zmiany skierowanego – za pośrednictwem sądu – konkretnego żądania skierowanego w stosunku do pozwanego. Skoro określony został przez stronę powodową podmiot uprawniony do występowania z żądaniem spełnienia – ostatecznie określonego – świadczenia i podmiot zobowiązany, to trudno podzielić uwagi o szczególnych wymaganiach apelacji w tej sprawie w zakresie żądania strony i sposobu orzeczenia w sytuacji, gdy powództwo w całości uległo oddaleniu. Z powyższych przyczyn zaskarżone orzeczenie – jako oczywiście bezzasadne – podlega uchyleniu (art. 3941 w zw. z art. 39815 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI