I CZ 88/16

Sąd Najwyższy2016-11-29
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
podział majątkuskarga kasacyjnawartość przedmiotu zaskarżeniadopuszczalnośćroszczeniabezumowne korzystanienieruchomościpostępowanie nieprocesowe

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie o podział majątku, uznając, że roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu wlicza się do wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną w sprawie o podział majątku, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia (87.500 zł) była niższa niż wymagane 150.000 zł dla spraw działowych. Wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów, twierdząc, że roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu nie powinno być wliczane do wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając, że takie roszczenia w sprawach działowych tracą samodzielność i wliczają się do ogólnej wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia tego Sądu z dnia 17 lutego 2016 r. Powodem odrzucenia była niedopuszczalność skargi kasacyjnej z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia, która była niższa niż próg określony w art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. dla spraw działowych (150.000 zł). Wnioskodawca określił wartość zaskarżenia na 87.500 zł. W zażaleniu wnioskodawca domagał się uchylenia postanowienia, zarzucając naruszenie art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. i art. 398⁶ § 2 k.p.c. Argumentował, że roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu, które mogłoby być przedmiotem odrębnego postępowania, nie powinno być uwzględniane przy określaniu wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną w sprawie o podział majątku. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Podkreślił, że po wszczęciu postępowania o podział majątku wspólnego, wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy wspólnej mogą być dochodzone jedynie w jego toku i tracą samodzielność. W związku z tym, wartość przedmiotu zaskarżenia odnosząca się do rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu za korzystanie z rzeczy wspólnej mieści się w zakresie ogólnej wartości przedmiotu zaskarżenia, która decyduje o dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o podział majątku wspólnego. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 398¹⁴ w związku z art. 394¹ § 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenie to wlicza się do ogólnej wartości przedmiotu zaskarżenia.

Uzasadnienie

Roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy wspólnej, dochodzone w toku postępowania działowego, tracą swoją samodzielność i stają się jego elementem. Wartość takiego roszczenia wpływa na ogólną wartość przedmiotu zaskarżenia, decydując o dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

uczestnik H. M.

Strony

NazwaTypRola
R. D.osoba_fizycznawnioskodawca
H. M.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 519¹ § § 4 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna w sprawach działowych (o zniesienie współwłasności, dział spadku, podział majątku wspólnego) jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 398⁶ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 618 § § 1 - 3

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o zniesienie współwłasności, dział spadku lub podział majątku wspólnego wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy wspólnej mogą być dochodzone jedynie w ich toku; po zapadnięciu orzeczenia w tych sprawach roszczenia te nie mogą już być dochodzone, chociażby nie były w nich zgłoszone.

k.p.c. art. 688

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 567 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Roszczenia z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy wspólnej w sprawach działowych tracą samodzielność i wliczają się do wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach działowych decyduje o dopuszczalności skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Roszczenie o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu nie powinno być uwzględniane przy określaniu wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną w sprawie o podział majątku.

Godne uwagi sformułowania

Po wszczęciu postępowania o zniesienie współwłasności, dział spadku lub podział majątku wspólnego wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy wspólnej mogą być dochodzone jedynie w ich toku; po zapadnięciu orzeczenia w wymienionych sprawach roszczenia te nie mogą już być dochodzone, chociażby nie były w nich zgłoszone Na skutek skupienia tych roszczeń w postępowaniach działowych stają się one ich elementem i tracą swoją samodzielność w odniesieniu do rozstrzygania o nich

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący, sprawozdawca

Monika Koba

członek

Jan Górowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy wspólnej w sprawach o podział majątku wliczają się do wartości przedmiotu zaskarżenia, co wpływa na dopuszczalność skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach działowych z uwagi na niską wartość przedmiotu zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o podział majątku, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy skarga kasacyjna w sprawie o podział majątku jest niedopuszczalna? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 87 500 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 88/16
POSTANOWIENIE
Dnia 29 listopada 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Monika Koba
‎
SSN Jan Górowski
w sprawie z wniosku R. D.
‎
przy uczestnictwie H. M.
‎
o podział majątku,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
‎
w dniu 29 listopada 2016 r.,
‎
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 3 sierpnia 2016 r., sygn. akt (…),
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2016 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia tego Sądu dnia 17 lutego 2016 r. wskazując, że skarga ta jest niedopuszczalna z uwagi na wartość przedmiotu zaskarżenia niższą od przewidzianej w art. 519
1
§ 4 pkt 4 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem, w tzw. sprawach działowych (o zniesienie współwłasności, dział spadku, podział majątku wspólnego) skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych; tymczasem skarżący określił wartość zaskarżenia na kwotę 87.500,00 zł.
W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie, zarzucając Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 519
1
§ 4 pkt 4 k.p.c. i art. 398
6
§ 2 k.p.c. Według skarżącego, w sytuacji, w której w toku postępowania o podział majątku wspólnego domagał się on zasądzenia na swoją rzecz od uczestniczki postępowania wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego, roszczenie to - mogące stanowić przedmiot odrębnego rozpoznania - nie powinno być uwzględnione przy określaniu wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną; w takim bowiem przypadku art. 519
1
§ 4 pkt 4 k.p.c. nie ma zastosowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Po wszczęciu postępowania o zniesie nie współwłasności, dział spadku lub podział majątku wspólnego wzajemne roszczenia współwłaścicieli z tytułu posiadania rzeczy wspólnej mogą być dochodzone jedynie w ich toku; po zapadnięciu orzeczenia w wymienionych sprawach roszczenia te nie mogą już być dochodzone, chociażby nie były w nich zgłoszone (art. 618 § 1 - 3 k.p.c. w związku z art. 688 i art. 567 § 3 k.p.c.). Na skutek skupienia tych roszczeń w postępowaniach działowych stają się one ich elementem i tracą swoją samodzielność w odniesieniu do rozstrzygania o nich, stosowania trybu postępowania nieprocesowego oraz możliwości zaskarżenia postanowienia orzekającego co do istoty sprawy skarga kasacyjną (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 kwietnia 2001 r., II CZ 13/01, OSNC 2001, nr 12, poz. 181; z dnia 14 stycznia 2010 r., IV CZ 112/09, nie publ. i z dnia 28 stycznia 2016 r., III CZ 62/15, nie publ.).
Wbrew zatem odmiennemu zapatrywaniu skarżącego, wskazana przez niego wartość przedmiotu zaskarżenia, odnosząca się do rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu za korzystanie z rzeczy wspólnej mieści się w zakresie ogólnej wartości przedmiotu zaskarżenia wyznaczającej - stosownie do art. 519
1
§ 4 pkt 4 k.p.c. - dopuszczalność skargi kasacyjnej w sprawie o podział majątku wspólnego. Podniesione w zażaleniu zarzuty, oparte na odmiennym - wadliwym - założeniu, nie mogły wywrzeć zamierzonego skutku.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
14
w związku z art. 394
1
§ 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
aj
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI