I CZ 86/06

Sąd Najwyższy2006-11-30
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądoweapelacjaodrzucenie pismaprawo międzyczasoweustawa o kosztach sądowychSąd Najwyższypostępowanie apelacyjne

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie o odrzuceniu apelacji z powodu nieopłacenia jej w należnej wysokości, potwierdzając zastosowanie nowych przepisów o kosztach sądowych.

Uczestnik postępowania złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił jego apelację z powodu nieuiszczenia należnej opłaty sądowej. Sąd Okręgowy uznał, że zastosowanie mają nowe przepisy ustawy o kosztach sądowych z 2005 roku, a opłata stała od apelacji wynosi 100 zł. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, potwierdził zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej i uznał, że skoro apelacja została wniesiona po wejściu w życie nowej ustawy, to nowe przepisy o kosztach sądowych miały zastosowanie. W związku z tym, nieopłacona w całości apelacja została prawidłowo odrzucona.

Sprawa dotyczyła zażalenia uczestnika postępowania (W.H.) na postanowienie Sądu Okręgowego w W., które odrzuciło jego apelację z powodu nieopłacenia jej w należnej wysokości. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, określając opłatę stałą od apelacji w sprawie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej na 100 zł. Uczestnik w zażaleniu zarzucił błędną wykładnię przepisów dotyczących kosztów sądowych. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę, opierając się na zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, zgodnie z którą przepisy wchodzące w życie stosuje się do czynności procesowych podjętych po ich wejściu w życie. Ustawa o kosztach sądowych z 2005 r. weszła w życie 2 marca 2006 r. Apelacja została wniesiona 17 marca 2006 r., czyli już po wejściu w życie nowej ustawy. Mimo że ustawa przewidywała wyjątek dla spraw wszczętych przed jej wejściem w życie, Sąd Najwyższy uznał, że wniesienie apelacji inicjuje postępowanie odwoławcze i podlega nowym przepisom. Ponieważ apelacja nie została opłacona w wymaganej wysokości (100 zł), Sąd Okręgowy prawidłowo ją odrzucił na podstawie art. 373 k.p.c. w zw. z art. 1302 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie jako nieuzasadnione.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stosuje się nowe przepisy o kosztach sądowych, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania ustawy nowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wniesienie apelacji inicjuje postępowanie odwoławcze i podlega przepisom obowiązującym w dacie jej wniesienia. Zasada bezpośredniego działania ustawy nowej ma zastosowanie do przepisów o kosztach sądowych, które mają charakter procesowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w W.

Strony

NazwaTypRola
M. Spółka z o. o. w W.spółkawnioskodawca
W.H.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (9)

Pomocnicze

k.p.c. art. 367 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 149 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

W sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych.

Ustawa z dnia 17 listopada 1994 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania cywilnego art. XV § 1

Zasada bezpośredniego działania ustawy nowej.

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 1302 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego środki odwoławcze lub środki zaskarżenia podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia.

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 39814

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 76 § pkt 4

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Opłata stała w wysokości 100 zł od skargi kasacyjnej.

u.k.s.c. art. 18 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada bezpośredniego działania ustawy nowej w prawie procesowym cywilnym. Apelacja wniesiona po wejściu w życie nowej ustawy o kosztach sądowych podlega jej przepisom. Art. 1302 § 3 k.p.c. nakazuje odrzucenie bez wezwania pisma podlegającego opłacie stałej, jeśli nie zostało opłacone w należytej wysokości.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie dotychczasowych przepisów o kosztach sądowych na podstawie art. 149 ust. 1 ustawy z 2005 r., mimo wniesienia apelacji po wejściu w życie nowej ustawy.

Godne uwagi sformułowania

Podstawową zasadą prawa międzyczasowego w dziedzinie procesu cywilnego jest zasada bezpośredniego działania ustawy nowej. Wniesienie apelacji inicjuje postępowanie odwoławcze [...] stanowi co do zasady pierwszą czynność postępowania apelacyjnego.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Zbigniew Strus

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów międzyczasowych dotyczących kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym oraz zasady odrzucania nieopłaconych pism procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie ustawy o kosztach sądowych w 2005 roku i wniesieniem apelacji po tym terminie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważną zasadę prawa międzyczasowego w kontekście kosztów sądowych, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego.

Kiedy wchodzi w życie nowa ustawa o kosztach sądowych? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową zasadę.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 86/06 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Zbigniew Strus w sprawie z wniosku M. Spółki z o. o. w W. przy uczestnictwie W.H. o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 listopada 2006 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 17 maja 2006 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z 17 maja 2006 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił apelację uczestnika W. H. z powodu nieopłacenia jej w należnej wysokości. Sąd uznał, że zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.), zaś opłata stała od apelacji w sprawie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej wynosi 100 zł. W zażaleniu uczestnik wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając dokonanie błędnej wykładni art. 367 § 1 k.p.c. oraz art. 149 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Postanowienie Sądu Rejonowego orzekające zakaz prowadzenia działalności gospodarczej wobec m.in. W. H. wydane zostało w dniu 20 stycznia 2006 r. Postanowienie wraz z uzasadnieniem doręczono uczestnikowi w dniu 3 marca 2006 r. Natomiast apelacja została wniesiona i opłacona w kwocie 30 zł w dniu 17 marca 2006 r. Podstawową zasadą prawa międzyczasowego w dziedzinie procesu cywilnego jest zasada bezpośredniego działania ustawy nowej. Zasada ta wyrażona została w art. XV § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1994 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 297 ze zm.). Należy uznać, że zasada ta ma znaczenie ogólne w dziedzinie w prawie procesowym cywilnym (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2001 r. - zasada prawna, III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4. poz. 53, wyrok Sądu Najwyższego z 9 lipca 2003 r., IV CKN 310/01, niepubl.) i znajduje ona również zastosowanie w odniesieniu do przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, mających charakter przepisów prawa procesowego, która weszła w życie z dniem 2 marca 2006 r. Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych weszła w życie z dniem 2 marca 2006 r. Istotny wyjątek od zasady bezpośredniego działania ustawy nowej przewidziany został w art. 149 ust. 1 powołanej ustawy. Przepis ten stanowi, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie 3 ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych. W niniejszej sprawie wejście w życie ustawy nastąpiło jeszcze przed doręczeniem uczestnikowi odpisu wyroku Sądu Rejonowego z uzasadnieniem, ale już po zakończeniu postępowania przed sądem pierwszej instancji. Nie ulega wątpliwości, że wniesienie apelacji miało natomiast miejsce w czasie obowiązywania nowej ustawy o kosztach sądowych. Wniesienie apelacji inicjuje postępowanie odwoławcze przed sądem drugiej instancji ~ mimo że jest czynnością podejmowaną jeszcze przed sądem pierwszej instancji - stanowi co do zasady pierwszą czynność postępowania apelacyjnego. Skoro zatem uczestnik wniósł apelację w czasie obowiązywania nowej ustawy, zastosowanie znajdują nowe przepisy o kosztach sądowych, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania ustawy nowej (por. postanowienie SN z 30 maja 2006 r., l CZ 23/06, niepubl., postanowienie SN z 11 lipca 2006 r., l CSK 146/06, niepubl., postanowienie SN z 19 lipca 2006 r., l CZ 34/06, niepubl). W świetle przepisu art. 76 pkt 4 w zw. z art. 18 ust. 2 ustawy z 2005 r. wniesiona skarga kasacyjna podlegała opłacie stałej w wysokości 100 zł i w związku z tym, że nie została ona wniesiona w należytej wysokości, Sąd Okręgowy trafnie odrzucił tę skargę, kierując się treścią art. 373 k.p.c. w zw. z art. 1302 § 3 k.p.c. Zgodnie z art. 1302 § 3 k.p.c. sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego środki odwoławcze lub środki zaskarżenia (apelację, zażalenie, skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty, skargę na orzeczenie referendarza sądowego) podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia. W tej sytuacji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy jako nieuzasadnione (art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.). db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI