III CZ 43/10

Sąd Najwyższy2010-10-22
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaopłata sądowakoszty sądowezażalenieSąd Najwyższypostępowanie cywilne

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestniczki na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty, uznając, że sąd prawidłowo postąpił.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestniczki M. Ł. na postanowienie Sądu Okręgowego w K., które odrzuciło jej skargę kasacyjną z powodu nieuiszczenia wymaganej opłaty. Uczestniczka zarzucała naruszenie przepisów ustawy o kosztach sądowych. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o kosztach sądowych powinny być kierowane do postanowienia o odmowie zwolnienia od tych kosztów, a nie do postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Stwierdzono, że odmowa zwolnienia od kosztów była uzasadniona, a postępowanie sądu było zgodne z prawem.

Sąd Najwyższy w składzie sędziów Grzegorza Misiurka (przewodniczącego), Józefa Frąckowiaka (sprawozdawcy) i Bogumiły Ustjanicz rozpoznał zażalenie uczestniczki M. Ł. na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 lutego 2010 r., które odrzuciło jej skargę kasacyjną. Powodem odrzucenia było nieuiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej pomimo wezwania. Uczestniczka zarzuciła w zażaleniu naruszenie art. 100 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz wniosła o rozpoznanie postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 24 listopada 2009 r. o oddaleniu jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia art. 100 ustawy o kosztach sądowych nie mógł być skutecznie podniesiony w odniesieniu do postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, lecz powinien dotyczyć postanowienia o odmowie zwolnienia od kosztów. Sąd wskazał, że zgodnie z ustawą, zwolnienie od kosztów sądowych jest fakultatywne, a odmowa zwolnienia nie naruszała przepisów, zwłaszcza że uczestniczka opłaciła już pełnomocnika i opłatę od zażalenia. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, uznając je bezzasadnym.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o kosztach sądowych powinny być kierowane do postanowienia o odmowie zwolnienia od tych kosztów, a nie do postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że jeśli sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, to miał prawo wezwać do opłacenia skargi kasacyjnej. Postępowanie to było zgodne z przepisami ustawy o kosztach sądowych. Kwestionowanie odmowy zwolnienia od kosztów powinno nastąpić w odniesieniu do postanowienia o odmowie, a nie postanowienia o odrzuceniu skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Okręgowy w K.

Strony

NazwaTypRola
S. M.innewnioskodawca
M. Ł.inneuczestniczka
J. M.inneuczestnik
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „L.(...)” C. L. P. sp.j.spółkauczestnik
M. S.inneuczestnik
Z. M.inneuczestnik
I. P.jinneuczestnik
K. H.inneuczestnik
J. D.inneuczestnik

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 394¹ § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozpoznawania zażaleń przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.s.s.c. art. 100

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis ten stanowi, że sąd może zwolnić stronę w całości lub części od kosztów sądowych, co oznacza, że o zwolnieniu decyduje sąd i nie ma obowiązku zwalniania strony.

k.s.s.c. art. 112 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Przepis ten uprawnia sąd do wezwania do opłacenia skargi kasacyjnej, jeśli wniosek o zwolnienie od kosztów został oddalony.

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący wniosku o rozpoznanie postanowienia sądu pierwszej instancji.

k.s.s.c. art. 102

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych.

k.s.s.c. art. 109 § 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Dotyczy przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie sądu pierwszej instancji było zgodne z przepisami ustawy o kosztach sądowych. Zarzuty naruszenia przepisów o kosztach sądowych powinny być kierowane do postanowienia o odmowie zwolnienia, a nie do postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Odmowa zwolnienia od kosztów sądowych była uzasadniona.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 100 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przez Sąd Okręgowy w K.

Godne uwagi sformułowania

Zarzut naruszenia art. 100 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych może być rozpatrywany w odniesieniu do postanowienia z dnia 24 listopada 2009 r., a nie jak wywodzi skarżąca w odniesieniu do postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Taka jego redakcja wskazuje, że o zwolnieniu decyduje sąd. Z przepisu tego nie wynika obowiązek sądu zwolnienia uczestniczki z kosztów sądowych. Po to jednak wprowadzono przymus występowania przed Sądem Najwyższym z udziałem profesjonalnego pełnomocnika, aby to on formułował zarzuty, a nie sąd miał je dedukować z uzasadnienia zażalenia.

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący

Józef Frąckowiak

sprawozdawca

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia opłaty oraz zasad zwolnienia od kosztów sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nieuiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej i odmowy zwolnienia od kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z opłatami sądowymi i odrzuceniem skargi kasacyjnej, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Nieopłacona skarga kasacyjna: kiedy sąd ją odrzuci?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III CZ 43/10 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
Dnia 22 października 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący) 
SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) 
SSN Bogumiła Ustjanicz 
 
w sprawie z wniosku S. M. 
przy uczestnictwie M. Ł., J. M., Przedsiębiorstwa Wielobranżowego „L.(...)” C. L. P. sp.j. 
M. S., Z. M., I. P.j, K. H. i J. D. 
o zasiedzenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 października 2010 
r., 
zażalenia uczestniczki M. Ł. 
na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 19 lutego 2010 r., sygn. akt II Ca (…) 
[WSC (…)], 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 lutego 2010 r. Sąd Okręgowy w K. 
odrzucił skargę kasacyjną uczestniczki postępowania M. Ł., gdyż pomimo wezwania do 
uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej opłata taka nie została uiszczona w 
wyznaczonym terminie. W zażaleniu na to postanowienie uczestniczka zarzuca 
naruszenie art. 100 ust. 1 i 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. 
tekst: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.). Ponadto skarżąca, na podstawie art. 380 

 
2 
k.p.c., wniosła o rozpoznanie postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 24 listopada 2009 
r. w którym Sąd ten oddalił wniosek o zwolnienie M. Ł. od kosztów sądowych. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zarzut naruszenia art. 100 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych 
może być rozpatrywany w odniesieniu do postanowienia z dnia 24 listopada 2009 r., a 
nie jak wywodzi skarżąca w odniesieniu do postanowienia o odrzuceniu skargi 
kasacyjnej. Skoro sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, to zgodnie z 
art. 112 ust. 2 powołanej ustawy miał prawo wezwać uczestniczkę do opłacenia złożonej 
skargi kasacyjnej. Takie postępowanie sądu było więc zgodne z przepisami ustawy o 
kosztach sądowych w sprawach cywilnych i w szczególności nie można postawić mu 
zarzutu naruszenia art. 100 ustawy. 
Przywołany przepis stwierdza tylko, że sąd może zwolnić stronę w całości lub 
części od kosztów sądowych. Taka jego redakcja wskazuje, że o zwolnieniu decyduje 
sąd. Z przepisu tego nie wynika obowiązek sądu zwolnienia uczestniczki z kosztów 
sądowych. Jeżeli można kwestionować odmowę udzielenia zwolnienia od kosztów 
sądowych, to nie na podstawie naruszenia art. 100 wspomnianej ustawy i na pewno nie 
w odniesieniu do postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej lecz w stosunku do 
postanowienia z dnia 24 listopada 2009 r. Już z tych względów zarzuty podniesione w 
zażaleniu na zasługują na uwzględnienie. 
Rozpoznając postanowienie z 24 listopada 2009 r. z punktu widzenia jego 
niezgodności z przepisami ustawy o kosztach sądowych, z uzasadnienia zażalenia 
wynika, że skarżącej chodzi prawdopodobnie o to, iż jest ono niezgodne art. 102 tej 
ustawy. Po to jednak wprowadzono przymus występowania przed Sądem Najwyższym z 
udziałem profesjonalnego pełnomocnika, aby to on formułował zarzuty, a nie sąd miał je 
dedukować z uzasadnienia zażalenia. Odmowa zwolnienia uczestniczki od kosztów 
sądowych nie budzi jednak także zastrzeżeń, świetle art. 102 i 109 ust 2 tej ustawy. 
Warto bowiem podkreślić, że uczestniczka sama z własnych środków opłaciła 
pełnomocnika oraz uiściła opłatę od zażalenia. Co więcej uczestniczka twierdzi, że ma 
interes prawny w tym aby uznać za właściciela nieruchomości wnioskodawcę, gdyż 
łączy ją z nim korzystna umowa najmu. Jej zeznania jako świadka brał już jednak pod 
uwagę sąd I instancji, a jako uczestniczki postępowania sąd II instancji. Jeżeli wiec z 
całokształtu materiału dowodowego, w tym wyjaśnień uczestniczki nie wynika, aby 
zdaniem orzekających sądów wnioskodawca nabył własność nieruchomości przez 
zasiedzenie, to skarga kasacyjna jest środkiem, który przysługuje wnioskodawcy. 

 
3 
Uczestniczka i wnioskodawca są reprezentowani przez tego samego pełnomocnika, 
który składając skargę kasacyjną w imieniu wnioskodawcy może zwalczać orzeczenie, 
które także pośrednio godzi, zdaniem uczestniczki, w jej interesy. 
Mając na uwadze powyższe względy Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 
k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę