I CZ 84/12

Sąd Najwyższy2013-04-17
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
koszty sądoweopłata sądowazażalenieniedopuszczalnośćSąd NajwyższySąd Apelacyjnyk.p.c.

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające jej zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach sądowych, uznając je za niedopuszczalne.

Powódka złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jej wcześniejsze zażalenie na rozstrzygnięcie dotyczące nieuiszczonych kosztów sądowych. Sąd Najwyższy uznał, że zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego było prawidłowe, ponieważ pierwotne rozstrzygnięcie nie dotyczyło kosztów procesu w rozumieniu art. 98 k.p.c., a jedynie pobrania nieopłaconej opłaty sądowej. Ponadto, nawet gdyby zażalenie było właściwe, nie podlegałoby kontroli Sądu Najwyższego zgodnie z art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki J. K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 11 stycznia 2012 r., które odrzuciło jej zażalenie na postanowienia zawarte w punkcie I i III wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r. W tych postanowieniach Sąd Apelacyjny nakazał ściągnąć z roszczenia zasądzonego na rzecz powódki kwoty stanowiące część nieuiszczonych kosztów sądowych. Sąd Najwyższy w pełni zgodził się z Sądem Apelacyjnym, że zaskarżenie zażaleniem rozstrzygnięcia objętego punktem I i III wyroku było niedopuszczalne, ponieważ nie zawierało ono orzeczenia w przedmiocie kosztów procesu. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok sądu pierwszej instancji w odniesieniu do zgłoszonego roszczenia oraz nieuiszczonych kosztów sądowych. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż jako rozstrzygnięcie o kosztach procesu można traktować orzeczenie o pobraniu na rzecz Skarbu Państwa nieopłaconej opłaty sądowej. Nieuiszczone koszty sądowe nie są elementem kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, o jakich mowa w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Objęte tym uregulowaniem koszty sądowe to koszty faktycznie poniesione przez stronę. Niezależnie od powyższego, Sąd Najwyższy zaznaczył, że nawet w wypadku właściwego zaskarżenia postanowienia dotyczącego kosztów procesu poniesionych w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, nie mogłoby ono być przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego, ponieważ takiej możliwości nie przewiduje art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c. Przepis ten dopuszcza jedynie zażalenie na postanowienie co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, podczas gdy sąd odwoławczy rozstrzygając o kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji, rozstrzyga w istocie o kosztach procesu, o których orzekał już sąd pierwszej instancji. Z tych względów zażalenie powódki zostało oddalone jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zaskarżenie zażaleniem takiego rozstrzygnięcia jest niedopuszczalne, ponieważ nie zawiera ono orzeczenia w przedmiocie kosztów procesu w rozumieniu art. 98 k.p.c., a jedynie orzeczenie o pobraniu nieopłaconej opłaty sądowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nieuiszczone koszty sądowe nie są elementem kosztów procesu w rozumieniu art. 98 k.p.c., a jedynie opłatą sądową. Ponadto, nawet gdyby zażalenie było właściwe, nie podlegałoby kontroli Sądu Najwyższego na podstawie art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Prezydent m. W.

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznapowódka
Skarb Państwa - Prezydent m. W.organ_państwowypozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 394¹ § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że zażalenie na postanowienie co do kosztów procesu przysługuje tylko wtedy, gdy nie były one przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Definiuje koszty procesu, które obejmują koszty faktycznie poniesione przez stronę, a nie opłaty sądowe.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżone postanowienie nie dotyczyło kosztów procesu w rozumieniu art. 98 k.p.c., a jedynie opłaty sądowej. Zażalenie na postanowienie co do kosztów procesu, które były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, nie podlega kontroli Sądu Najwyższego na podstawie art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające jej zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach sądowych.

Godne uwagi sformułowania

Nieuiszczone koszty sądowe nie są elementem kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, o jakich mowa w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Objęte tym uregulowaniem koszty sądowe, to koszty faktycznie poniesione przez stronę.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący-sprawozdawca

Krzysztof Strzelczyk

członek

Dariusz Zawistowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności zażalenia na postanowienia o kosztach sądowych oraz rozróżnienie między kosztami procesu a opłatami sądowymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i interpretacji przepisów k.p.c. dotyczących kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kosztami sądowymi i dopuszczalnością zażalenia, co jest istotne dla praktyków prawa, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy zażalenie na koszty sądowe nie przysługuje? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 84/12 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 17 kwietnia 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Krzysztof Strzelczyk 
SSN Dariusz Zawistowski 
 
 
w sprawie z powództwa J. K. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi m. W. 
o odszkodowanie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 17 kwietnia 2013 r., 
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 11 stycznia 2012 r.,  
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił 
zażalenie powódki J. K. od postanowień zawartych w punkcie I i III wyroku Sądu 
Apelacyjnego z dnia 15 grudnia 2011 r., w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa 
reprezentowanemu przez Prezydenta W. o odszkodowanie. W rozstrzygnięciach 
tych Sąd Apelacyjny nakazał ściągnąć z roszczenia zasądzonego na rzecz powódki 
kwoty stanowiące część nieuiszczonych kosztów sądowych, od których powódka 
nie była zwolniona.  
Powódka wniosła na to postanowienie zażalenie i zażądała jego uchylenia 
w całości. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Należy w pełni zgodzić się z Sądem Apelacyjnym, że zaskarżenie 
zażaleniem rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego objętego punktem I i III wyroku 
z dnia 15 grudnia 2011 r. było niedopuszczalne, ponieważ nie zawiera ono 
orzeczenia w przedmiocie kosztów procesu. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu 
pierwszej instancji w odniesieniu do zgłoszonego roszczenia oraz nieuiszczonych 
kosztów sądowych. Nie ma podstaw do przyjęcia, że jako rozstrzygnięcie 
o kosztach procesu można traktować orzeczenie o pobraniu na rzecz Skarbu 
Państwa nieopłaconej opłaty sądowej. Nieuiszczone koszty sądowe nie 
są elementem kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i celowej 
obrony, o jakich mowa w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Objęte tym uregulowaniem koszty 
sądowe, to koszty faktycznie poniesione przez stronę.  
Niezależnie od tego podkreślenia wymaga, że nawet w wypadku właściwego 
zaskarżenia 
postanowienia 
dotyczącego 
kosztów 
procesu 
poniesionych 
w  postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji nie mogłoby ono być 
przedmiotem kontroli Sądu Najwyższego, ponieważ takiej możliwości nie 
przewiduje art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. Przepis ten dopuszcza jedynie zażalenie na 
postanowienie co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia 
sądu pierwszej instancji, podczas gdy sąd odwoławczy rozstrzygając o kosztach 
postępowania przed sądem pierwszej instancji rozstrzyga w istocie o kosztach 

 
3 
procesu, o których orzekał już sąd pierwszej instancji (por. postanowienia Sądu 
Najwyższego z dnia 23 czerwca 2010 r., II CZ 7/10, z dnia 24 września 2010 r., 
IV  CZ 60/10, z dnia 27 października 2010 r., V CZ 69/10, niepublikowane). 
Z powyższych względów zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu 
(art. 39814  w zw. z art. 3941  § 3 k.p.c.).  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI