I OZ 1020/20

I OZ 1020/20 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2020-12-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
658
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Sygn. powiązane
II SAB/Wa 844/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-04-23
III OSK 4113/21 - Wyrok NSA z 2023-05-30
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 219 par. 1 i par. 2, art. 185 par. 1 w zw. z art. 197 par. 2, art. 220 par. 1 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2003 nr 221 poz 2193
par. 5 ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 844/19 odrzucające skargę kasacyjną Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Wa 844/19 w sprawie ze skargi L. D. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 16 sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 kwietnia 2020 r., II SAB/Wa 844/19, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. D. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z 16 sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej orzekł, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku L. D. z 16 sierpnia 2019 r., bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalił skargę w pozostałym zakresie i zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony uczestnikowi postępowania – Stowarzyszeniu S. z siedzibą w W. (dalej jako: "Stowarzyszenie") w dniu 21 maja 2019 r.
Pismem z 22 czerwca 2020 r. Stowarzyszenie, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 lipca 2020 r. pełnomocnik Stowarzyszenia został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 złotych, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Powyższe zarządzenie zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi w dniu 7 lipca 2020 r. (vide: zpo przesyłki – k.200 akt sąd.). Termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 14 lipca 2020 r.
Z informacji wynikającej z akt sprawy wynika, że w Rejestrze Opłat Sądowych WSA w Warszawie nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy (vide: notatka służbowa z 10 sierpnia 2020 r. – k.208 akt sąd.).
Uzasadniając odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 i art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej jako: "p.p.s.a.") Sąd I instancji wskazał, że Stowarzyszenie, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykonało wezwania Sądu i nie uiściło w wyznaczonym terminie wpisu od skargi kasacyjnej, tym samym uniemożliwiając nadanie jej dalszego biegu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego – dopuszczenie dowodu w postaci potwierdzenia dokonania przelewu na okoliczność uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej. Sądowi I instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 178 p.p.s.a. i art. 220 § 3 p.p.s.a. przez wadliwe ustalenie, że skarga kasacyjna wywiedziona od wyroku nie została należycie opłacona a w konsekwencji jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazano, że wbrew twierdzeniom Sądu I instancji Stowarzyszenie uiściło w należnej wysokości oraz w ustawowym terminie opłatę od skargi kasacyjnej wywiedzionej w sprawie. Do zażalenia dołączono potwierdzenie dokonania przelewu z 14 lipca 2020 r., z którego wynika, że został on dokonany 10 lipca 2020 r. W rubryce "Tytuł operacji" podano; "MS Sąd dla Krakowa Podgórze protokół elektroniczny dla spraw cywilnych wpis od skargi kasacyjnej". Równocześnie Stowarzyszenie stwierdziło, że fakt, iż tytuł tego przelewu może być nieprecyzyjny, nie przesądza o tym, że przelew nie został dokonany.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W takim przypadku przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 219 § 1 p.p.s.a., opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie, z kolei art. 219 § 2 p.p.s.a. stanowi, że opłatę sądową uiszcza się gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego lub na rachunek bankowy właściwego sądu. Natomiast stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.; dalej jako: "rozporządzenie"), przy uiszczaniu wpisu – zarówno gotówką do kasy właściwego sądu administracyjnego, jak i na rachunek bankowy tego sądu – należy wskazać tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany oraz sygnaturę akt sądowych. Z powyższego wynika, że na wnoszącym wpis sądowy ciąży obowiązek wskazania w tytule przelewu takich danych, które umożliwią sądowi ustalenie tytułu dokonanej wpłaty.
Z obowiązku tego w niniejszej sprawie nie wywiązało się skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie, działające przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego. Stowarzyszenie skorzystało z formy przelewu bankowego. Dokonując go jak adresata przelewu oznaczono WSA w Warszawie, podano również prawidłowy numer rachunku Sądu oraz wpłacono właściwą kwotę. W tytule przelewu nie podano jednak sygnatury akt sprawy, która na etapie postępowania, ze względu na zaskarżenie skargą kasacyjną wyroku, była stronie znana. Wpisano natomiast następujące dane: "MS Sąd dla Krakowa Podgórze protokół elektroniczny dla spraw cywilnych wpis od skargi kasacyjnej". W związku z powyższym zaistniał problem "przypisania" uiszczonego wpisu do konkretnej sprawy. Biorąc dodatkowo pod uwagę, że przed WSA w Warszawie toczy się wiele spraw z udziałem Stowarzyszenia (okoliczność znana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu) Sąd I instancji mógł napotkać trudności związane z przyporządkowaniem wpisu do konkretnej sprawy z udziałem Stowarzyszenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na uwadze analizę akt przedmiotowej sprawy i jej dotychczasowy przebieg, w dacie wydania objętego zażaleniem postanowienia Sąd I instancji miał obiektywne podstawy do stwierdzenia, że stwierdzony brak fiskalny związany z wniesioną przez Stowarzyszenie skargą kasacyjną nie został uzupełniony w terminie wynikającym z wezwana do jego uzupełnienia. Zasadnie bowiem Sąd I instancji stwierdził, że termin do uzupełnienia braku w postaci uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej upływał z dniem 14 lipca 2020 r. Jak zaś wynikało z notatki służbowej dotyczącej sprawdzenia dokumentacji księgowej Sądu (k. 208 akt sąd.), na dzień 10 sierpnia 2020 r., a więc już po upływie skutecznego terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, wpis nie został odnotowany. Taki stan faktyczny był podstawą dla Sądu I instancji do odrzucenia skargi kasacyjnej zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a.
Podkreślenia wymaga jednak, że uchybienie przepisowi § 5 ww. rozporządzenia nie stanowi samoistnej podstawy do odrzucenia pisma, zawsze stanowi ją brak należnego wpisu, uiszczonego w terminie. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie działania pełnomocnika nie były profesjonalne i zakłóciły sprawność postępowania przed sądem. Dane zawarte w tytule przelewu ani nie identyfikują strony będącej skarżącym w sprawie, ani też nie identyfikują przedmiotu postępowania sądowego, jakim było żądanie udostępnienia informacji publicznej, nie określają też organu, którego działanie lub bezczynność były skarżone. W dowodzie przelewu zidentyfikowano jedynie rodzaj pisma (skarga kasacyjna). Takie określenie tytułu przelewu, wbrew twierdzeniom zażalenia, nie pozwala na jego jednoznaczne przyporządkowanie do sprawy, nie pozwala też na bezsporne powiązanie dokonanej wpłaty z niniejszą sprawą, zawiera bowiem jedynie szczątkowe informacje wykazujące wtórny związek z przedmiotem postępowania, jakim jest treść żądania dotyczącego informacji publicznej. Dopiero w kontekście informacji podanych w zażaleniu i dołączenia potwierdzenia transakcji do niniejszej sprawy możliwe jest podjęcie czynności sprawdzających, czy uiszczona kwota nie została przypisana do innego toczącego się postępowania i jak z nią postąpiono, w szczególności czy została stronie zwrócona. W tych okolicznościach Sąd I instancji, jakkolwiek pierwotnie miał podstawy do odrzucenia skargi, nie dysponując możliwością przyporządkowania wpisu do sprawy, to na etapie postępowania zażaleniowego powinien był zweryfikować, czy uiszczona kwota może zostać uznana za wniesioną w sprawie, w szczególności zaś, czy nie przypisano jej do sprawy innej lub nie zwrócono. Po zweryfikowaniu tych okoliczności Sąd I instancji miał instrument w postaci instytucji uregulowanej w art. 195 § 2 p.p.s.a. Wykluczenie podstaw do jej zastosowania (k. 280 akt sąd.) pozbawione jest informacji, czy doszło do weryfikacji wskazanych okoliczności, wobec czego konieczne okazało się uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.