V CZ 21/11

Sygn. akt V CZ 21/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 13 maja 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący) 
SSN Grzegorz Misiurek 
SSN Marta Romańska (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie ze skargi M. M. 
o wznowienie postępowania 
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego 
z dnia 20 sierpnia 2010 r.,  
w sprawie z powództwa  "D. F." Spółki z o.o. w S.  
przeciwko M. M. i R.C. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 13 maja 2011 r., 
zażalenia M. M. na postanowienie Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego  
z dnia 2 lutego 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
Postanowieniem z 2 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę M. M. o 
wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z 20 
sierpnia 2010 r., sygn. akt VI Ga 39/10, bowiem uznał, że nie zachodzi wskazana 
przez skarżącego przesłanka w postaci ujawnienia nowego dowodu (art. 403 § 2 
k.p.c.), to jest opinii biegłego sporządzonej 8 października 2010 r. w toku innego 
postępowania, prowadzonego przed Sądem Rejonowym w  O. Sąd Okręgowy 
stwierdził, że podstawę wznowienia stanowić mogą jedynie środki dowodowe, które 
nie były znane stronie przed uprawomocnieniem się wyroku, nie zaś takie, które 
powstały już po jego uprawomocnieniu się. 
W zażaleniu na postanowienie z 2 lutego 2011 r. skarżący zarzucił, 
że zostało ono wydane z naruszeniem: - art. 403 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, 
że środek dowodowy powstały po uprawomocnieniu się wyroku nie stanowi 
przewidzianej w tym przepisie podstawy wznowienia postępowania; - art. 45 w zw. 
z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw 
Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 9 Konstytucji RP przez ich 
niezastosowanie i pozbawienie go możliwości przeprowadzenia dowodu z opinii 
biegłego na okoliczność braku po jego stronie obowiązku złożenia wniosku 
o ogłoszenie upadłości spółki. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie 
zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania 
zażaleniowego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest bezzasadne. 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, zgodnie 
z którym podstawą wznowienia postępowania, o której mowa w art. 403 § 2 k.p.c., 
może być jedynie dowód istniejący przed uprawomocnieniem się orzeczenia 
kończącego postępowanie w sprawie (por. uchwałę siedmiu sędziów Sądu 
Najwyższego z 21 lutego 1969 r., III PZ 63/68, OSNC 1969, nr 12, poz. 208, 
a także postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 maja 2008 r„ II PZ 65/07, OSNP 
2009, nr 17- 18, poz. 233; z 22 lipca 2008 r., II UZ 31/08, niepubl. oraz z 7 marca 
2007 r., II CZ 5/07, niepubl.). Za „późniejsze wykrycie" środka dowodowego 

 
3 
w rozumieniu tego przepisu nie można więc uznać sytuacji, w której dowód ten 
powstaje już po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie 
w sprawie, której dotyczy skarga o wznowienie. W świetle utrwalonej w praktyce 
wykładni art. 403 § 2 k.p.c., zarzut naruszenia tego przepisu pozostaje więc 
niezasadny. 
Nie można także zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, by taki sposób 
wykładni art. 403 § 2 k.p.c. naruszał jego prawo do sądu deklarowane w art. 45 
w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP oraz 6 EKPCz w zw. z art. 9 Konstytucji RP. 
Linia orzecznicza ukształtowana uchwałą Sądu Najwyższego z 21 lutego 1969 r. 
stanowi bezpośrednią kontynuację sposobu wykładni tej przesłanki wznowienia 
postępowania na gruncie przepisów obowiązujących przed wprowadzeniem 
obecnego art. 403 § 2 k.p.c. Wbrew poglądowi skarżącego, podstawą tej 
interpretacji jest pogłębiona i wieloaspektowa argumentacja językowa, oparta m.in. 
na ustaleniu znaczenia użytego w tym przepisie pojęcia „wykrycie", wskazującego 
na już uprzednio istniejący środek dowodowy. Z tego względu nie można uznać, by 
ten sposób wykładni art. 403 § 2 k.p.c., przyjęty powszechnie w późniejszym 
orzecznictwie, był interpretacją zbyt dowolną, prowadzoną w oderwaniu od treści 
przepisu, a tym samym, by naruszał on prawa podstawowe w zakresie prawa do 
rzetelnego procesu, gwarantowane w Konstytucji i EKPCz. Równocześnie 
zauważyć należy, że istotę prawa do sądu stanowi nie tylko prawo do 
przedstawienia i obrony swoich racji w postępowaniu, lecz także, służące obu 
stronom, prawo do zakończenia procesu w rozsądnym terminie (por. postanowienie 
Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2006 r., S 3/06, OTK-A 2006, nr 9, 
poz. 146). Decyzja o przeprowadzeniu dowodu wymaga zawsze ustalenia 
proporcji  między tymi wartościami w konkretnym wypadku i (z uwagi na 
konieczność unikania przewlekłości postępowania, art. 6 k.p.c.) usprawiedliwia 
odmowę przeprowadzenia dowodu (art. 217 § 2 k.p.c.). Jeśli więc - co miało 
miejsce w niniejszej sprawie - strona złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodu 
z opinii biegłego, który nie został uwzględniony przez sąd jako nieznajdujący 
uzasadnienia w rzeczywistych potrzebach postępowania dowodowego, to brak 
jest podstaw do uznania, by w jakimkolwiek zakresie doszło do naruszenia jej praw 
podstawowych. 

 
4 
Z uwagi na powyższe, orzeczono jak w postanowieniu.