I CZ 83/11

Sąd Najwyższy2011-10-26
SAOSCywilnekoszty postępowaniaŚrednianajwyższy
koszty sądoweart. 102 k.p.c.zasada słusznościpostępowanie apelacyjneSąd Najwyższyzażalenie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie o nieobciążaniu powódki kosztami postępowania apelacyjnego, podtrzymując zastosowanie art. 102 k.p.c. ze względu na nietypowy charakter sprawy i sytuację powódki.

Sprawa dotyczyła zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które nie obciążyło powódki kosztami postępowania apelacyjnego, opierając się na art. 102 k.p.c. Sąd Najwyższy, po wcześniejszym uchyleniu postanowienia w przedmiocie kosztów i przekazaniu do ponownego rozpoznania, uznał, że zastosowanie art. 102 k.p.c. było uzasadnione ze względu na nietypowy charakter sporu i trudną sytuację powódki. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, podkreślając dyskrecjonalny charakter art. 102 k.p.c. i brak podstaw do ingerencji.

Przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego była kontrola postanowienia Sądu Apelacyjnego dotyczącego kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny, działając na podstawie art. 102 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c., postanowił nie obciążać powódki kosztami postępowania apelacyjnego na rzecz strony pozwanej – Miasta W. Decyzja ta była wynikiem ponownego rozpoznania kwestii kosztów po tym, jak Sąd Najwyższy uchylił wcześniejsze postanowienie w tym zakresie, wskazując na potrzebę rozważenia zastosowania art. 102 k.p.c. ze względu na nietypowy charakter sporu i sytuację majątkową oraz rodzinną powódki. Strona pozwana wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, domagając się zmiany orzeczenia o kosztach lub jego uchylenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił dyskrecjonalny charakter art. 102 k.p.c. i uznał, że nie dopatrzył się w okolicznościach sprawy sytuacji wyjątkowej, która wymagałaby ingerencji sądu wyższej instancji. Wskazał również, że jego poprzednie postanowienie sugerowało potrzebę zastosowania właśnie art. 102 k.p.c. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 102 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 102 k.p.c. ma charakter dyskrecjonalny, a jego zastosowanie przez Sąd Apelacyjny było uzasadnione nietypowym charakterem sporu i sytuacją powódki. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się podstaw do ingerencji, zwłaszcza że jego poprzednie orzeczenie sugerowało potrzebę zastosowania tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
K. A.osoba_fizycznapowódka
Miasto W.instytucjapozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis o charakterze dyskrecjonalnym, pozwalający na odstąpienie od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Pomocnicze

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nietypowy charakter sporu. Sytuacja majątkowa i rodzinna powódki. Dyskrecjonalny charakter art. 102 k.p.c. Wcześniejsze wskazania Sądu Najwyższego co do potrzeby zastosowania art. 102 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Żądanie strony pozwanej o zmianę postanowienia i obciążenie powódki kosztami postępowania apelacyjnego oraz zażaleniowego.

Godne uwagi sformułowania

nietypowy charakter sporu między stronami sytuacja majątkowa i rodzinna przemawiają za rozważeniem możliwości zastosowania co do orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego przepisu art. 102 k.p.c. art. 102 k.p.c. [...] ma charakter dyskrecjonalny ewentualna zmiana zaskarżonego orzeczenia o kosztach powinna być jednak w takim wypadku wyjątkiem Sąd Najwyższy nie dopatrzył się w okolicznościach sprawy sytuacji wyjątkowej, wymagającej jego ingerencji

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący-sprawozdawca

Iwona Koper

członek

Marek Machnij

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 102 k.p.c. w sprawach o nietypowym charakterze lub gdy strona znajduje się w trudnej sytuacji życiowej/majątkowej."

Ograniczenia: Decyzja o zastosowaniu art. 102 k.p.c. jest uznaniowa i zależy od konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnej kwestii kosztów sądowych i stosowania klauzuli słuszności (art. 102 k.p.c.), co jest istotne dla praktyków prawa, choć samo rozstrzygnięcie jest raczej standardowe.

Kiedy sąd może odstąpić od obciążania kosztami? Sąd Najwyższy wyjaśnia zastosowanie art. 102 k.p.c.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 83/11 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2011 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Iwona Koper SSA Marek Machnij w sprawie z powództwa K. A. przeciwko Miastu W. o zadośćuczynienie, odszkodowanie i rentę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 października 2011 r., zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 kwietnia 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Postanowieniem z 11 lutego 2011 r., I CZ 38/10 Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu zażalenia powódki, uchylił zaskarżone postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania apelacyjnego, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z 20 listopada 2009 r., I ACa 821/09, i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu swego orzeczenia podzielił zapatrywanie skarżącej powódki, że nietypowy charakter sporu między stronami (o niekorzystnym dla powódki ostatecznym wyniku sprawy zadecydowały względy procesowe, nie zaś merytoryczne), a także jej sytuacja majątkowa i rodzinna przemawiają za rozważeniem możliwości zastosowania co do orzeczenia o kosztach postępowania apelacyjnego przepisu art. 102 k.p.c. Po ponownym rozpoznaniu kwestii dotyczącej kosztów postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny, po powołaniu się na art. 102 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., postanowieniem z 18 kwietnia 2011 r., I ACo 12/11, orzekł o nieobciążaniu powódki tymi kosztami na rzecz strony pozwanej - Miasta W. W zażaleniu na postanowienie z 18 kwietnia 2011 r. strona pozwana wniosła o jego zmianę przez obciążenie powódki kosztami postępowania apelacyjnego lub o uchylenie tego postanowienia z przekazaniem sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, a także obciążenie powódki kosztami postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego jest kontrola instancyjna postanowienia Sądu drugiej instancji co do zastosowania art. 102 k.p.c. w odniesieniu do podstawy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. W tym zakresie Sąd ten uwzględniając ocenę prawną powyższego zagadnienia i wskazówki Sądu Najwyższego zawarte w postanowieniu z 11 lutego 2011 r., uznał, że okoliczności sprawy przemawiają za rozstrzygnięciem o tych kosztach stosownie do art. 102 k.p.c. Szczegółową argumentację w tym względzie zamieścił w obszernym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W związku z takim stanem rzeczy należy podkreślić, że art. 102 k.p.c., zastosowany przez Sąd 3 Apelacyjny w związku z art. 391 § 1 k.p.c., ma charakter dyskrecjonalny. Wprawdzie kwestia trafności jego zastosowania, co do zasady, może być objęta kontrolą sądu wyższego rzędu, niemniej jednak ewentualna zmiana zaskarżonego orzeczenia o kosztach powinna być jednak w takim wypadku wyjątkiem. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się w okolicznościach sprawy sytuacji wyjątkowej, wymagającej jego ingerencji, zwłaszcza, że w swoim poprzednim postanowieniu wyraźnie została zasugerowana potrzeba zastosowania w odniesieniu do omawianej kwestii rozwiązania przewidzianego w art. 102 k.p.c. Z tych przyczyn orzeczono jak w postanowieniu (art. 3941 § 3 w zw. z art. 39814 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI