I CZ 81/09

Sąd Najwyższy2009-11-26
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
pełnomocnictwoumocowanieapelacjazażaleniekpcsąd najwyższysąd apelacyjnykoszty postępowania

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając brak skutecznego umocowania pełnomocnika do jej wniesienia.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanego, uznając, że pełnomocnik G.Ł. nie miał skutecznego umocowania do jej wniesienia, ponieważ umowa o zarządzanie majątkiem nie obejmowała prowadzenia spraw sądowych w tym zakresie, a wymagane pełnomocnictwo szczegółowe nie zostało przedstawione. Pozwany wniósł zażalenie, kwestionując tę ocenę. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając stanowisko Sądu Apelacyjnego i zasądzając koszty postępowania.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny uznał, że pełnomocnik pozwanego, G.Ł., nie był skutecznie umocowany do wniesienia apelacji. Podstawą tej decyzji była ocena, że umowa o stały zarząd majątkiem i sprawami osobistymi pozwanego nie obejmowała prowadzenia spraw sądowych związanych z odpowiedzialnością pozwanego na podstawie art. 299 k.s.h., a wymagane pełnomocnictwo szczegółowe do reprezentowania w sądzie nie zostało przedstawione. Pozwany w zażaleniu domagał się uchylenia postanowienia Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 87 § 1 i art. 89 § 1 k.p.c.) dotyczących pełnomocnictwa. Zauważył, że pełnomocnictwo ogólne z maja 2007 r. zawierało zastrzeżenie o konieczności pełnomocnictwa szczegółowego do spraw sądowych. Umowa stała o zarządzanie majątkiem z stycznia 2008 r. również wymagała pełnomocnictwa szczególnego do występowania przed sądami. Sąd Najwyższy stwierdził, że G.Ł. nie przedstawił takiego pełnomocnictwa, a inne udzielone mu pełnomocnictwa miały ograniczony zakres lub zostały udzielone w niewłaściwym czasie. W konsekwencji Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił brak umocowania G.Ł. i oddalił zażalenie, zasądzając jednocześnie koszty postępowania zażaleniowego od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pełnomocnik nie jest skutecznie umocowany, jeśli umowa stała wymaga pełnomocnictwa szczególnego do spraw sądowych, a takie pełnomocnictwo nie zostało przedstawione.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na przepisach k.p.c. dotyczących pełnomocnictwa oraz na treści umowy między stronami. Stwierdził, że zarówno przepisy prawa, jak i postanowienia umowy wymagały przedstawienia pełnomocnictwa szczególnego do reprezentowania w sądzie, a G.Ł. takiego dokumentu nie przedstawił.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił zażalenie

Strona wygrywająca

Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa – Starosta […]organ_państwowypowód
A.W.osoba_fizycznapozwany
Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwaorgan_państwowyinna

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 87 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pełnomocnikiem strony może być m.in. osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia.

k.p.c. art. 89 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa.

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.

Pomocnicze

k.s.h. art. 299

Kodeks spółek handlowych

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnik G.Ł. nie przedstawił pełnomocnictwa szczególnego do reprezentowania pozwanego w niniejszej sprawie, mimo że umowa stała o zarządzanie majątkiem tego wymagała. Pełnomocnictwo ogólne z maja 2007 r. zawierało zastrzeżenie o konieczności pełnomocnictwa szczegółowego do spraw sądowych. Pełnomocnictwo z września 2008 r. miało ograniczony zakres do spraw przed organami podatkowymi i egzekucyjnymi.

Odrzucone argumenty

Umowa stała o zarządzanie majątkiem i sprawami osobistymi obejmowała prowadzenie spraw sądowych, co dawało G.Ł. umocowanie do wniesienia apelacji.

Godne uwagi sformułowania

Umowa, jaką zawarł on z pozwanym o stały zarząd jego majątkiem i sprawami osobistymi, nie obejmuje prowadzenia spraw związanych z odpowiedzialnością pozwanego na podstawie art. 299 k.s.h., będącą przedmiotem sporu. Takiego pełnomocnictwa G.Ł. nie przedstawił. Trafnie więc Sąd Apelacyjny uznał, że G.Ł. nie miał umocowania do działania w imieniu pozwanego w niniejszym procesie i nie mógł skutecznie wnieść apelacji. Sąd drugiej instancji bierze bowiem pod uwagę z urzędu tego rodzaju wadliwość postępowania w przypadku skutecznego wniesienia apelacji.

Skład orzekający

Barbara Myszka

przewodniczący

Mirosław Bączyk

członek

Grzegorz Misiurek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pełnomocnictwa procesowego, w szczególności wymogu pełnomocnictwa szczególnego przy umowie stałego zarządu majątkiem lub sprawami osobistymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pełnomocnictwa szczególnego, gdy umowa stała tego wymagała. Nie dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnictwo ogólne lub umowa stała wprost obejmują reprezentację sądową bez dodatkowych warunków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego – prawidłowego umocowania pełnomocnika. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa procesowego.

Czy umowa o zarząd majątkiem wystarczy do reprezentacji w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

koszty postępowania zażaleniowego: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 81/09 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Starosty […] przeciwko A.W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 listopada 2009 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie i zasądza od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 26 lutego 2009 r. odrzucił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 listopada 2007 r. Sąd Apelacyjny uznał, że G.Ł., który wniósł apelację w imieniu pozwanego, nie mógł skutecznie dokonać tej czynności. Umowa, jaką zawarł on z pozwanym o stały zarząd jego majątkiem i sprawami osobistymi, nie obejmuje prowadzenia spraw związanych z odpowiedzialnością pozwanego na podstawie art. 299 k.s.h., będącą przedmiotem sporu. W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwany wniósł o jego uchylenie, kwestionując wyrażoną przez Sąd Apelacyjny ocenę braku zdolności G.Ł. do działania w charakterze pełnomocnika pozwanego w rozpoznawanej sprawie. W odpowiedzi na zażalenie Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniosła o jego oddalenie i zasadzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 1 k.p.c., pełnomocnikiem strony może być m.in. osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia. Stosownie zaś do art. 89 § 1 k.p.c., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. G.Ł., zgłaszając swój udział w sprawie w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji w charakterze pełnomocnika pozwanego, złożył do akt sprawy dokument pełnomocnictwa ogólnego, opatrzony datą 28 maja 2007 r., upoważniający go do prowadzenia spraw podatkowych i innych oraz zarządu majątkiem i sprawami majątkowymi A.W. W dokumencie tym zastrzeżono, że do prowadzenia spraw przed sądami wymagane będzie pełnomocnictwo szczegółowe do każdej sprawy (k. 51). G.Ł. złożył jednocześnie pełnomocnictwo procesowe z 3 dnia 28 maja 2007 r., zawierające upoważnienie do reprezentowania pozwanego w rozpoznawanej sprawie (k. 52). Skarżący upatrywał jednak podstawy do umocowania G.Ł. do działania w jego imieniu w niniejszej sprawie w „umowie stałej o zarządzanie majątkiem i sprawami osobistymi”, zawartej w dniu 28 stycznia 2008 r., a złożonej do akt sprawy dopiero na żądanie Sądu Apelacyjnego (k. 197). Tymczasem w § 3 pkt 2 tej umowy zastrzeżono wyraźnie, że do występowania przed sądami powszechnymi zleceniobiorca (G.Ł.) zobowiązany będzie uzyskać pełnomocnictwo szczególne do konkretnej sprawy. Takiego pełnomocnictwa G.Ł. nie przedstawił. Jego upoważnienia do reprezentowania pozwanego w niniejszej sprawie – w oparciu o wzmiankowaną umowę – nie można wyprowadzić ani z pełnomocnictwa wystawionego w dniu 28 maja 2008 r., gdyż w dacie tej nie została jeszcze zawarta umowa stała o zarządzanie majątkiem i sprawami osobistymi pozwanego, ani z pełnomocnictwa udzielonego w dniu 1 września 2008 r., którego zakres zawężony został do występowania przed organami podatkowymi i w sprawach egzekucyjnych (k. 198). Trafnie więc Sąd Apelacyjny uznał, że G.Ł. nie miał umocowania do działania w imieniu pozwanego w niniejszym procesie i nie mógł skutecznie wnieść apelacji. Wbrew odmiennemu zapatrywaniu skarżącego, konstatacja ta nie upoważniała Sądu Apelacyjnego do stwierdzenia nieważności postępowania przed Sadem pierwszej instancji. Sąd drugiej instancji bierze bowiem pod uwagę z urzędu tego rodzaju wadliwość postępowania w przypadku skutecznego wniesienia apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.