I CZ 81/09
Podsumowanie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając brak skutecznego umocowania pełnomocnika do jej wniesienia.
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanego, uznając, że pełnomocnik G.Ł. nie miał skutecznego umocowania do jej wniesienia, ponieważ umowa o zarządzanie majątkiem nie obejmowała prowadzenia spraw sądowych w tym zakresie, a wymagane pełnomocnictwo szczegółowe nie zostało przedstawione. Pozwany wniósł zażalenie, kwestionując tę ocenę. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie, potwierdzając stanowisko Sądu Apelacyjnego i zasądzając koszty postępowania.
Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny uznał, że pełnomocnik pozwanego, G.Ł., nie był skutecznie umocowany do wniesienia apelacji. Podstawą tej decyzji była ocena, że umowa o stały zarząd majątkiem i sprawami osobistymi pozwanego nie obejmowała prowadzenia spraw sądowych związanych z odpowiedzialnością pozwanego na podstawie art. 299 k.s.h., a wymagane pełnomocnictwo szczegółowe do reprezentowania w sądzie nie zostało przedstawione. Pozwany w zażaleniu domagał się uchylenia postanowienia Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, odwołał się do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 87 § 1 i art. 89 § 1 k.p.c.) dotyczących pełnomocnictwa. Zauważył, że pełnomocnictwo ogólne z maja 2007 r. zawierało zastrzeżenie o konieczności pełnomocnictwa szczegółowego do spraw sądowych. Umowa stała o zarządzanie majątkiem z stycznia 2008 r. również wymagała pełnomocnictwa szczególnego do występowania przed sądami. Sąd Najwyższy stwierdził, że G.Ł. nie przedstawił takiego pełnomocnictwa, a inne udzielone mu pełnomocnictwa miały ograniczony zakres lub zostały udzielone w niewłaściwym czasie. W konsekwencji Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił brak umocowania G.Ł. i oddalił zażalenie, zasądzając jednocześnie koszty postępowania zażaleniowego od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pełnomocnik nie jest skutecznie umocowany, jeśli umowa stała wymaga pełnomocnictwa szczególnego do spraw sądowych, a takie pełnomocnictwo nie zostało przedstawione.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na przepisach k.p.c. dotyczących pełnomocnictwa oraz na treści umowy między stronami. Stwierdził, że zarówno przepisy prawa, jak i postanowienia umowy wymagały przedstawienia pełnomocnictwa szczególnego do reprezentowania w sądzie, a G.Ł. takiego dokumentu nie przedstawił.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalił zażalenie
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa – Starosta […] | organ_państwowy | powód |
| A.W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | organ_państwowy | inna |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 87 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pełnomocnikiem strony może być m.in. osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia.
k.p.c. art. 89 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
Pomocnicze
k.s.h. art. 299
Kodeks spółek handlowych
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pełnomocnik G.Ł. nie przedstawił pełnomocnictwa szczególnego do reprezentowania pozwanego w niniejszej sprawie, mimo że umowa stała o zarządzanie majątkiem tego wymagała. Pełnomocnictwo ogólne z maja 2007 r. zawierało zastrzeżenie o konieczności pełnomocnictwa szczegółowego do spraw sądowych. Pełnomocnictwo z września 2008 r. miało ograniczony zakres do spraw przed organami podatkowymi i egzekucyjnymi.
Odrzucone argumenty
Umowa stała o zarządzanie majątkiem i sprawami osobistymi obejmowała prowadzenie spraw sądowych, co dawało G.Ł. umocowanie do wniesienia apelacji.
Godne uwagi sformułowania
Umowa, jaką zawarł on z pozwanym o stały zarząd jego majątkiem i sprawami osobistymi, nie obejmuje prowadzenia spraw związanych z odpowiedzialnością pozwanego na podstawie art. 299 k.s.h., będącą przedmiotem sporu. Takiego pełnomocnictwa G.Ł. nie przedstawił. Trafnie więc Sąd Apelacyjny uznał, że G.Ł. nie miał umocowania do działania w imieniu pozwanego w niniejszym procesie i nie mógł skutecznie wnieść apelacji. Sąd drugiej instancji bierze bowiem pod uwagę z urzędu tego rodzaju wadliwość postępowania w przypadku skutecznego wniesienia apelacji.
Skład orzekający
Barbara Myszka
przewodniczący
Mirosław Bączyk
członek
Grzegorz Misiurek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pełnomocnictwa procesowego, w szczególności wymogu pełnomocnictwa szczególnego przy umowie stałego zarządu majątkiem lub sprawami osobistymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku pełnomocnictwa szczególnego, gdy umowa stała tego wymagała. Nie dotyczy sytuacji, gdy pełnomocnictwo ogólne lub umowa stała wprost obejmują reprezentację sądową bez dodatkowych warunków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania cywilnego – prawidłowego umocowania pełnomocnika. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa procesowego.
“Czy umowa o zarząd majątkiem wystarczy do reprezentacji w sądzie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
koszty postępowania zażaleniowego: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I CZ 81/09 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk SSN Grzegorz Misiurek (sprawozdawca) w sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Starosty […] przeciwko A.W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 listopada 2009 r., zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie i zasądza od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 2.700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 26 lutego 2009 r. odrzucił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 listopada 2007 r. Sąd Apelacyjny uznał, że G.Ł., który wniósł apelację w imieniu pozwanego, nie mógł skutecznie dokonać tej czynności. Umowa, jaką zawarł on z pozwanym o stały zarząd jego majątkiem i sprawami osobistymi, nie obejmuje prowadzenia spraw związanych z odpowiedzialnością pozwanego na podstawie art. 299 k.s.h., będącą przedmiotem sporu. W zażaleniu na powyższe postanowienie pozwany wniósł o jego uchylenie, kwestionując wyrażoną przez Sąd Apelacyjny ocenę braku zdolności G.Ł. do działania w charakterze pełnomocnika pozwanego w rozpoznawanej sprawie. W odpowiedzi na zażalenie Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wniosła o jego oddalenie i zasadzenie na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 § 1 k.p.c., pełnomocnikiem strony może być m.in. osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia. Stosownie zaś do art. 89 § 1 k.p.c., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. G.Ł., zgłaszając swój udział w sprawie w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji w charakterze pełnomocnika pozwanego, złożył do akt sprawy dokument pełnomocnictwa ogólnego, opatrzony datą 28 maja 2007 r., upoważniający go do prowadzenia spraw podatkowych i innych oraz zarządu majątkiem i sprawami majątkowymi A.W. W dokumencie tym zastrzeżono, że do prowadzenia spraw przed sądami wymagane będzie pełnomocnictwo szczegółowe do każdej sprawy (k. 51). G.Ł. złożył jednocześnie pełnomocnictwo procesowe z 3 dnia 28 maja 2007 r., zawierające upoważnienie do reprezentowania pozwanego w rozpoznawanej sprawie (k. 52). Skarżący upatrywał jednak podstawy do umocowania G.Ł. do działania w jego imieniu w niniejszej sprawie w „umowie stałej o zarządzanie majątkiem i sprawami osobistymi”, zawartej w dniu 28 stycznia 2008 r., a złożonej do akt sprawy dopiero na żądanie Sądu Apelacyjnego (k. 197). Tymczasem w § 3 pkt 2 tej umowy zastrzeżono wyraźnie, że do występowania przed sądami powszechnymi zleceniobiorca (G.Ł.) zobowiązany będzie uzyskać pełnomocnictwo szczególne do konkretnej sprawy. Takiego pełnomocnictwa G.Ł. nie przedstawił. Jego upoważnienia do reprezentowania pozwanego w niniejszej sprawie – w oparciu o wzmiankowaną umowę – nie można wyprowadzić ani z pełnomocnictwa wystawionego w dniu 28 maja 2008 r., gdyż w dacie tej nie została jeszcze zawarta umowa stała o zarządzanie majątkiem i sprawami osobistymi pozwanego, ani z pełnomocnictwa udzielonego w dniu 1 września 2008 r., którego zakres zawężony został do występowania przed organami podatkowymi i w sprawach egzekucyjnych (k. 198). Trafnie więc Sąd Apelacyjny uznał, że G.Ł. nie miał umocowania do działania w imieniu pozwanego w niniejszym procesie i nie mógł skutecznie wnieść apelacji. Wbrew odmiennemu zapatrywaniu skarżącego, konstatacja ta nie upoważniała Sądu Apelacyjnego do stwierdzenia nieważności postępowania przed Sadem pierwszej instancji. Sąd drugiej instancji bierze bowiem pod uwagę z urzędu tego rodzaju wadliwość postępowania w przypadku skutecznego wniesienia apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.). Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI