Orzeczenie · 2022-12-22

I CZ 80/22

Sąd
Sąd Rejonowy we Włocławku
Miejsce
Włocławek
Data
2022-12-22
SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokarejonowy
pomoc prawna z urzędupełnomocnik z urzędukoszty zastępstwazwolnienie pełnomocnikaOkręgowa Rada AdwokackaSąd NajwyższyzażalenieKodeks postępowania cywilnegoPrawo o adwokaturze

Sąd Rejonowy we Włocławku, rozpoznając zażalenie adwokatki W. K. na postanowienie odmawiające przyznania jej kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości. Dotyczy ono skuteczności zwolnienia pełnomocnika procesowego strony przez Okręgową Radę Adwokacką z własnej inicjatywy, bez uprzedniego wniosku sądu, a w sytuacji, gdy sąd wcześniej odmówił zwolnienia tego pełnomocnika. Sąd Rejonowy wskazał na sprzeczność między art. 118 § 3 kpc a art. 28 ust. 2 Prawa o adwokaturze oraz na niejednolite orzecznictwo sądów powszechnych i doktryny w tej kwestii. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego jest kluczowe dla dalszego procedowania w sprawie, w tym dla oceny prawidłowości umocowania obecnego pełnomocnika wnioskodawczyni N. R. oraz dla możliwości przyznania wynagrodzenia dotychczasowej pełnomocniczce.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia pełnomocnika z urzędu i kompetencji organów w tym zakresie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i relacji między sądem a organami samorządu zawodowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zwolnienie przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnika procesowego strony, ustanowionego z urzędu, oraz wyznaczenie w jego miejsce nowego pełnomocnika z urzędu jest prawnie skuteczne, gdy decyzja ta jest podjęta samodzielnie, bez uprzedniego wniosku Sądu o wyznaczenie nowego pełnomocnika, a wcześniej Sąd oddalił wniosek dotychczasowego pełnomocnika o zwolnienie go z obowiązku zastępowania strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przedstawiono do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy powziął wątpliwości prawne co do skuteczności zwolnienia pełnomocnika z urzędu przez Okręgową Radę Adwokacką bez inicjatywy sądu, zwłaszcza po odmowie zwolnienia przez sąd. Istnieje sprzeczność między przepisami Kodeksu postępowania cywilnego a Prawa o adwokaturze oraz niejednolite orzecznictwo.

Jaka jest właściwa interpretacja art. 118 § 3 kpc i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze w zakresie określenia podmiotu uprawnionego do zwolnienia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przedstawiono do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.

Uzasadnienie

Przepisy te są ze sobą sprzeczne: art. 118 § 3 kpc przyznaje to uprawnienie sądowi, podczas gdy art. 28 ust. 2 Prawa o adwokaturze wskazuje na organ samorządu zawodowego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Analiza historyczna i doktryna wskazują na różne interpretacje.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Przedstawienie zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu

Strony

NazwaTypRola
I. R.osoba_fizycznawnioskodawca
N. R.osoba_fizycznawnioskodawca
E. B.inneuczestnik
P. G.inneuczestnik
R. R.inneuczestnik
K. R.inneuczestnik
adw. W. K.innepełnomocnik wnioskodawców (dotychczasowy)
adw. K. W.innepełnomocnik wnioskodawców (obecny)
A. R.inneprzedstawiciel ustawowy / pełnomocnik wnioskodawców

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 390 § §1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394 § (1a) §2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § §3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 118 § §3

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wniosku pełnomocnika o zwolnienie z obowiązku zastępowania strony. Sąd jest uprawniony do zwolnienia pełnomocnika z ważnych powodów.

k.p.c. art. 13 § §2

Kodeks postępowania cywilnego

P.o.a. art. 28 § ust. 2

Ustawa Prawo o adwokaturze

Stanowi, że zwolnić adwokata od pomocy prawnej z urzędu może tylko organ, który go wyznaczył, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

k.p.c. art. 117 § (3) §1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 380

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 327 § (1) §1 pkt. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości • zwolnienie przez Okręgową Radę Adwokacką występującego dotychczas w postępowaniu pełnomocnika procesowego strony, ustanowionego przez Sąd z urzędu, oraz wyznaczenie w jego miejsce przez Okręgową Radę Adwokacką nowego pełnomocnika procesowego z urzędu jest prawnie skuteczne w sytuacji, gdy taka decyzja Okręgowej Rady Adwokackiej podjęta jest samodzielnie tj. bez uprzedniego wniosku Sądu o wyznaczenie nowego pełnomocnika procesowego strony oraz, gdy wcześniej Sąd oddalił już wniosek dotychczasowego pełnomocnika procesowego o zwolnienie go od obowiązku zastępowania strony w procesie na zasadzie art. 118§3 kpc a contrario? • zasada jednego wynagrodzenia przyznawanego pełnomocnikowi z urzędu • niejednolicie w judykaturze • przepisy art. 118§3 kpc i art. 28 ust.2 ustawy Prawo o adwokaturze , które w zakresie dot. określenia podmiotu podejmującego decyzję o zwolnieniu z dalszego obowiązku reprezentowania strony procesu z urzędu są ze sobą sprzeczne.

Skład orzekający

Rafał Romatowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia pełnomocnika z urzędu i kompetencji organów w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i relacji między sądem a organami samorządu zawodowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z pomocą prawną z urzędu, która ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i dostęp do wymiaru sprawiedliwości. Rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie czynią ją interesującą dla prawników.

Kto decyduje o zwolnieniu adwokata z urzędu? Sąd czy samorząd?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst