I CZ 8/06

Sygn. akt I CZ 8/06 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 9 marca 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Henryk Pietrzkowski (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa "G." Spółki z o.o.  
przeciwko "K." Spółce z o.o.  
o zapłatę, 
i z powództwa wzajemnego "K." Spółki z o.o.  
przeciwko "G." Spółce z o.o.  
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 9 marca 2006 r., 
zażalenia pozwanego - powoda wzajemnego  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił apelację strony 
pozwanej  z powodu jej braku formalnego, który pomimo wezwania nie został 
uzupełniony w sposób prawidłowy przez pełnomocnika, którym był adwokat.  
Powyższe rozstrzygnięcie poprzedzały następujące czynności procesowe: 
Sąd Apelacyjny po stwierdzeniu, że apelacja wniesiona została przez 
adwokata umocowanego do działania w postępowaniu apelacyjnym na podstawie 
pełnomocnictwa procesowego udzielonego w dniu 14 stycznia 2005 r. przez 
prezesa pozwanej Spółki, zarządzeniem z dnia 1 września 2005 r. udzielił 
pełnomocnikowi strony pozwanej 7 dniowego terminu do wykazania, że osoba, 
która udzieliła pełnomocnictwa, była umocowana do reprezentowania strony 
pozwanej. Wykonując to zarządzenie pełnomocnik strony pozwanej załączył 
kserokopię odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Sąd Apelacyjny uznając, że 
zarządzenie nie zostało wykonane podniósł, że wykazanie umocowania osoby 
udzielającej pełnomocnictwa powinno być dokonane przez złożenie dokumentu 
w   oryginale bądź odpisie poświadczonym za zgodność w taki sposób, który 
zrównuje odpis z oryginałem dokumentu. Pełnomocnik strony pozwanej jako 
adwokat mógł uwierzytelnić jedynie odpis swego pełnomocnictwa (art. 89 § 1 zd. 2 
k.p.c.). Możliwością tą nie jest objęty odpis lub kopia dokumentu stwierdzającego 
uprawnienie wystawcy pełnomocnictwa do jego udzielenia. Brak formalny apelacji 
nie został więc usunięty, istniały zatem podstawy do odrzucenia apelacji. 
W zażaleniu pełnomocnik strony pozwanej, wnosząc o uchylenie 
zaskarżonego postanowienia i „przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania” 
zarzucił, iż brak było podstawy prawnej obciążania pełnomocnika procesowego 
obowiązkiem wykazania, że prezes zarządu pozwanej Spółki był uprawniony do 
działania  w imieniu tej Spółki. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Podzielić należy stwierdzenia, ujęte w końcowych wnioskach uzasadnienia 
zaskarżonego postanowienia, że po pierwsze – brak wykazania prawidłowego 
umocowania jest brakiem formalnym apelacji, którego nie usunięcie prowadzi do jej 

 
3 
odrzucenia; po drugie - wykazanie prawidłowego umocowania w   przypadku 
reprezentowania przez adwokata strony będącej osobą prawną wymaga złożenia 
pełnomocnictwa, udzielonego temu adwokatowi przez osoby działające w imieniu 
osoby prawnej oraz dokumentu świadczącego, że osoby te umocowane są do 
działania jako organ osoby prawnej; po trzecie – wymienione dokumenty powinny 
być złożone we właściwej formie, to znaczy w oryginałach bądź w odpisach 
uwierzytelnionych przez powołane do tego osoby. Wbrew - wyrażonemu w 
zażaleniu w sposób emocjonalny przez pełnomocnika strony pozwanej – 
stanowisku, według którego zaskarżone orzeczenie jest wyrazem praktyki nie 
spotykanej w minionym 40 - leciu i w istocie wpisuje się do orzeczeń, które „są 
publikowane w prasie i krążą po internecie raczej bardziej ku uciesze 
i   przestrodze, niż w celu budowania świadomości prawnej...”, argumenty 
przedstawione 
w 
uzasadnieniu 
zaskarżonego 
orzeczenia, 
uzasadniające 
przytoczone tezy, należą do kategorii oczywistych. Znajdują potwierdzenie zarówno 
w doktrynie, jak i judykaturze, nie tylko minionego 40 – lecia, ale także 
w   przedwojennych orzeczeniach Sądu Najwyższego (orzeczenie SN z dnia 
24   sierpnia 1937 r., C I 2382/36, Zb. Urz. 1938, poz. 282; orzeczenie Sądu 
Wojewódzkiego w Warszawie  z dnia 19 lutego 1969 r., III CR 2116/68, OSPiKA 
1969, nr 12, poz. 260; postanowienie SN z dnia 19 marca 1969, I CZ 106/68, 
OSPiKA 1970, nr 6, poz. 121 i glosa do tego orzeczenia; uchwała SN z dnia 
19  maja 2004 r., III CZP 21/04, OSNC 2005, nr 7-8, poz.118). Przyjmuje się, że 
d.  art. 141 k.p.c. i obecny art. 130 k.p.c. ma zastosowanie, gdy nie zostało 
załączone do pisma procesowego „pełnomocnictwo dostateczne”, co oznacza, że 
spełnienie warunku formalnego pisma procesowego, polegającego na dołączeniu 
pełnomocnictwa, polega nie na załączeniu – jak uważa autor zażalenia - 
jakiegokolwiek 
pełnomocnictwa, 
ale 
pełnomocnictwa, 
z 
którego 
wynika 
umocowanie do wniesienia danego pisma przez pełnomocnika. Na szczególną 
uwagę i aprobatę zasługuje – powołany w uzasadnieniu zaskarżonego 
postanowienia pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z dnia 
19 maja 2004 r., III CZP 21/04 (OSNC 2005, nr 7-8, poz. 118), zgodnie z którym 
w   świetle art. 89 § 1 zd. 1 w zw. z art. 126 § 3 k.p.c., obowiązek wykazania 
pełnomocnictwa 
(umocowania) 
wchodzi 
w 
rachubę 
zarówno 
wówczas, 

 
4 
gdy   pełnomocnik dokonujący czynności procesowej działa na podstawie 
pełnomocnictwa udzielonego bezpośrednio przez stronę, jak i wówczas, gdy działa 
na podstawie tzw. pełnomocnictwa substytucyjnego. W tym drugim wypadku 
wykazanie pełnomocnictwa przez pełnomocnika substytucyjnego polega na 
przedstawieniu oryginału (uwierzytelnionego odpisu) dokumentu pełnomocnictwa 
substytucyjnego oraz dokumentu pełnomocnictwa udzielonego osobie, która 
wystawiła pełnomocnictwo substytucyjne, chyba że dokument pełnomocnictwa 
w   oryginale (uwierzytelnionym odpisie) został wcześniej złożony do akt sprawy. 
W  ten sposób dochodzi do udowodnienia istnienia umocowania  pełnomocnika do 
dokonywania czynności procesowych w imieniu strony.  
Sąd Apelacyjny trafnie zauważył, że ustawodawca nie przyznał 
adwokatom (radcom prawnym, rzecznikom patentowym) generalnego uprawnienia 
do uwierzytelniana odpisów dokumentów. Tylko wyjątkowo uprawnienie to dotyczy 
odpisu pełnomocnictwa udzielonego tym pełnomocnikom (art. 89 § 1  zd. 2 k.p.c.), 
a także pism, o których mowa w art. 485 § 4 k.p.c. i art. 239 zd. 2 ustawy z dnia 
28  lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 
ze  zm.). Stosowanie w omawianym zakresie art. 129 k.p.c. nie znajduje 
usprawiedliwienia. Przepis ten, mimo że umiejscowiony został w tej części kodeksu 
postępowania cywilnego, która dotyczy pism procesowych, w istocie należy do 
przepisów regulujących przeprowadzenie dowodu z dokumentu, a nie do przepisów 
dotyczących wymagań formalnych pism procesowych. Skoro art.129 k.p.c. dotyczy 
dokumentów mających stanowić dowód w sprawie, nie może odnosić się do 
dokumentów związanych z wykazywaniem umocowania (art. 68 lub 89  § 1 k.p.c.).  
Stanowisko Sądu Apelacyjnego w zakresie wyżej przedstawionym, mimo 
że jest rozwiązaniem rygorystycznym, nie wynika – jak bezpodstawnie zarzucił 
skarżący – z „nowej praktyki, dzięki której Sądy przyśpieszają kończenie spraw”, 
lecz ma oparcie w obowiązującym stanie prawnym, który autor zażalenia 
interpretuje w sposób zupełnie odmienny, niż przyjęty powszechnie w judykaturze 
i  doktrynie. 
Jedyną 
przyczyną, 
która 
uzasadniała 
uchylenie 
zaskarżonego 
postanowienia jest okoliczność, że zarządzenie z dnia 1 września 2005 r. nie 
określało sposobu usunięcia stwierdzonego braku skutkującego odrzuceniem 

 
5 
apelacji. Wezwanie do usunięcia braków apelacji – niezależnie, czy kierowane jest 
do samej strony, czy jej profesjonalnego pełnomocnika - powinno być precyzyjne 
i  jasne. Nie może być dwuznaczne i powodujące wątpliwość co do przedmiotu 
wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści 
(por.  postanowienie SN z dnia 17 marca 2003 r., I PZ 158/02, OSNP wkładka 
2003, nr 15, poz. 4). Nieprecyzyjne wezwanie do uzupełnienia braków formalnych 
środka odwoławczego powoduje, że nie może nastąpić jego odrzucenie wskutek 
niewykonania tego wezwania (por. postanowienie SN z dnia 24 stycznia 2005 r., 
III  UZ 20/04, OSNP 2005, nr 16, poz. 258).  
Określenie rodzaju i sposobu usunięcia braku formalnego apelacji wchodzi 
w zakres treści zarządzenia wzywającego do usunięcia braków formalnych. 
Nie  stanowi – brew stanowisku zaprezentowanemu w uzasadnieniu zaskarżonego 
orzeczenia – niezbędnego pouczenia co do czynności procesowych, o jakim mowa 
w art. 5 k.p.c. Skoro wspomniane zarządzenie nie spełniało wskazanego 
wymagania, jego niewłaściwe wykonanie nie mogło odnieść skutku w postaci 
odrzucenia apelacji. Oznacza to, że zajdzie konieczność ponownego wydania 
zarządzenia. 
Z tych tylko względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu 
(art.  39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).