I CZ 79/18

Sąd Najwyższy2018-09-28
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnanakaz zapłatypostanowieniesąd najwyższykpcdopuszczalność zaskarżeniaanalogia

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego, uznając, że postanowienie sądu drugiej instancji o uchyleniu wyroku i odrzuceniu sprzeciwu od nakazu zapłaty nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.

Pozwany złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego, które uchyliło wyrok Sądu Okręgowego i odrzuciło sprzeciw od nakazu zapłaty. Pozwany argumentował, że postanowienie to powinno być zaskarżalne skargą kasacyjną na mocy analogii do przepisów dotyczących odrzucenia pozwu. Sąd Najwyższy uznał jednak, że przepis art. 398¹ § 1 k.p.c. nie obejmuje tego typu postanowień, a odrzucenie sprzeciwu od nakazu zapłaty ma inne skutki prawne niż odrzucenie pozwu, co wyklucza stosowanie analogii.

Sprawa dotyczyła zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 22 listopada 2017 r., którym uchylono wyrok Sądu Okręgowego z dnia 24 maja 2016 r. i zniesiono postępowanie po dniu 21 kwietnia 2015 r., a także odrzucono sprzeciw od nakazu zapłaty z dnia 23 lutego 2015 r. Pozwany zarzucił naruszenie art. 398¹ § 1 w zw. z art. 398⁶ § 2 k.p.c. przez uznanie skargi kasacyjnej za niedopuszczalną, twierdząc, że zastosowanie art. 386 § 3 k.p.c. czyniło postanowienie zaskarżalnym skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 398¹ § 1 k.p.c. określa orzeczenia sądu drugiej instancji podlegające zaskarżeniu skargą kasacyjną, do których należą prawomocny wyrok lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończące postępowanie. Sąd wskazał, że postanowienie o uchyleniu wyroku i odrzuceniu sprzeciwu od nakazu zapłaty, choć kończy postępowanie, prowadzi do uprawomocnienia się nakazu zapłaty i nie może być utożsamiane z odrzuceniem pozwu czy umorzeniem postępowania. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił brak podstaw do stosowania analogii do przepisu art. 398¹ § 1 k.p.c. w odniesieniu do odrzucenia sprzeciwu od nakazu zapłaty, wskazując na odmienność tych czynności procesowych i ich skutków prawnych w porównaniu do odrzucenia pozwu. W konsekwencji, zarzut naruszenia przepisów procesowych był bezzasadny, a zażalenie oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie takie nie podlega zaskarżeniu skargą kasacyjną.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że art. 398¹ § 1 k.p.c. wymienia konkretne rodzaje orzeczeń sądu drugiej instancji, od których można wnieść skargę kasacyjną, a postanowienie o uchyleniu wyroku i odrzuceniu sprzeciwu od nakazu zapłaty do nich nie należy. Podkreślono, że odrzucenie sprzeciwu od nakazu zapłaty ma inne skutki prawne niż odrzucenie pozwu, co wyklucza stosowanie analogii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Miasto W.

Strony

NazwaTypRola
Miasto W.organ_państwowypowód
"W." sp. z o.o. z siedzibą w W.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa orzeczenia sądu drugiej instancji podlegające zaskarżeniu skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy zinterpretował ten przepis jako wyłączający postanowienia o uchyleniu wyroku i odrzuceniu sprzeciwu od nakazu zapłaty.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398⁶ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zastosowanie tego przepisu przez sąd drugiej instancji było podstawą zarzutu pozwanego, że postanowienie powinno być zaskarżalne skargą kasacyjną.

k.p.c. art. 394¹ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie sądu drugiej instancji o uchyleniu wyroku i odrzuceniu sprzeciwu od nakazu zapłaty nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie w rozumieniu art. 398¹ § 1 k.p.c. w sposób pozwalający na wniesienie skargi kasacyjnej. Odrzucenie sprzeciwu od nakazu zapłaty ma inne skutki prawne niż odrzucenie pozwu, co wyklucza stosowanie analogii do art. 398¹ § 1 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Postanowienie sądu drugiej instancji o uchyleniu wyroku i odrzuceniu sprzeciwu od nakazu zapłaty powinno być zaskarżalne skargą kasacyjną na mocy analogii do przepisów dotyczących odrzucenia pozwu (art. 386 § 3 k.p.c. w zw. z art. 398¹ § 1 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

Nie sposób go zatem zestawiać ani z odrzuceniem pozwu, ani umorzeniem postępowania w sprawie. Wniesienie pozwu oraz sprzeciwu od nakazu zapłaty to dwie różne czynności procesowe.

Skład orzekający

Władysław Pawlak

przewodniczący

Anna Kozłowska

członek

Marta Romańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności skargi kasacyjnej od postanowień sądu drugiej instancji, zwłaszcza w kontekście odrzucenia sprzeciwu od nakazu zapłaty."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchylił wyrok i odrzucił sprzeciw od nakazu zapłaty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej, co jest ważne dla praktyków prawa cywilnego, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Kiedy skarga kasacyjna nie przysługuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice zaskarżania postanowień.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 79/18
POSTANOWIENIE
Dnia 28 września 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Władysław Pawlak (przewodniczący)
‎
SSN Anna Kozłowska
‎
SSN Marta Romańska (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa Miasta W.
‎
przeciwko "W." sp. z o.o. z siedzibą w W.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
‎
w dniu 28 września 2018 r.,
‎
zażalenia strony pozwanej
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (...)
‎
z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt VII ACa (...),
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 28 marca 2018 r. Sąd Apelacyjny w
(...)
odrzucił skargę kasacyjną pozwanej „W.” sp. z o.o. w W. wniesioną od postanowienia tego Sądu z 22 listopada 2017 r., którym uchylił on w całości zaskarżony przez pozwanego apelacją wyrok Sądu Okręgowego w W. z 24 maja 2016 r. i zniósł postępowanie w części, tj. po dniu 21 kwietnia
2015
r. oraz odrzucił sprzeciw od nakazu zapłaty z 23 lutego 2015 r.
W zażaleniu na postanowienie z 22 listopada 2017 r. pozwany zarzucił, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 398
1
§ 1 w zw. z art. 398
6
§ 2 k.p.c. przez uznanie, że wniesiona przez niego skarga kasacyjna jak niedopuszczalna podlega odrzuceniu, podczas gdy zastosowanie przez Sąd drugiej instancji art. 386 § 3 k.p.c., jako podstawy zaskarżonego postanowienia czyniło je orzeczeniem zaskarżalnym skargą kasacyjną. Odrzucenie sprzeciwu od nakazu zapłaty nastąpiło bowiem na podstawie właściwej dla odrzucenia pozwu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przepis art. 398
1
§ 1 k.p.c. określa orzeczenia sądu drugiej instancji, od których można wnieść skargę kasacyjną. Należą do nich: prawomocny wyrok lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończące postępowanie w sprawie. Z treści tego przepisu w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że nie obejmuje on postanowień w przedmiocie uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i odrzucenia sprzeciwu wniesionego przez pozwanego od nakazu zapłaty. Orzeczenie o takim charakterze rzeczywiście kończy postępowanie w sprawie, ale zarazem prowadzi do uprawomocnienia się nakazu zapłaty wydanego przez sąd pierwszej instancji. Nie sposób go zatem zestawiać ani z odrzuceniem pozwu, ani umorzeniem postępowania w sprawie.
Brak jest również podstaw, aby możliwość zaskarżenia skargą kasacyjną postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu od nakazu zapłaty wyprowadzać z zastosowania w drodze analogii przepisu art. 398
1
§ 1 k.p.c. w części dotyczącej postanowień sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia pozwu. Wniesienie pozwu oraz sprzeciwu od nakazu zapłaty to dwie różne czynności procesowe. Pozew jest pismem procesowym wnoszonym przez powoda, inicjującym postępowanie sądowe w trybie procesowym, w którym powód zmierza do udzielenia mu ochrony prawnej. Jego odrzucenie zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Sprzeciw od nakazu zapłaty jest środkiem zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji w postaci nakazu zapłaty wnoszonym przez pozwanego. Jego odrzucenie powoduje jedynie uprawomocnienie się wydanego nakazu zapłaty. Ze względu na odmienność funkcji i skutków prawnych, jakie wiążą się z wniesieniem pozwu i sprzeciwu, brak jest podstaw do stosowania w drodze analogii przepisu art. 398
1
§ 1 k.p.c. do postanowienia sądu drugiej instancji w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu przy równoczesnym uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji.
Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 398
1
§ 1 k.p.c. był bezzasadny, a Sąd Najwyższy na podstawie art. 394
1
§ 2, art. 398
14
w zw. z art. 394
1
§ 3 k.p.c., orzekł, jak w sentencji.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI