I CZ 77/05

Sąd Najwyższy2005-07-28
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
kasacjapełnomocnictwopełnomocnictwo substytucyjnebraki formalnewezwanie do usunięcia brakówskuteczność wezwaniaSąd NajwyższySąd Apelacyjnyzażalenie

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji, uznając wezwanie do uzupełnienia braków za nieskuteczne.

Sąd Apelacyjny odrzucił kasację powoda z powodu niedołączenia pełnomocnictwa substytucyjnego dla radcy prawnego E. G. Powód w zażaleniu argumentował, że E. G. działała jako pełnomocnik, a nie substytut, na podstawie pierwotnego pełnomocnictwa. Sąd Najwyższy uznał, że choć E. G. nie była prawidłowo umocowana do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, to wezwanie do usunięcia tego braku było wadliwe formalnie i nie mogło stanowić podstawy do odrzucenia kasacji.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego kasację od wyroku z dnia 15 października 2004 r. Powodem odrzucenia było nieusunięcie w terminie braku formalnego kasacji, jakim było niedołączenie pełnomocnictwa substytucyjnego dla radcy prawnego E. G., która złożyła wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Powód w zażaleniu podnosił, że wezwanie do uzupełnienia braków było bezzasadne, ponieważ E. G. działała jako pełnomocnik na podstawie pełnomocnictwa dołączonego do pozwu. Sąd Najwyższy stwierdził, że pełnomocnictwo udzielone przez G. B., właściciela Firmy Budowlanej A.(…) Spółka Cywilna, radcom prawnym E. G. i K. K. nie upoważniało do reprezentacji G. B. jako osoby fizycznej. Pełnomocnictwo substytucyjne udzielone przez K. K. radcy E. G. było ograniczone do postępowania pierwszoinstancyjnego. Mimo to, Sąd Najwyższy uznał, że wezwanie do usunięcia braku pełnomocnictwa było nieskuteczne. Przewodniczący powinien był wezwać do usunięcia braku pisma zawierającego żądanie doręczenia wyroku, a nie kasacji, skierować wezwanie do osoby zgłaszającej żądanie, a nie do prawidłowo umocowanego pełnomocnika, oraz wskazać prawidłową sankcję (zwrot pisma, a nie odrzucenie kasacji). W związku z tym, Sąd Apelacyjny przedwcześnie odrzucił kasację.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wezwanie do usunięcia braku formalnego pisma procesowego (np. wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem) powinno być skierowane do osoby zgłaszającej żądanie, a nie do prawidłowo umocowanego pełnomocnika, a sankcją za jego nieusunięcie jest zwrot pisma, a nie odrzucenie kasacji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że brak pełnomocnictwa do złożenia wniosku o doręczenie wyroku jest brakiem formalnym tego wniosku, a nie kasacji. Wezwanie do jego usunięcia powinno być skierowane do osoby zgłaszającej żądanie i powinno zawierać prawidłowe określenie sankcji (zwrot pisma). Wezwanie skierowane do prawidłowo umocowanego pełnomocnika z zagrożeniem odrzucenia kasacji było nieskuteczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

powód (G. B.)

Strony

NazwaTypRola
G. B.osoba_fizycznapowód
I. J.innepozwany
U. P.innepozwany

Przepisy (5)

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy wezwania do usunięcia braków formalnych pisma.

k.p.c. art. 386 § § 4

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku stwierdzenia jego wadliwości.

k.p.c. art. 39318 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego w przedmiocie zażalenia na postanowienie odrzucające kasację.

k.p.c. art. 397 § § 2

Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania w przedmiocie zażalenia.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3

Określa przepisy dotyczące kasacji obowiązujące przed dniem 6 lutego 2005 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wezwanie do usunięcia braków kasacji było nieskuteczne, ponieważ zostało skierowane do prawidłowo umocowanego pełnomocnika, a nie do osoby zgłaszającej żądanie. Sankcją za nieusunięcie braków wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem jest zwrot pisma, a nie odrzucenie kasacji. Pełnomocnictwo udzielone przez spółkę cywilną nie upoważnia do reprezentacji wspólnika jako osoby fizycznej.

Odrzucone argumenty

Radca prawny E. G. działała jako pełnomocnik na podstawie pełnomocnictwa dołączonego do pozwu. Pełnomocnictwo substytucyjne dla E. G. było ważne i upoważniało ją do działania w sprawie.

Godne uwagi sformułowania

Tak sformułowane pełnomocnictwo nie może być odczytane jako umocowanie do reprezentacji G. B. – osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Brak pełnomocnictwa do wniesienia pisma zawierającego żądanie doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem jest brakiem formalnym tego pisma, a nie brakiem wniesionej później kasacji. Przewodniczący powinien więc przed zarządzeniem doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem, na podstawie art. 130 § 1 k.p.c., wezwać do usunięcia dostrzeżonego braku, przy czym wezwanie należało skierować do osoby zgłaszającej żądanie, a nie do prawidłowo umocowanego pełnomocnika.

Skład orzekający

Tadeusz Wiśniewski

przewodniczący, sprawozdawca

Helena Ciepła

członek

Jacek Gudowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pełnomocnictwa, pełnomocnictwa substytucyjnego, wezwań do usunięcia braków formalnych oraz skutków ich nieusunięcia w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją k.p.c. z 2005 r. oraz specyfiki reprezentacji spółek cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych związanych z reprezentacją stron i poprawnością formalną pism procesowych, co jest istotne dla praktyków prawa, zwłaszcza w kontekście kasacji.

Kiedy brak pełnomocnictwa nie oznacza odrzucenia kasacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia pułapki formalne.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 77/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 28 lipca 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Helena Ciepła 
SSN Jacek Gudowski 
 
w sprawie z powództwa G. B. 
przeciwko I. J. i U. P. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lipca 2005 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 marca 2005 r., sygn. 
akt I ACa (…), 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 30 marca 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację 
powoda głównego od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 15 października 2004 r. ze 
względu na nieusunięcie w terminie braku kasacji w postaci niedołączenia 
pełnomocnictwa substytucyjnego dla radcy prawnego E. G., która złożyła wniosek o 
doręczenie wskazanego wyroku wraz z uzasadnieniem. 
W zażaleniu powód wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podnosząc, 
że wezwanie przez Sąd Apelacyjny do usunięcia braków kasacji, m.in. przez złożenie 
pełnomocnictwa substytucyjnego dla radcy prawnego E. G., było bezzasadne, gdyż 
występowała ona w sprawie jako pełnomocnik, a nie substytut, na podstawie 
dołączonego do pozwu pełnomocnictwa udzielonego przez powoda. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
2 
W sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w wersji redakcyjnej i 
numeracji obowiązującej przed dniem 6 lutego 2005 r. (art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 
2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o 
ustroju sądów powszechnych, Dz. U. Nr 13, poz. 98). 
Nie można zgodzić się ze skarżącym, że radca prawny E. G. reprezentowała go 
w niniejszej sprawie na podstawie pełnomocnictwa dołączonego do pozwu. Z 
dokumentu obejmującego powołane pełnomocnictwo wynika, że udzielone ono zostało 
przez podmiot określony jako „G. B., właściciel Firmy Budowlanej A.(…) Spółka Cywilna 
z siedzibą w W., O.(…)” radcom prawnym E. G. i K. K. do „reprezentowania Spółki przed 
sądami, urzędami i instytucjami”. Tak sformułowane pełnomocnictwo nie może być 
odczytane jako umocowanie do reprezentacji G. B. – osoby fizycznej prowadzącej 
działalność gospodarczą. Brak ten został dostrzeżony już przez Sąd pierwszej instancji, 
który wezwał powoda do usunięcia braków formalnych pozwu, m.in. przez prawidłowe 
określenie strony powodowej i złożenie prawidłowego pełnomocnictwa. W wykonaniu 
wezwania powód złożył pełnomocnictwo upoważniające już tylko radcę prawnego K. K. 
do reprezentowania go przed sądami, urzędami i instytucjami. Pełnomocnik ten udzielił 
w dniu 14 marca 2000 r. pełnomocnictwa substytucyjnego radcy prawnemu E. G. W 
dokumencie zawierającym pełnomocnictwo znajduje się następujące stwierdzenie 
„udzielam pełnomocnictwa substytucyjnego (...) do występowania przed Sądem 
Okręgowym w W., I Wydział Cywilny w imieniu Firmy Budowlanej A.(…) z siedzibą w 
W., O.(…) w sprawie o sygnaturze akt I C (…)”. Precyzyjne określenie sądu, wydziału 
i nadanej sprawie sygnatury może być odczytane tylko jako intencja ograniczenia 
zakresu umocowania do postępowania pierwszoinstancyjnego (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 4 lutego 2005 r., II CZ 179/04, nie publ.). Radca prawny E. G. nie 
była zatem umocowana do złożenia wniosku o doręczenie zapadłego w drugiej instancji 
wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 15 października 2004 r. wraz z uzasadnieniem. 
Nieusunięcie tego braku w wyznaczonym terminie nie mogło jednak stanowić podstawy 
odrzucenia kasacji, gdyż wezwanie do jego usunięcia nie było skuteczne. 
Brak pełnomocnictwa do wniesienia pisma zawierającego żądanie doręczenia 
wyroku wraz z uzasadnieniem jest brakiem formalnym tego pisma, a nie brakiem 
wniesionej później kasacji. Przewodniczący powinien więc przed zarządzeniem 
doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem, na podstawie art. 130 § 1 k.p.c., wezwać do 
usunięcia dostrzeżonego braku, przy czym wezwanie należało skierować do osoby 
zgłaszającej żądanie, a nie do prawidłowo umocowanego pełnomocnika. Konieczne było 

 
3 
także prawidłowe określenie rygoru niedostosowania się do wezwania, przy czym 
sankcją byłby tu zwrot pisma, a nie odrzucenie kasacji. W treści wezwania należało 
również dokładnie określić sposób usunięcia braku, wskazując zakres pełnomocnictwa 
substytucyjnego, które miało zostać złożone. Tymczasem wezwanie do usunięcia 
przedmiotowego braku określone zostało jako wezwanie do uzupełnienia braków 
kasacji, skierowano je do prawidłowo umocowanego pełnomocnika, jako sposób 
usunięcia braku wskazano - „złożenie substytucji dla radcy prawnego E. G.”, natomiast 
jako sankcję – odrzucenie kasacji. Nie można zatem uznać, że wezwanie to było 
skuteczne. W konsekwencji Sąd Apelacyjny przedwcześnie przyjął, że powód nie zgłosił 
w sposób skuteczny żądania doręczenia wyroku Sądu drugiej instancji wraz 
z uzasadnieniem. 
Ocena 
taka 
musi 
być 
bowiem 
poprzedzona 
prawidłowo 
sformułowanym wezwaniem do usunięcia braków formalnych wniosku o doręczenie 
orzeczenia sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem i bezskutecznym upływem 
terminu do ich usunięcia. W tym stanie rzeczy odrzucenie kasacji zaskarżonym 
postanowieniem było nieuzasadnione. 
Z powyższych względów, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 39318 § 
3 k.p.c. oraz art. 397 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI