I CZ 77/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu kasacji, uznając wezwanie do uzupełnienia braków za nieskuteczne.
Sąd Apelacyjny odrzucił kasację powoda z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, w tym niedołączenia pełnomocnictwa substytucyjnego dla radcy prawnego E. G. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, stwierdzając, że wezwanie do usunięcia braków było wadliwe. Wskazano, że radca prawny E. G. nie była prawidłowo umocowana do złożenia wniosku o doręczenie wyroku, a brak ten dotyczył pisma inicjującego, a nie samej kasacji.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego kasację od wyroku z dnia 15 października 2004 r. Powodem odrzucenia było nieusunięcie w terminie braków kasacji, w szczególności niedołączenie pełnomocnictwa substytucyjnego dla radcy prawnego E. G., która złożyła wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Powód argumentował, że radca prawny występował jako pełnomocnik na podstawie pierwotnego pełnomocnictwa, a nie substytut. Sąd Najwyższy, stosując przepisy obowiązujące przed 6 lutego 2005 r., uznał, że pełnomocnictwo udzielone przez „G. B., właściciel Firmy Budowlanej A.(…) Spółka Cywilna” radcom prawnym E. G. i K. K. nie upoważniało do reprezentacji G. B. jako osoby fizycznej. Pełnomocnictwo substytucyjne udzielone przez K. K. radcy E. G. było ograniczone do postępowania pierwszoinstancyjnego. Sąd Najwyższy stwierdził, że brak pełnomocnictwa do wniosku o doręczenie wyroku jest brakiem formalnym tego pisma, a nie kasacji. Wezwanie do usunięcia tego braku było nieskuteczne, ponieważ zostało skierowane do prawidłowo umocowanego pełnomocnika, a nie do osoby zgłaszającej żądanie, i nieprecyzyjnie określono sposób usunięcia braku oraz sankcję. W związku z tym odrzucenie kasacji było przedwczesne i nieuzasadnione.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, pełnomocnictwo udzielone przez podmiot określony jako „G. B., właściciel Firmy Budowlanej A.(…) Spółka Cywilna” radcom prawnym nie może być odczytane jako umocowanie do reprezentacji G. B. – osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na precyzyjne brzmienie pełnomocnictwa, które jednoznacznie wskazywało na reprezentację spółki cywilnej, a nie osoby fizycznej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
G. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. B. | osoba_fizyczna | powód |
| I. J. | inne | pozwany |
| U. P. | inne | pozwany |
| Firma Budowlana A.(…) Spółka Cywilna | spółka | strona powodowa (w pierwotnym pełnomocnictwie) |
Przepisy (5)
Pomocnicze
k.p.c. art. 130 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wezwania do usunięcia braków formalnych pisma.
k.p.c. art. 386 § § 4
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 39318 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uchylenia postanowienia o odrzuceniu kasacji.
k.p.c. art. 397 § § 2
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania zażaleń na postanowienia.
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 3
Określa datę wejścia w życie zmian i stosowanie przepisów w wersji obowiązującej przed tą datą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pełnomocnictwo udzielone spółce cywilnej nie upoważnia do reprezentacji osoby fizycznej. Pełnomocnictwo substytucyjne z ograniczeniem do konkretnej instancji nie upoważnia do działania w innej instancji. Wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o doręczenie wyroku było nieskuteczne z powodu błędnego skierowania i określenia sankcji. Brak pełnomocnictwa do wniosku o doręczenie wyroku jest brakiem pisma inicjującego, a nie kasacji.
Odrzucone argumenty
Radca prawny E. G. była umocowana do złożenia wniosku o doręczenie wyroku na podstawie pełnomocnictwa dołączonego do pozwu. Nieusunięcie braków kasacji, w tym niedołączenie pełnomocnictwa substytucyjnego, stanowiło podstawę do jej odrzucenia.
Godne uwagi sformułowania
Tak sformułowane pełnomocnictwo nie może być odczytane jako umocowanie do reprezentacji G. B. – osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Precyzyjne określenie sądu, wydziału i nadanej sprawie sygnatury może być odczytane tylko jako intencja ograniczenia zakresu umocowania do postępowania pierwszoinstancyjnego. Brak pełnomocnictwa do wniesienia pisma zawierającego żądanie doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem jest brakiem formalnym tego pisma, a nie brakiem wniesionej później kasacji. Wezwanie do usunięcia przedmiotowego braku określone zostało jako wezwanie do uzupełnienia braków kasacji, skierowano je do prawidłowo umocowanego pełnomocnika, jako sposób usunięcia braku wskazano - „złożenie substytucji dla radcy prawnego E. G.”, natomiast jako sankcję – odrzucenie kasacji.
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący, sprawozdawca
Helena Ciepła
członek
Jacek Gudowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pełnomocnictwa, pełnomocnictwa substytucyjnego, braków formalnych pisma procesowego oraz procedury odrzucania kasacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją k.p.c. w 2005 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być szczegóły dotyczące pełnomocnictwa i jak drobne błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji sądu wyższej instancji. Jest to cenna lekcja dla praktyków prawa.
“Pułapki pełnomocnictwa: Jak błąd formalny może uratować kasację?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 77/05 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2005 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Helena Ciepła SSN Jacek Gudowski w sprawie z powództwa G. B. przeciwko I. J. i U. P. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lipca 2005 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 30 marca 2005 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 30 marca 2005 r. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację powoda głównego od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 15 października 2004 r. ze względu na nieusunięcie w terminie braku kasacji w postaci niedołączenia pełnomocnictwa substytucyjnego dla radcy prawnego E. G., która złożyła wniosek o doręczenie wskazanego wyroku wraz z uzasadnieniem. W zażaleniu powód wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podnosząc, że wezwanie przez Sąd Apelacyjny do usunięcia braków kasacji, m.in. przez złożenie pełnomocnictwa substytucyjnego dla radcy prawnego E. G., było bezzasadne, gdyż występowała ona w sprawie jako pełnomocnik, a nie substytut, na podstawie dołączonego do pozwu pełnomocnictwa udzielonego przez powoda. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 W sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w wersji redakcyjnej i numeracji obowiązującej przed dniem 6 lutego 2005 r. (art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. Nr 13, poz. 98). Nie można zgodzić się ze skarżącym, że radca prawny E. G. reprezentowała go w niniejszej sprawie na podstawie pełnomocnictwa dołączonego do pozwu. Z dokumentu obejmującego powołane pełnomocnictwo wynika, że udzielone ono zostało przez podmiot określony jako „G. B., właściciel Firmy Budowlanej A.(…) Spółka Cywilna z siedzibą w W., O.(…)” radcom prawnym E. G. i K. K. do „reprezentowania Spółki przed sądami, urzędami i instytucjami”. Tak sformułowane pełnomocnictwo nie może być odczytane jako umocowanie do reprezentacji G. B. – osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Brak ten został dostrzeżony już przez Sąd pierwszej instancji, który wezwał powoda do usunięcia braków formalnych pozwu, m.in. przez prawidłowe określenie strony powodowej i złożenie prawidłowego pełnomocnictwa. W wykonaniu wezwania powód złożył pełnomocnictwo upoważniające już tylko radcę prawnego K. K. do reprezentowania go przed sądami, urzędami i instytucjami. Pełnomocnik ten udzielił w dniu 14 marca 2000 r. pełnomocnictwa substytucyjnego radcy prawnemu E. G. W dokumencie zawierającym pełnomocnictwo znajduje się następujące stwierdzenie „udzielam pełnomocnictwa substytucyjnego (...) do występowania przed Sądem Okręgowym w W., I Wydział Cywilny w imieniu Firmy Budowlanej A.(…) z siedzibą w W., O.(…) w sprawie o sygnaturze akt I C (…)”. Precyzyjne określenie sądu, wydziału i nadanej sprawie sygnatury może być odczytane tylko jako intencja ograniczenia zakresu umocowania do postępowania pierwszoinstancyjnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2005 r., II CZ 179/04, nie publ.). Radca prawny E. G. nie była zatem umocowana do złożenia wniosku o doręczenie zapadłego w drugiej instancji wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 15 października 2004 r. wraz z uzasadnieniem. Nieusunięcie tego braku w wyznaczonym terminie nie mogło jednak stanowić podstawy odrzucenia kasacji, gdyż wezwanie do jego usunięcia nie było skuteczne. Brak pełnomocnictwa do wniesienia pisma zawierającego żądanie doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem jest brakiem formalnym tego pisma, a nie brakiem wniesionej później kasacji. Przewodniczący powinien więc przed zarządzeniem doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem, na podstawie art. 130 § 1 k.p.c., wezwać do usunięcia dostrzeżonego braku, przy czym wezwanie należało skierować do osoby zgłaszającej żądanie, a nie do prawidłowo umocowanego pełnomocnika. Konieczne było 3 także prawidłowe określenie rygoru niedostosowania się do wezwania, przy czym sankcją byłby tu zwrot pisma, a nie odrzucenie kasacji. W treści wezwania należało również dokładnie określić sposób usunięcia braku, wskazując zakres pełnomocnictwa substytucyjnego, które miało zostać złożone. Tymczasem wezwanie do usunięcia przedmiotowego braku określone zostało jako wezwanie do uzupełnienia braków kasacji, skierowano je do prawidłowo umocowanego pełnomocnika, jako sposób usunięcia braku wskazano - „złożenie substytucji dla radcy prawnego E. G.”, natomiast jako sankcję – odrzucenie kasacji. Nie można zatem uznać, że wezwanie to było skuteczne. W konsekwencji Sąd Apelacyjny przedwcześnie przyjął, że powód nie zgłosił w sposób skuteczny żądania doręczenia wyroku Sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem. Ocena taka musi być bowiem poprzedzona prawidłowo sformułowanym wezwaniem do usunięcia braków formalnych wniosku o doręczenie orzeczenia sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem i bezskutecznym upływem terminu do ich usunięcia. W tym stanie rzeczy odrzucenie kasacji zaskarżonym postanowieniem było nieuzasadnione. Z powyższych względów, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 39318 § 3 k.p.c. oraz art. 397 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI