I CZ 1/12

Sygn. akt I CZ 1/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 15 lutego 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący) 
SSN Grzegorz Misiurek 
SSN Wojciech Katner (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z wniosku Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej S. w W. 
przy uczestnictwie Miasta W., Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego U. w W. i 
Spółdzielni Inwestycji Mieszkaniowych U. w W. 
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 15 lutego 2012 r., 
zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego  
w przedmiocie kosztów postępowania w instancji odwoławczej,  
tj. pkt 2. postanowienia z dnia 14 października 2011 r.,  
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie w pkt. 2.  i w tym zakresie 
przekazuje 
sprawę 
Sądowi 
Okręgowemu 
do 
ponownego 
rozpoznania. 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Postanowieniem z dnia 14 października 2011 r. Sąd Okręgowy na skutek 
apelacji uczestnika m. W. od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 19 stycznia 
2011 r. w sprawie z wniosku Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej „S." w W. o 
zasiedzenie zmienił to postanowienie i wniosek Spółdzielni oddalił. Jednocześnie 
zasądził od wnioskodawczyni na rzecz m. W. kwotę 2900 złotych z tytułu zwrotu 
kosztów postępowania w instancji odwoławczej. 
Zażalenie na postanowienie o kosztach w postanowieniu Sądu Okręgowego 
złożyła wnioskodawczyni, zarzucając obrazę przepisów postępowania, tj. art. 328 
§ 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., polegającą na nieuzasadnieniu w tym 
postanowieniu 
przyczyn 
obciążenia 
Spółdzielni 
kosztami 
postępowania 
odwoławczego, wszczętego przez uczestnika, wbrew zasadzie wynikającej art. 520 
§ 1 k.p.c., zgodnie z którą każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane 
ze swym udziałem w sprawie; art. 520 § 1 k.p.c., gdyż w niniejszej sprawie nie 
wystąpiły przesłanki określone w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. uprawniające do nałożenia 
na uczestnika postępowania kosztów poniesionych w sprawie przez innego 
uczestnika. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w zaskarżonym zakresie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie wnioskodawczyni należało uwzględnić. 
Odstępstwa od zasady przewidzianej w art. 520 § 1 k.p.c. o tym, że każdy 
uczestnik ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie, zawiera § 2 i 3 
tego artykułu. Z przepisów tych wynika, że jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu 
zainteresowani w wyniku postępowania albo ich interesy są sprzeczne, sąd może 
stosunkowo rozdzielić obowiązek zwrotu kosztów lub włożyć go na jednego 
z uczestników w całości, a jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może 
włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek 
zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. 
Sąd drugiej instancji oddalając wniosek o zasiedzenie mógł w niniejszej 
sprawie zasądzić zwrot kosztów postępowania od wnioskodawczyni na rzecz 
uczestnika. Jednakże to wymagało wykazania, że zostały spełnione przesłanki, 
uprawniające do odstąpienia od zasady, określonej w art. 520 § 1 k.p.c. 

 
3 
Podstawą rozstrzygania o kosztach postępowania w postępowaniu nieprocesowym 
jest zasada ich ponoszenia przez każdego uczestnika. Jeśli więc sąd w konkretnej 
sprawie uzna, że powinno być inaczej, to musi się kierować przesłankami 
wskazanymi w art. 520 § 2 i 3 k.p.c. i swoje rozstrzygnięcie w tym przedmiocie 
uzasadnić. Sąd drugiej instancji nie uczynił tego w zaskarżonym postanowieniu, 
naruszając art. 328 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c. Zachodzi bowiem sytuacja, 
w której treść uzasadnienia orzeczenia Sądu drugiej instancji uniemożliwia 
dokonanie oceny podjętego rozstrzygnięcia (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 
15 lipca 2011 r., I UK 325/10, Lex nr 949020). 
W niniejszej sprawie uzasadnienie to jest tym bardziej konieczne, 
że wnioskodawczyni w zażaleniu wskazała na stan prawny, w jakim odbywało się 
postępowanie przed Sądem pierwszej instancji, dlaczego wnosiła i popierała 
wniosek oraz, że przepis ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, na którym 
opierała się podstawa wniosku o zasiedzenie stracił moc wskutek wyroku Trybunału 
Konstytucyjnego. Konsekwencją tego było, że postanowienie Sądu pierwszej 
instancji w tej sprawie, wydane z powołaniem się na ten przepis nie mogło się 
ostać, co z kolei przyznaje Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego 
postanowienia. Wymaga więc wnikliwego rozważenia, czy są podstawy faktyczne 
i prawne do odstąpienia w niniejszej sprawie od zasady wyrażonej w art. 520 § 1 
k.p.c. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Sąd Najwyższy 
w postanowieniu z dnia 26 stycznia 2011 r. (IV CZ 101/10, Lex nr 898272), 
że  w postępowaniu nieprocesowym, co do zasady nie ma podstaw do domagania 
się przez uczestnika, który poniósł określone koszty, zwrotu ich od pozostałych 
uczestników. 
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w związku z art. 
3941 § 3 uwzględnił zażalenie i orzekł jak w postanowieniu.