I CZ 74/05

Sygn. akt I CZ 74/05 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 28 września 2005 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Marian Kocon (przewodniczący) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa Z. K. 
przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "B.(…)" w W. z udziałem interwenientów 
ubocznych W. S. i Krajowej Rady Spółdzielczej z siedzibą w W. 
o ustalenie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 września 2005 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 24 marca 2005 r., sygn. 
akt I ACa (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 24 marca 2005 r. oddalił wniosek powoda 
Z. K. o przywrócenie terminu do wniesienia kasacji oraz odrzucił jego kasację jako 
spóźnioną. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że uchybienie 
terminowi do wniesienia kasacji nastąpiło z przyczyn zawinionych przez powoda. Nie 
zgłosił on bowiem wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w czasie 
umożliwiającym dochowanie terminu do wniesienia kasacji. Wystąpił z tym wnioskiem 
dopiero w 29 dniu od daty pouczenia go o możliwości jego złożenia, przy czym nie 
wykazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby tak późne podjęcie tej czynności. 

 
 
2 
W zażaleniu na wymienione postanowienie powód odwołał się między innymi do 
orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 9 października 1986 r., IV PZ 82/86, OSNCP 
1988, nr 1, poz. 15, w którym wyrażono następujący pogląd: 
Zwlekania z uiszczeniem wpisu do ostatniego, siódmego dnia terminu nie można 
traktować jako zawinionego działania strony. W konsekwencji, niezawinione przez 
stronę zdarzenie, uniemożliwiające uiszczenie wpisu, choćby zaistniało dopiero w 
ostatnim dniu terminu, uznane być musi za okoliczność usprawiedliwiającą przywrócenie 
terminu w rozumieniu art. 168 k.p.c. 
W ocenie powoda pogląd ten jest odpowiednio aktualny także w rozpoznawanej 
sprawie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Nie można się zgodzić z wyrażonym w zażaleniu zapatrywaniem, że przytoczony 
pogląd w okolicznościach niniejszej sprawy powinien prowadzić do uznania, iż 
zwlekanie przez powoda ze złożeniem wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu 
do ostatnich dni terminu do wniesienia kasacji nie może dawać podstawy do przypisania 
powodowi winy. Sytuacja, o którą chodzi w sprawie, różni się istotnie od sytuacji 
rozpatrywanej w przytoczonym orzeczeniu Sądu Najwyższego. Rzeczywiście, jeżeli 
pewna czynność ma być dokonana w określonym terminie, prawem strony jest jej 
dokonanie – tak jak przyjął Sąd Najwyższy we wspomnianym orzeczeniu – nawet w 
ostatnim dniu tego terminu, i niezawinione przez stronę zdarzenie uniemożliwiające 
dokonanie tej czynności we wspomnianym dniu powinno usprawiedliwiać przywrócenie 
terminu do jej dokonania. W niniejszej sprawie chodziło jednak o coś więcej: dokonanie 
przez powoda w określonym terminie czynności procesowej polegającej na wniesieniu 
kasacji powinno być poprzedzone – jeżeli powód nie miał środków na opłacenie 
adwokata lub radcy prawnego – jego wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, 
i wniosek ten powinien zostać złożony niezwłocznie po uzyskaniu stosownego 
pouczenia, tak aby – o ile to tylko możliwe - wniesienie kasacji nastąpiło w wymaganym 
terminie. W sytuacji, kiedy powód bez usprawiedliwionej przyczyny zwlekał przez 29 dni 
ze złożeniem wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, Sąd Apelacyjny zasadnie 
dopatrzył się po jego stronie winy w niedochowaniu terminu do wniesienia kasacji. 
Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji (art. 39814 w związku z 
3941 k.p.c. oraz art. art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks 
postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z 
2005 r. Nr 13, poz. 98).