I CZ 72/19

Sąd Najwyższy2019-12-04
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
postępowanie apelacyjneuchylenie wyrokunierozpoznanie istoty sprawypostępowanie dowodoweSąd Najwyższyzażaleniek.p.c.

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego dotyczące uchylenia wyroku sądu rejonowego, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach do końcowego orzeczenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanej na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w sprawie o zapłatę. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 386 § 4 k.p.c., uznał, że sąd drugiej instancji może uchylić wyrok tylko w ściśle określonych przypadkach, a ponowne rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy nie wykazało nowych okoliczności uzasadniających zmianę wcześniejszej oceny prawnej.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał zażalenie pozwanej M. K. na wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 8 kwietnia 2019 r., który uchylił w części wyrok Sądu Rejonowego w W. w sprawie o zapłatę, zainicjowanej przez E. D., E. D., Z. P. i L. P. Pozwana wniosła o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, odwołując się do treści art. 386 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego, podkreślił, że możliwość uchylenia zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji jest ograniczona wyłącznie do sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy lub gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Sąd Najwyższy zaznaczył, że nie ma podstaw do rozszerzającej wykładni tych przepisów, co potwierdzają wcześniejsze orzeczenia Sądu Najwyższego. Wskazano również, że dopuszczalność uchylenia wyroku sądu I instancji z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości została już negatywnie oceniona w poprzednim orzeczeniu Sądu Najwyższego w tej sprawie (I CZ 91/18), a Sąd Okręgowy nie przedstawił nowych okoliczności lub argumentów uzasadniających zmianę tej oceny. W związku z tym Sąd Najwyższy postanowił uchylić zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 386 § 4 k.p.c. wyczerpująco wymienia przesłanki uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji, co wyklucza możliwość rozszerzającej wykładni tych przepisów. Właściwość postępowania apelacyjnego polega na merytorycznym rozpoznaniu sprawy, a nie na ponownym jej rozpoznawaniu w sposób nieograniczony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku

Strony

NazwaTypRola
E. D.osoba_fizycznapowód
E. D.osoba_fizycznapowód
Z. P.osoba_fizycznapowód
L. P.osoba_fizycznapowód
M. K.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji została ograniczona wyłącznie do sytuacji nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Nie ma podstaw do dokonywania wykładni rozszerzającej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Okręgowy nie miał podstaw do uchylenia wyroku Sądu Rejonowego w oparciu o art. 386 § 4 k.p.c., gdyż nie zaszły przesłanki nierozpoznania istoty sprawy ani konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Godne uwagi sformułowania

poza wypadkami określonymi w § 2 i 3, sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. nie ma podstawy do dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanek uchylenia wyroku z art. 386 § 4 k.p.c.

Skład orzekający

Wojciech Katner

przewodniczący

Marian Kocon

sprawozdawca

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację art. 386 § 4 k.p.c. dotyczącą ograniczeń w uchylaniu wyroków przez sąd drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd okręgowy uchylił wyrok sądu rejonowego, a Sąd Najwyższy oceniał zasadność tego uchylenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z zakresem kognicji sądu apelacyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, ale nie zawiera przełomowych czy szeroko interesujących zagadnień.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 72/19
POSTANOWIENIE
Dnia 4 grudnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wojciech Katner (przewodniczący)
‎
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
‎
SSN Anna Kozłowska
w sprawie z powództwa E. D., E. D., Z. P. i L. P.
‎
przeciwko M. K.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
‎
w dniu 4 grudnia 2019 r.,
‎
zażalenia pozwanej
‎
na wyrok Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 8 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV Ca (…),
uchyla zaskarżony wyrok pozostawiając rozstrzygnięcie
‎
o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2019 r. Sąd Okręgowy w W. uchylił w części wyrok Sądu Rejonowego w W., w sprawie z powództwa E. D., E. D., Z. P. i L. P. przeciwko M. K., o zapłatę.
Orzeczenie zaskarżyła pozwana, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., poza wypadkami określonymi w § 2 i 3, sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Treść omawianych przepisów wskazuje, że możliwość uchylenia wyroku przez sąd drugiej instancji została ograniczona wyłącznie do sytuacji wyczerpująco w tych przepisach wymienionych. Oznacza to, że nie ma podstawy do dokonywania wykładni rozszerzającej przesłanek uchylenia wyroku z art. 386 § 4 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 2012 r., II CZ 141/12, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2013 r., niepubl.). Powyższy wniosek wynika również z właściwości postępowania apelacyjnego, które obejmuje merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd odwoławczy, kontynuując postępowanie przed sądem pierwszej instancji, rozpoznaje sprawę na nowo w sposób w zasadzie nieograniczony.
W sprawie, dopuszczalność uchylenia wyroku sądu I instancji z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (art. 386 § 4 k.p.c.) została już negatywnie oceniona w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2018 r. (I CZ 91/18, niepubl.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy nie przedstawił nowych okoliczności lub argumentów uzasadniających zmianę oceny prawnej przyjętej w tym orzeczeniu.
Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI