I CZ 71/13

Sąd Okręgowy w ElbląguElbląg2013-02-15
SAOSCywilnepostępowanie nieprocesoweŚredniaokręgowy
koszty postępowaniazażaleniespadekSKOKwierzycielspadkobiercysprzeczność interesówkpc

Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, zasądzając od uczestników postępowania spadkowego solidarnie na rzecz wnioskodawcy (SKOK) zwrot kosztów postępowania i postępowania zażaleniowego z uwagi na sprzeczność ich interesów.

Sąd Rejonowy w Braniewie odmówił zasądzenia kosztów postępowania spadkowego na rzecz wnioskodawcy (SKOK), opierając się na ogólnej zasadzie ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika. Sąd Okręgowy w Elblągu, rozpoznając zażalenie, zmienił to postanowienie. Uznał, że interesy wnioskodawcy (wierzyciela spadkodawcy) i uczestników (spadkobierców) były sprzeczne, co uzasadniało zastosowanie art. 520 § 2 i 3 k.p.c. i zasądzenie od uczestników na rzecz wnioskodawcy zwrotu poniesionych kosztów postępowania i postępowania zażaleniowego.

Sprawa dotyczyła zażalenia wnioskodawcy, Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im. F. S. w G., na postanowienie Sądu Rejonowego w Braniewie w przedmiocie kosztów postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po Ł. K. Sąd Rejonowy uznał, że każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie, stosując art. 520 § 1 k.p.c., i nie uwzględnił wniosku SKOK o zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy w Elblągu, rozpoznając zażalenie, uznał je za uzasadnione. Podzielił stanowisko wnioskodawcy, że interesy wierzyciela (SKOK) i spadkobierców były sprzeczne, co uzasadniało odstąpienie od ogólnej reguły ponoszenia kosztów. Zastosowanie znalazł art. 520 § 3 k.p.c. w zw. z art. 520 § 2 k.p.c., który pozwala sądowi obciążyć kosztami uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, lub gdy interesy uczestników są sprzeczne. Sąd Okręgowy zasądził od uczestników solidarnie na rzecz wnioskodawcy kwotę 166 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego, opłaty od wniosku, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz zwrotu kosztów uzyskania aktów stanu cywilnego) oraz 90 zł tytułem kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, istnieje sprzeczność interesów między wnioskodawcą (wierzycielem spadkodawcy) a uczestnikami (spadkobiercami), co uzasadnia zastosowanie art. 520 § 2 i 3 k.p.c. i obciążenie spadkobierców kosztami postępowania.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że fakt, iż wnioskodawca jest wierzycielem spadkodawcy, a spadkobiercy stali się jego dłużnikami, tworzy sprzeczność interesów. W takiej sytuacji sąd może, a powinien zbadać podstawy do rozdzielenia kosztów zgodnie z art. 520 § 2 i 3 k.p.c., obciążając kosztami stronę, której interesy są sprzeczne z interesami innych uczestników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia

Strona wygrywająca

wnioskodawca (SKOK)

Strony

NazwaTypRola
Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa im.F. S. w G.instytucjawnioskodawca
K. K.osoba_fizycznauczestnik
B. K.osoba_fizycznauczestnik
J. K.osoba_fizycznauczestnik
S. K.osoba_fizycznauczestnik
B. K. K.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy uczestnika
J. K.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy uczestnika

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada ponoszenia kosztów przez uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, lub gdy interesy uczestników są sprzeczne.

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość obciążenia kosztami uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, lub gdy interesy uczestników są sprzeczne.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ogólna zasada ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika postępowania.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zmiany zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do rozpoznania zażalenia przez sąd drugiej instancji.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprzeczność interesów między wnioskodawcą (wierzycielem spadkodawcy) a uczestnikami (spadkobiercami) uzasadnia zastosowanie art. 520 § 2 i 3 k.p.c. Wnioskodawca poniósł konkretne koszty postępowania (opłata od wniosku, koszty zastępstwa, opłata skarbowa, koszty uzyskania aktów stanu cywilnego), które powinny zostać mu zwrócone.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie ogólnej zasady ponoszenia kosztów przez każdego uczestnika (art. 520 § 1 k.p.c.) bez uwzględnienia sprzeczności interesów.

Godne uwagi sformułowania

Okoliczność, iż wnioskodawca jest wierzycielem spadkodawców nie oznacza, że interesy wnioskodawcy i uczestników są sprzeczne. Sąd Okręgowy podziela stanowisko skarżącego co do tego, iż okoliczności sprawy, a w szczególności fakt sprzeczności interesów wnioskodawcy i uczestników postępowania, nakazywały odstąpienie od ogólnej reguły ponoszenia kosztów postępowania związanych z udziałem w nich poszczególnych uczestników na rzecz zasady obciążenia tymi kosztami spadkobierców Ł. K. Ze sformułowania „sąd może” wynika, iż sąd powinien zbadać, czy istnieją w danej sprawie podstawy do rozdzielenia kosztów z art.520 par.2 i 3 kpc.

Skład orzekający

Teresa Zawistowska

przewodnicząca

Aleksandra Ratkowska

sprawozdawca

Arkadiusz Kuta

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 520 k.p.c. w sprawach spadkowych, gdy wnioskodawcą jest wierzyciel spadkodawcy, a uczestnikami spadkobiercy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzeczności interesów w postępowaniu nieprocesowym o stwierdzenie nabycia spadku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o kosztach postępowania w kontekście sprzeczności interesów między wierzycielem a spadkobiercami, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy wierzyciel może żądać zwrotu kosztów od spadkobierców? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania: 166 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 90 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn.akt I Cz 71/13 POSTANOWIENIE Dnia 15 lutego 2013r. Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodnicząca: SSO Teresa Zawistowska Sędziowie: SO Aleksandra Ratkowska (spr.) SO Arkadiusz Kuta po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013r. w Elblągu na posiedzeniu niejawnym z wniosku Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im.F. S. w G. z udziałem K. K. (1) , B. K. , J. K. i małoletniej S. K. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych B. K. K. (2) i J. K. o stwierdzenie nabycia spadku na skutek zażalenia wnioskodawcy na rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zawarte w punkcie II (drugim) postanowienia Sądu Rejonowego w Braniewie z dnia 18 grudnia 2012r., sygn.akt I Ns 748/12 p o s t a n a w i a : 1. zmienić zaskarżone postanowienie i zasądzić od uczestników K. K. (1) , B. K. , J. K. i S. K. solidarnie na rzecz wnioskodawcy Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im.F. S. w G. kwotę 166 (sto sześćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 2. zasądzić od uczestników solidarnie na rzecz wnioskodawcy kwotę 90 (dziewięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Braniewie w wyniku rozpoznania wniosku Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej im.F. S. z siedzibą w G. stwierdził, że spadek po Ł. K. zmarłym dnia 22 lutego 2010r. na podstawie ustawy nabyli rodzice J. K. i B. K. po ½ części każde z nich, nie uwzględnił wniosku wnioskodawcy o zasądzenie kosztów postępowania oraz nakazał pobrać od uczestników nieuiszczone koszty sądowe. Uzasadniając rozstrzygniecie o kosztach postępowania Sąd Rejonowy wskazał, iż zgłoszone przez wnioskodawcę żądanie zasądzenia od uczestników kosztów postępowania nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do art.520§1 kpc każdy uczestnik ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, obciążają go zatem koszty tych czynności, których dokonał sam bądź zostały podjęte w jego interesie przez sąd z urzędu lub na jego wniosek. Wyjątki przewidziane w art.520§ 2 i 3 kpc dotyczą jedynie tych spraw, w których interesy uczestników są sprzeczne , bądź są oni w różnym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania. Okoliczność, iż wnioskodawca jest wierzycielem spadkodawców nie oznacza, że interesy wnioskodawcy i uczestników są sprzeczne. W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca domagał się jego zmiany i zasądzenia od uczestników na jego rzecz tytułem zwrotu kosztów postępowania kwoty 166 zł - 60 zł kosztów zastępstwa procesowego, 50 zł opłaty od wniosku, 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i 39 zł tytułem zwrotu kosztów uzyskania aktów stanu cywilnego; ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Skarżący zarzucił rozstrzygnięciu Sądu Rejonowego naruszenie art.520 par.1 i 2 kpc poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, iż zachodzą przesłanki do niezasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie wnioskodawcy należało uznać za uzasadnione. Sąd Okręgowy podziela stanowisko skarżącego co do tego, iż okoliczności sprawy, a w szczególności fakt sprzeczności interesów wnioskodawcy i uczestników postępowania, nakazywały odstąpienie od ogólnej reguły ponoszenia kosztów postępowania związanych z udziałem w nich poszczególnych uczestników na rzecz zasady obciążenia tymi kosztami spadkobierców Ł. K. . Art.520 par.3 kpc stanowi , że jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, sąd może włożyć na uczestnika, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone, obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika. Ze sformułowania „sąd może” wynika, iż sąd powinien zbadać, czy istnieją w danej sprawie podstawy do rozdzielenia kosztów z art.520 par.2 i 3 kpc . W sprawie niniejszej z uwagi na sprzeczność interesów wnioskodawcy i uczestników zachodziły podstawy do przyznania wnioskodawcy kosztów postępowania. Ta sprzeczność interesów wynikała z faktu, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku zostało wszczęte na wniosek wierzyciela spadkodawcy, którego spadkobiercy stali się aktualnie dłużnikami wnioskodawcy. W tym stanie rzeczy zastosowanie znaleźć powinna zasada przewidziana w art.520 par.2 kpc Wnioskodawcy należał się zatem zwrot kosztów postępowania poniesionych w sprawie, na które składają się kwoty: 50 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty od wniosku, 60 zł kosztów zastępstwa procesowego (par.8 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.). i 17 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa procesowego, a nadto zwrot wydatków poniesionych na uzyskanie niezbędnych dla przeprowadzenia postępowania spadkowego aktów stanu cywilnego w kwocie 39 zł. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na podstawie art.386 par.1 kpc i częściowo art.385 kpc w zw. z art.397 par.2 kpc i art.13 par.2 kpc . O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na mocy art.520 par.2 kpc i par.12 ust.2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI