I CZ 69/08

Sygn. akt I CZ 69/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 5 września 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Marian Kocon (przewodniczący) 
SSN Gerard Bieniek 
SSA Dariusz Dończyk (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa E.(...) S.A. w P. 
przeciwko Gminie P. 
z udziałem interwenienta ubocznego Koncernu Energetycznego E.(...) S.A. w G. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 września 2008 r., 
zażalenia strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 27 listopada 
2007 r., sygn. akt VI ACa (…), 
 
oddala zażalenie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 27 listopada 2007 r. Sąd Apelacyjny na podstawie art. 
373 k.p.c. odrzucił apelację pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 24 
października 2006 r. albowiem w wyznaczonym terminie nie został usunięty brak 
formalny apelacji przez złożenie statutu Miejskiego Zarządu Dróg w P., który to statut 
miał stanowić podstawę umocowania dla Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w P. do 
występowania w imieniu pozwanej i udzielania pełnomocnictw procesowych, w tym 
pełnomocnikowi, który sporządził i wniósł apelację w imieniu pozwanej. Pismo 
procesowe, do którego został załączony statut Miejskiego Zarządu Dróg w P. oraz 
pełnomocnictwo udzielone Dyrektorowi Miejskiego Zarządu Dróg w P. przez Prezydenta 

 
 
2 
Miasta P., zostało nadane przez pozwaną w urzędzie pocztowym już po upływie 7 
dniowego terminu wyznaczonego do uzupełnienia braku formalnego apelacji. 
W zażaleniu na to postanowienie pozwana wnosząc o jego uchylenie podniosła, 
że statut, do złożenia którego Sąd zobowiązał pełnomocnika pozwanej, jest aktem 
prawa miejscowego, został nadany uchwałą Rady Miasta P. z dnia 22 listopada 2005 r. 
na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym z dnia 8.03.1990 r. i na 
podstawie przepisów zawartych w ustawie z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów 
normatywnych i niektórych innych aktów prawnych został opublikowany w Dzienniku 
Urzędowym Województwa (…), w którym opublikowano również późniejszą zmianę tego 
statutu dokonaną uchwałą Rady Miasta P. nr (…). Dlatego brak było oparcia w 
przepisach prawa i sprzecznym z zasadą „sąd zna prawo” żądanie Sądu Apelacyjnego – 
w trybie art. 373 k.c. - by strona pozwana dostarczyła akt prawa miejscowego, który 
został opublikowany w sposób prawem przewidziany, jest powszechnie dostępny i 
stanowi element systemu prawnego jako całości. Tym samym bezzasadne było 
odrzucenie apelacji. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 89 § 1 k.p.c. pełnomocnictwo powinno zostać złożone przy 
pierwszej czynności procesowej podjętej przez pełnomocnika procesowego. Dołączenie 
dokumentu w postaci pełnomocnictwa procesowego według art. 126 § 3 k.p.c. jest 
elementem formalnym pisma procesowego, w tym więc także, z uwagi na przepis art. 
368 § 1 k.p.c., apelacji. W aktach sprawy znajduje się dokument w postaci 
pełnomocnictwa procesowego - dla radcy prawnego, który w imieniu pozwanej 
sporządził i wniósł apelację - podpisaną przez Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w P., 
którego umocowanie do działania za pozwaną, wynikało z innego pisemnego 
pełnomocnictwa udzielonego przez Prezydenta Miasta P. z dnia 11.09.2004 r., 
znajdującego się w aktach sprawy i załączonego ponownie do pisma procesowego 
pozwanej nadesłanego w wykonaniu wezwania Sądu Apelacyjnego do uzupełnienia 
braków formalnych apelacji. Z treści tego ostatniego pełnomocnictwa wynika, że 
Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w P. jest upoważniony do reprezentowania Miasta P. 
w zakresie „statutowej działalności jednostki – Miejskiego Zarządu Dróg w P.”. Analiza 
treści wymienionych wyżej pełnomocnictw uzasadnia wniosek, że ustalenie zakresu 
umocowania Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w P. do reprezentowania pozwanej, a 
tym samym jego umocowania do ustanowienia w sprawie w imieniu pozwanej innego 
pełnomocnika procesowego, wymagało przedstawienia także statutu Miejskiego 

 
 
3 
Zarządu Dróg w P., który określał zakres statutowej działalności tej jednostki. W sytuacji, 
gdy treść dokumentu zawierającego pełnomocnictwo procesowe zawiera określenia 
odwołujące się do treści bądź zdefiniowane w innym dokumencie, bez uwzględnienia 
którego nie można ustalić zakresu umocowania pełnomocnika do reprezentowania 
strony, 
pełnomocnik 
procesowy 
jest 
zobowiązany 
do 
przedstawienia 
wraz 
z pełnomocnictwem procesowym także tego innego dokumentu, a jego brak uzasadnia 
wezwanie strony do uzupełnienia braku formalnego pisma procesowego. Przepis art. 89 
§ 1 k.p.c. obejmuje bowiem obowiązek pełnomocnika procesowego należytego 
wykazania jego umocowania do reprezentowania strony w procesie w sposób 
umożliwiający sądowi dokonanie pełnej kontroli prawidłowości tego umocowania. 
Obowiązku złożenia przez pozwaną statutu Miejskiego Zarządu Dróg w P. nie 
uchylało to, że statut ten wraz późniejszą jego zmianą, został opublikowany w dzienniku 
urzędowym województwa jako akta prawa miejscowego. Nie kwestionując tego, że 
obowiązkiem sądu jest znać i stosować prawo z urzędu, należy mieć na uwadze przepis 
zawarty w art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, według którego akty prawa miejscowego są 
jedynie 
źródłem 
powszechnie 
obowiązującego 
prawa. 
Pojęcie 
„powszechnie 
obowiązującego prawa” nie zostało w Konstytucji zdefiniowane. Powszechnie w 
doktrynie oraz orzecznictwie, w tym sądów administracyjnych dotyczącym przepisów o 
aktach prawa miejscowego, przyjmuje się, że przez normy prawne powszechnie 
obowiązujące należy rozumieć normy o charakterze abstrakcyjnym i generalnym, 
których adresatami są nie tylko podmioty wewnętrznie podporządkowane organom 
gminy (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18.07.2006 r. I OSK 669/06, niepubl., wyrok 
NSA w Warszawie z 12.10.2005 r., II OSK 134/05, ONSAiWSA 2006/5/137, wyrok NSA 
w Warszawie z dnia 05.04.2002 r. I SA 2160/01, niepubl., wyrok WSA w Lublinie z dnia 
7.12.2006 r., III S.A./Lu 430/06, niepubl.). Statut zakładu budżetowego gminy, w części 
regulującym zakres zadań tej jednostki, nie zawierał norm o charakterze abstrakcyjnym i 
generalnym, adresowanych także do podmiotów nie podporządkowanych organom 
gminy, a w konsekwencji, nie stanowił powszechnie obowiązującego prawa, o którym 
mowa w art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, które sąd miał obowiązek znać i stosować. 
Biorąc powyższe pod uwagę publikacja w dzienniku urzędowym województwa 
uchwał Rady Miasta P. zawierających statut oraz jego zmianę, Miejskiego Zarządu Dróg 
w P., nie zwalniała pozwanej od obowiązku przedłożenia tego statutu Sądowi 
Apelacyjnemu na jego żądanie, jeżeli treść tego statutu była niezbędna do usunięcia 
braku formalnego apelacji tj. określenia zakresu umocowania kierownika Miejskiego 

 
 
4 
Zarządu Dróg w P., który podpisał w imieniu pozwanej pełnomocnictwo procesowe dla 
radcy prawnego, który sporządził i wniósł apelację. Tym samym nie był zasadny zarzut 
zawarty w zażaleniu, że żądanie przez Sąd Apelacyjny usunięcia braku formalnego 
apelacji w postaci statutu Miejskiego Zarządu Dróg w P., było pozbawione podstawy 
prawnej. Odrzucenie przez Sąd Apelacyjny apelacji, których braków pozwana 
w wyznaczonym terminie nie uzupełniła, było więc uzasadnione w świetle art. 373 k.p.c. 
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. 
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł jak w sentencji.