I CZ 67/11

Sygn. akt I CZ 67/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 28 października 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Józef Frąckowiak 
SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca) 
 
w sprawie z powództwa Powiatu S. 
przeciwko J. K. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 28 października 2011 r., 
zażalenia pozwanego na orzeczenie o kosztach procesu zawarte  
w punkcie 3. wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 22 grudnia 2010 r.,  
 
 
 
zmienia zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądza 
od powoda na rzecz pozwanego kwotę 12119,25 zł (dwanaście 
tysięcy stodziewiętnaście złotych 25/100) tytułem zwrotu 
kosztów 
procesu 
w 
postępowaniu 
apelacyjnym; 
oddala 
zażalenie w pozostałym zakresie; zasądza od powoda na rzecz 
pozwanego kwotę 1322 zł (jeden tysiąc trzysta dwadzieścia dwa 
złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu 
zażaleniowym. 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
 
Zaskarżonymi postanowieniami objętymi wyrokiem z dnia 22 grudnia 2010 r. 
Sąd Apelacyjny, obniżając zasądzoną od pozwanego na rzecz powoda kwotę 
251 167 zł do kwoty 62791,87 zł i oddalając powództwo w  pozostałym zakresie, 
zniósł pomiędzy stronami koszty procesu w postępowaniu przed Sądem pierwszej 
instancji oraz zasądził na rzecz powoda od pozwanego kwotę 12 119,25 zł tytułem 
zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Z uzasadnienia wynika, że pozwany 
wygrał sprawę na etapie postępowania apelacyjnego w zakresie 75% i dlatego 
powinien ponieść koszty w rozmiarze 25%, stosownie do zasady stosunkowego ich 
rozdziału, objętej art. 100 k.p.c. Poniesione przez pozwanego koszty w wysokości 
17 959 zł, to suma wniesionej opłaty 12559 zł i wynagrodzenia pełnomocnika 5400 
zł, a koszt powoda, to wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 5400 zł. Kwota 
5839,75 zł stanowi 25 % sumy kosztów, którą ponieść powinien pozwany, a zatem 
zasądzeniu na jego rzecz podlegała różnica pomiędzy kosztami faktycznie 
poniesionymi a udziałem pozwanego w sumie kosztów obu stron w wysokości 
12 119,25 zł.  
 
Pozwany w zażaleniu zaskarżył obydwa rozstrzygnięcia w przedmiocie 
kosztów procesu, zarzucając kwestionowanym orzeczeniom naruszenie art. 98 
k.p.c. przez niezastosowanie go, art. 100 k.p.c. przez niezastosowanie 
stosunkowego rozdzielenia kosztów 59 w zakresie kosztów w obu instancjach, art. 
328 § 2 k.p.c. Przez brak uzasadnienia dotyczącego obciążenia pozwanego 
kosztami w wysokości 12 119, 25zł. Skarżący domagał się zmiany postanowień 
przez zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego tytułem zwrotu kosztów procesu 
kwoty 468, 75 zł za pierwszą instancję i 12 125, 63 zł za drugą instancję.  
 
Postanowieniem z dnia 28 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie 
pozwanego od rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 1 wyroku z dnia 22 grudnia 
2010 r. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie pozwanego skierowane w odniesieniu do rozstrzygnięcia o kosztach 
procesu w postępowaniu apelacyjnym uznać należało za częściowo uzasadnione. 
Stanowisko Sądu Apelacyjnego jest niekonsekwentne, skoro mimo zasądzenia 

 
3 
wymienionej kwoty tytułem zwrotu kosztów procesu od powoda na rzecz 
pozwanego, w motywach wyroku podaje, że zastosował zasadę stosunkowego 
rozdziału kosztów, w wyniku której ta kwota podlegała zasądzeniu na rzecz 
pozwanego od powoda. Nie zasługiwał na podzielenie zarzut pozwanego 
naruszenia art. 98 k.p.c. Przez jego niezastosowanie. Nie było podstaw do uznania, 
że Sąd Apelacyjny do podlegających rozliczeniu kosztów włączył wydatki stron 
nienależące do zakresu kosztów niezbędnych, o jakich mowa w art. 98 § 3 k.p.c. 
Przyjęcie za podstawę orzeczenia o kosztach procesu jednej z zasad 
przewidzianych art. 98 do 107 k.p.c. uzależnione jest od wyniku procesu. 
Do zastosowania zasady odpowiedzialności za wynik sporu, objętej art. 98 § 1 
k.p.c., dojdzie w wypadku przegrania sprawy przez jedną ze stron. Pozostałe 
zasady, które uzupełniają tę podstawową zasadę, mogą być użyte w razie zajścia 
okoliczności w nich wskazanych. Przepis art. 100 k.p.c. traktuje o zasadzie 
kompensaty kosztów procesu, która umożliwia sprawiedliwe ich rozłożenie 
pomiędzy stronami, jeżeli żądania lub obrona uwzględnione zostały jedynie 
częściowo. Kompensata poniesionych kosztów procesu może polegać na ich 
wzajemnym zniesieniu, stosunkowym rozdzieleniu lub włożeniu na jedną ze stron 
obowiązku zwrotu całości kosztów. Trafnie przyjął Sąd Apelacyjny, że 
w  rozpoznawanej sprawie należało koszty postępowania apelacyjnego stosunkowo 
rozdzielić w oparciu o art. 100 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., Ale wynik tego 
rozliczenia, którego wyrazem jest skarżone postanowienie, został błędnie 
określony, co zasadnie podnosi skarżący. Określenie kosztów należnych stronie, 
w  rezultacie zastosowania stosunkowego ich rozdzielenia, polega na ustaleniu 
w  pierwszej kolejności stosunku, w jakiej każda ze stron utrzymała się ze złożonym 
żądaniem lub obroną, następnie wysokości kosztów poniesionych przez każdą 
stronę, sumy tych kosztów, obliczeniu, przy zastosowaniu stosunku wygranej do 
przegranej, udziału każdej z nich w sumie kosztów. Odniesienie tego udziału 
w sumie kosztów do kosztów faktycznie przez stronę poniesionych (kosztów strony) 
oznaczy, czy i która ze stron powinna zwrócić, wynikającą stąd różnicę 
przeciwnikowi. Na takie stosowanie powołanej zasady wskazuje utrwalone już 
orzecznictwo Sądu Najwyższego (por. postanowienia z dnia16 sierpnia 1966 r., 
I  CR 81/66, niepubl.; z dnia 16 października 1987 r., I CZ 126/87, niepubl.; z dnia 

 
4 
31 stycznia 1991 r., II CZ 255/90, OSPiKA 1991/11-12/530; z dnia 21 lutego 2002, 
I  PKN 932/00, OSNP 2004/4/63), które znajduje również zastosowanie 
w  rozpoznawanej sprawie. W uzasadnieniu wyroku Sąd Apelacyjny zawarł 
prawidłowe wyliczenia i właściwie określił rozmiar kosztów, które powinny obciążać 
strony, z czego do zapłaty od powoda na rzecz pozwanego przypada kwota 
12119,25 zł. Żądanie dalszej kwoty przez skarżącego nie zasługuje na 
uwzględnienie, 
ponieważ 
stanowi 
rezultat 
błędnego 
określania 
zakresu 
odpowiedzialności powoda w stosunku do każdego składnika kosztów. 
Z powyższych względów zaskarżone postanowienie podlegało zmianie, 
z  mocy, art.39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., przez zasądzenie na rzecz 
pozwanego od powoda kwoty 12119,25 zł. Rozstrzygnięcie o kosztach 
postępowania zażaleniowego oparte zostało na podstawie art. 98 § 1 i 3 w związku 
z art. 361 i art. 39821 k.p.c.