I CZ 62/12

Sąd Najwyższy2012-08-08
SNAdministracyjnezamówienia publiczneWysokanajwyższy
zamówienia publicznekoszty postępowaniaKrajowa Izba OdwoławczaSąd Najwyższyprawo procesoweskargaodwołanie

Sąd Najwyższy zmienił postanowienie o kosztach, zasądzając od PKP PLK na rzecz T.P. Sp. z o.o. ponad 100 tys. zł, uznając, że uwzględnienie żądań skarżącego przez przeciwnika po wniesieniu skargi skutkuje odpowiedzialnością za wynik postępowania.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania w sprawie dotyczącej zamówienia publicznego. Sąd Okręgowy pierwotnie oddalił wniosek o zasądzenie kosztów, uznając skargę za nieuzasadnioną, mimo umorzenia postępowania z powodu uwzględnienia żądań skarżącego przez przeciwnika. Sąd Najwyższy zmienił to postanowienie, zasądzając od PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. na rzecz T. P. Sp. z o.o. kwotę 103.600 zł tytułem kosztów postępowania przed Sądem Okręgowym, uznając, że uwzględnienie żądań przez przeciwnika po wniesieniu skargi stanowi podstawę do zasądzenia kosztów.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie T. P. Spółki z o.o. na postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów postępowania w sprawie z odwołania od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej w przedmiocie zamówienia publicznego. Sąd Okręgowy, uchylając wyrok KIO i umarzając postępowanie z uwagi na uwzględnienie żądań skarżącego przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., oddalił jednocześnie wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy uzasadnił to tym, że skarga nie była uzasadniona merytorycznie, a decyzja zamawiającego o podziale zamówienia wynikała z jego woli. Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając od PKP PLK na rzecz T.P. Sp. z o.o. kwotę 103.600 zł tytułem kosztów postępowania przed Sądem Okręgowym. Sąd Najwyższy uznał, że art. 198 f ust. 5 ustawy Prawo zamówień publicznych, wprowadzający zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania, powinien być interpretowany w ten sposób, że uwzględnienie żądań skarżącego przez przeciwnika po wniesieniu skargi, nawet jeśli postępowanie zostało umorzone, stanowi podstawę do zasądzenia kosztów na rzecz skarżącego. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w pozostałym zakresie, dotyczącym kosztów postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą, uznając je za niedopuszczalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Uwzględnienie żądania skarżącego przez przeciwnika skargi połączone z rezygnacją stron z orzekania przez sądy, gdy nie ma wątpliwości co do zbędności wydawania merytorycznego orzeczenia, tworzy stan równoważny przegraniu sprawy przez stronę pozwaną i upoważnia sąd do przyjmowania za podstawę orzeczenia o kosztach tego stanu rzeczy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował art. 198 f ust. 5 p.z.p., odwołując się do hipotetycznego rozstrzygnięcia merytorycznego. Powiązanie orzeczenia o kosztach z wynikiem postępowania stanowi wyraz akcesoryjności obowiązku pokrycia kosztów przez stronę, która uległa. W sytuacji, gdy przeciwnik uwzględnił żądania skarżącego, co doprowadziło do umorzenia postępowania, należy uznać przeciwnika za stronę przegrywającą w kontekście kosztów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

zmiana postanowienia o kosztach i odrzucenie zażalenia w pozostałym zakresie

Strona wygrywająca

T. P. Sp. z o.o.

Strony

NazwaTypRola
T. P. Spółka z o.o.spółkaskarżący
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.spółkaprzeciwnik skargi

Przepisy (6)

Główne

p.z.p. art. 198 f § ust. 5

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Określa zasadę orzekania o kosztach postępowania w sprawach ze skargi na orzeczenie izby, wprowadzając jako wyłączną regułę odpowiedzialności za wynik postępowania.

Pomocnicze

p.z.p. art. 198 a § ust. 2

Ustawa Prawo zamówień publicznych

Do postępowania ze skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego o apelacji, jeżeli przepisy prawa zamówień publicznych nie stanowią inaczej.

k.p.c. art. 229

Kodeks postępowania cywilnego

Nie wymaga udowadniania faktów przyznanych przez przeciwnika.

k.p.c. art. 3941 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa dopuszczalność zażalenia do sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 3941 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje kwestie kosztów postępowania zażaleniowego.

Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9 § pkt 6

Nakazuje stosowanie przepisów w nowym brzmieniu do zaskarżenia orzeczeń wydanych po dniu wejścia w życie ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uwzględnienie żądań skarżącego przez przeciwnika po wniesieniu skargi, skutkujące umorzeniem postępowania, powinno być traktowane jako przegranie sprawy przez przeciwnika w kontekście kosztów. Niewłaściwa interpretacja art. 198 f ust. 5 p.z.p. przez Sąd Okręgowy, który oparł rozstrzygnięcie o kosztach na hipotetycznym wyniku merytorycznym, a nie na faktycznym stanie rzeczy.

Odrzucone argumenty

Argument skarżącego o naruszeniu art. 229 k.p.c. przez Sąd Okręgowy (choć sąd uwzględnił przyznany fakt, ocenił go jako swobodną decyzję przeciwnika).

Godne uwagi sformułowania

Powiązanie orzeczenia o kosztach z wynikiem postępowania stanowi wyraz akcesoryjności obowiązku pokrycia kosztów przez tą stronę, która uległa, na rzecz tej strony, której żądania zostały uwzględnione. Uwzględnienie żądania skarżącego przez przeciwnika skargi połączone z rezygnacją przez strony z orzekania w tej sprawie przez organy sądowe, nie budzące wątpliwości sądu co do zbędności wydawania merytorycznego orzeczenia, tworzy stan równoważny przegraniu sprawy przez stronę pozwaną.

Skład orzekający

Bogumiła Ustjanicz

przewodniczący

Katarzyna Tyczka-Rote

sprawozdawca

Hubert Wrzeszcz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady odpowiedzialności za wynik postępowania w sprawach zamówień publicznych, gdy postępowanie jest umarzane z powodu uwzględnienia żądań przez przeciwnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach zamówień publicznych regulowanych przez Prawo zamówień publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu zamówień publicznych – kosztów postępowania, a Sąd Najwyższy prezentuje klarowną wykładnię przepisów, która może być przydatna dla praktyków.

Zamówienia publiczne: Kto płaci za koszty, gdy sprawa kończy się ugodą przed Sądem Najwyższym?

Dane finansowe

koszty postępowania przed Sądem Okręgowym: 103 600 PLN

koszty zastępstwa procesowego zażaleniowego: 2880 PLN

koszty sądowe zażaleniowe: 1017,6 PLN

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 62/12 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 8 sierpnia 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) 
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
w sprawie z odwołania T. P. Spółki z o.o. z siedzibą w P. 
przeciwko PKP Polskim Liniom Kolejowym S.A. z siedzibą w W. 
o zamówienie publiczne, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 8 sierpnia 2012 r., 
zażalenia skarżącego na postanowienie o kosztach zawarte w pkt II  
postanowienia Sądu Okręgowego  
z dnia 16 stycznia 2012 r.,  
 
 
1) zmienia zaskarżone postanowienie o kosztach postępowania 
w ten sposób, że zasądza od PKP Polskich Linii Kolejowych 
S.A. w  W. na rzecz T. P. Sp. z o.o. w P. kwotę 103.600 zł (sto 
trzy tysiące sześćset zł) tytułem kosztów postępowania przed 
Sądem Okręgowym  
2) odrzuca zażalenie w pozostałym zakresie 
3) koszty postępowania zażaleniowego rozdziela stosunkowo 
między stronami i zasądza od PKP Polskich Linii Kolejowych 
S.A. w W. na rzecz T. P. Sp. z o.o. w P. kwotę 2880 zł (dwa 
tysiące osiemset osiemdziesiąt zł) tytułem kosztów zastępstwa 
procesowego i kwotę 1017, 60 zł (jeden tysiąc siedemnaście i 
60/100 zł) tytułem kosztów sądowych.                                     
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
 
Sąd Okręgowy po rozpoznaniu sprawy na skutek skargi T. P. sp. z o.o. w P. 
od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Urzędu Zamówień 
Publicznych z dnia 17 października 2011 r., uchylił ten wyrok i umorzył 
postępowanie, a ponadto oddalił wniosek skarżącego o zasądzenie na jego rzecz 
kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zarówno skarżący jak i 
przeciwnik skargi - PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w W. wnieśli o umorzenie 
postępowania z uwagi na uwzględnienie przez przeciwnika skargi po wniesieniu tej 
skargi żądań skarżącego i wyłączenie stacji Rembertów z zamówienia publicznego 
dotyczącego linii kolejowej E 75. Skarżący wniósł również o zasądzenie na jego 
rzecz kosztów postępowania na podstawie art. 198 f ust. 5 ustawy z dnia 29 
stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 113, 
poz. 759 ze zm., dalej powoływanej jako „p.z.p.”), czemu sprzeciwił się przeciwnik 
skargi. Wniosek stron o umorzenie postępowania, przy uwzględnieniu zdarzeń, 
które go uzasadniały, Sąd Okręgowy uznał za przyczynę przesądzającą o 
zbędności i bezprzedmiotowości rozpoznawania zgłoszonej skargi. W związku z 
tym uchylił zaskarżony wyrok Krajowej Izby Odwoławczej i umorzył postępowania w 
sprawie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego Sąd uzasadnił 
treścią art. 198 f ust. 3 p.z.p., statuującego odpowiedzialność za wynik 
postępowania. Na potrzeby orzeczenia o kosztach rozważył zarzuty skargi i ocenił, 
że skarga ta nie była uzasadniona, a decyzja zamawiającego o podziale 
zamówienia wynikała wyłącznie z jego woli. W konsekwencji uznał, że nie wystąpiły 
przesłanki zasądzenia od zamawiającego kosztów postępowania sądowego. 
 
 
Od 
postanowienia 
Sądu 
Okręgowego 
orzekającego 
o 
kosztach 
postępowania skarżący złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 198 f ust. 5 
p.z.p. przez błędną wykładnię, która doprowadziła do merytorycznego rozpoznania 
skargi, z pominięciem wniosków i twierdzeń zgłaszanych podczas rozprawy oraz 
niezastosowanie art. 229 k.p.c. polegające na merytorycznym badaniu skargi 
chociaż przeciwnik skargi przyznał, że dokonał modyfikacji specyfikacji istotnych 
warunków zamówienia w sposób wnioskowany przez skarżącego. 

 
3 
We wnioskach skarżący domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia 
poprzez zasądzenie na jego rzecz od przeciwnika skargi kosztów postępowania; 
ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia w zakresie oddalenia wniosku 
o zasądzenie kosztów postępowania i przekazania sprawy w tym zakresie 
do ponownego 
rozpoznania 
Sądowi 
Okręgowemu 
lub 
innemu 
Sądowi 
równorzędnemu oraz przyznania mu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym 
kosztów zastępstwa procesowego.  
 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z treścią art. 198 a ust. 2 p.z.p. do postępowania ze skargi na 
orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu 
postępowania cywilnego o apelacji, jeżeli przepisy prawa zamówień publicznych nie 
stanowią inaczej. Sąd Okręgowy orzekał więc jako sąd drugiej instancji. 
Dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na rozstrzygniecie o kosztach 
zawarte w postanowieniu sądu drugiej instancji wydanym w dniu 16 stycznia 
2012 r., mimo zmiany art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. dokonanej ustawą z dnia 
16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego 
oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 233, poz. 1381), wynika z postanowienia 
art. 9 pkt 6 ustawy zmieniającej, nakazującego stosować ten przepis w nowym 
brzmieniu do zaskarżenia orzeczeń wydanych po dniu wejścia w życie ustawy, 
tj. od 3 maja 2012 r. 
Artykuł 198 f ust. 5 p.z.p. określa zasadę orzekania o kosztach 
postępowania w sprawach ze skargi na orzeczenie izby, wprowadzając jako 
wyłączną regułę odpowiedzialności za wynik postępowania. W tym zakresie 
wyłącza więc odpowiednie stosowanie postanowień o kosztach procesu, 
przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego. Sąd Okręgowy zinterpretował 
powołany przepis jako odwołujący się w każdym wypadku do rozstrzygnięcia 
merytorycznego, które zapadłoby w sprawie i dlatego – mimo stwierdzenia, 
że wydawanie orzeczenia stało się zbędne i umorzenia z tej przyczyny 
postępowania 
- 
rozstrzygnął 
jednak 
sprawę 
merytorycznie 
na 
potrzeby 
postanowienia o kosztach postępowania. Skarżący słusznie krytykuje taki rezultat 
interpretacji omawianego przepisu. Powiązanie orzeczenia o kosztach z wynikiem 

 
4 
postępowania stanowi wyraz akcesoryjności obowiązku pokrycia kosztów przez tą 
stronę, która uległa, na rzecz tej strony, której żądania zostały uwzględnione. Chodzi 
przy tym o wynik rzeczywisty, a więc o stan rzeczy jaki ma nastąpić wskutek realizacji 
orzeczenia lub jaki już nastąpił w efekcie uwzględnienia żądań przez przeciwnika. 
Dlatego przyjmuje się, że w wypadku cofnięcia powództwa dokonanego z tego 
powodu, iż po wniesieniu powództwa strona pozwana zaspokoiła dochodzone, 
wymagalne roszczenie, stroną przegrywającą jest pozwany (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 6 listopada 1984 r., IV CZ 196/84, Lex nr 8642). Uwzględnienie 
żądania skarżącego przez przeciwnika skargi połączone z rezygnacją przez strony 
z orzekania w tej sprawie przez organy sądowe, nie budzące wątpliwości sądu co  do 
zbędności wydawania merytorycznego orzeczenia, tworzy stan równoważny 
przegraniu sprawy przez stronę pozwaną i nie upoważnia sądu do przyjmowania za 
podstawę orzeczenia o kosztach innego, hipotetycznego i nie mogącego się już 
zrealizować rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący nie ma wprawdzie racji powołując się 
na naruszenie przez Sąd art. 229 k.p.c., który nie wymaga udowadniania faktów 
przyznanych przez przeciwnika, w tym wypadku faktu, że przeciwnik skargi zmienił 
w żądany sposób warunki zamówienia publicznego. Sąd uwzględnił ten fakt 
i poddał go ocenie, przyjmując, że był on wyrazem swobodnej decyzji przeciwnika 
a nie skutkiem konieczności uzasadnionej naruszeniem prawa. Niezależenie jednak 
od tego, czy decyzja przeciwnika wniosku mogła być skutecznie wymuszona 
na drodze sądowej, niewątpliwe było, że zmiana zamówienia nastąpiła na skutek 
wdrożenia przez skarżącego procedur odwoławczych i spełniała jego żądanie. 
Zażalenie 
należało 
więc 
uwzględnić, 
jednak 
tylko 
w 
zakresie, 
w   jakim skarżący kwestionował orzeczenie o kosztach postępowania przed 
Sądem Okręgowym. Natomiast żądania dotyczące kosztów postepowania 
przed  Krajową  Izbą 
Odwoławczą 
uznać 
należało 
za 
niedopuszczalne, 
nie   odnosiły 
się 
bowiem 
do  kosztów, 
które 
nie 
były 
przedmiotem 
rozstrzygnięcia 
sądu 
pierwszej  instancji. 
W postępowaniu 
wywołanym 
skargą  przewidzianą  w  art. 198 a p.z.p. funkcję analogiczną z funkcją sądu 
pierwszej instancji pełni izba odwoławcza, która orzekła o kosztach. 
W zakresie  tych kosztów więc nie zostały spełnione wymagania art. 3941 § 1 pkt 
2 k.p.c. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, co powoduje 

 
5 
konieczność odrzucenia zażalenia w tej części na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. 
w zw. z art. 39821 i art. 370 w zw. z art. 373 k.p.c. 
Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego uzasadnia art. 3941 § 3 
k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 198 f ust. 5 p.z.p.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI