I CZ 62/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy zmienił postanowienie o kosztach, zasądzając od PKP PLK na rzecz T.P. Sp. z o.o. ponad 100 tys. zł, uznając, że uwzględnienie żądań skarżącego przez przeciwnika po wniesieniu skargi skutkuje odpowiedzialnością za wynik postępowania.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie o kosztach postępowania w sprawie dotyczącej zamówienia publicznego. Sąd Okręgowy pierwotnie oddalił wniosek o zasądzenie kosztów, uznając skargę za nieuzasadnioną, mimo umorzenia postępowania z powodu uwzględnienia żądań skarżącego przez przeciwnika. Sąd Najwyższy zmienił to postanowienie, zasądzając od PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. na rzecz T. P. Sp. z o.o. kwotę 103.600 zł tytułem kosztów postępowania przed Sądem Okręgowym, uznając, że uwzględnienie żądań przez przeciwnika po wniesieniu skargi stanowi podstawę do zasądzenia kosztów.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie T. P. Spółki z o.o. na postanowienie Sądu Okręgowego dotyczące kosztów postępowania w sprawie z odwołania od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej w przedmiocie zamówienia publicznego. Sąd Okręgowy, uchylając wyrok KIO i umarzając postępowanie z uwagi na uwzględnienie żądań skarżącego przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., oddalił jednocześnie wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów. Sąd Okręgowy uzasadnił to tym, że skarga nie była uzasadniona merytorycznie, a decyzja zamawiającego o podziale zamówienia wynikała z jego woli. Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie, zasądzając od PKP PLK na rzecz T.P. Sp. z o.o. kwotę 103.600 zł tytułem kosztów postępowania przed Sądem Okręgowym. Sąd Najwyższy uznał, że art. 198 f ust. 5 ustawy Prawo zamówień publicznych, wprowadzający zasadę odpowiedzialności za wynik postępowania, powinien być interpretowany w ten sposób, że uwzględnienie żądań skarżącego przez przeciwnika po wniesieniu skargi, nawet jeśli postępowanie zostało umorzone, stanowi podstawę do zasądzenia kosztów na rzecz skarżącego. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie w pozostałym zakresie, dotyczącym kosztów postępowania przed Krajową Izbą Odwoławczą, uznając je za niedopuszczalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Uwzględnienie żądania skarżącego przez przeciwnika skargi połączone z rezygnacją stron z orzekania przez sądy, gdy nie ma wątpliwości co do zbędności wydawania merytorycznego orzeczenia, tworzy stan równoważny przegraniu sprawy przez stronę pozwaną i upoważnia sąd do przyjmowania za podstawę orzeczenia o kosztach tego stanu rzeczy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował art. 198 f ust. 5 p.z.p., odwołując się do hipotetycznego rozstrzygnięcia merytorycznego. Powiązanie orzeczenia o kosztach z wynikiem postępowania stanowi wyraz akcesoryjności obowiązku pokrycia kosztów przez stronę, która uległa. W sytuacji, gdy przeciwnik uwzględnił żądania skarżącego, co doprowadziło do umorzenia postępowania, należy uznać przeciwnika za stronę przegrywającą w kontekście kosztów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
zmiana postanowienia o kosztach i odrzucenie zażalenia w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
T. P. Sp. z o.o.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. P. Spółka z o.o. | spółka | skarżący |
| PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. | spółka | przeciwnik skargi |
Przepisy (6)
Główne
p.z.p. art. 198 f § ust. 5
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Określa zasadę orzekania o kosztach postępowania w sprawach ze skargi na orzeczenie izby, wprowadzając jako wyłączną regułę odpowiedzialności za wynik postępowania.
Pomocnicze
p.z.p. art. 198 a § ust. 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Do postępowania ze skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego o apelacji, jeżeli przepisy prawa zamówień publicznych nie stanowią inaczej.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Nie wymaga udowadniania faktów przyznanych przez przeciwnika.
k.p.c. art. 3941 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa dopuszczalność zażalenia do sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 3941 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestie kosztów postępowania zażaleniowego.
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9 § pkt 6
Nakazuje stosowanie przepisów w nowym brzmieniu do zaskarżenia orzeczeń wydanych po dniu wejścia w życie ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uwzględnienie żądań skarżącego przez przeciwnika po wniesieniu skargi, skutkujące umorzeniem postępowania, powinno być traktowane jako przegranie sprawy przez przeciwnika w kontekście kosztów. Niewłaściwa interpretacja art. 198 f ust. 5 p.z.p. przez Sąd Okręgowy, który oparł rozstrzygnięcie o kosztach na hipotetycznym wyniku merytorycznym, a nie na faktycznym stanie rzeczy.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego o naruszeniu art. 229 k.p.c. przez Sąd Okręgowy (choć sąd uwzględnił przyznany fakt, ocenił go jako swobodną decyzję przeciwnika).
Godne uwagi sformułowania
Powiązanie orzeczenia o kosztach z wynikiem postępowania stanowi wyraz akcesoryjności obowiązku pokrycia kosztów przez tą stronę, która uległa, na rzecz tej strony, której żądania zostały uwzględnione. Uwzględnienie żądania skarżącego przez przeciwnika skargi połączone z rezygnacją przez strony z orzekania w tej sprawie przez organy sądowe, nie budzące wątpliwości sądu co do zbędności wydawania merytorycznego orzeczenia, tworzy stan równoważny przegraniu sprawy przez stronę pozwaną.
Skład orzekający
Bogumiła Ustjanicz
przewodniczący
Katarzyna Tyczka-Rote
sprawozdawca
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady odpowiedzialności za wynik postępowania w sprawach zamówień publicznych, gdy postępowanie jest umarzane z powodu uwzględnienia żądań przez przeciwnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań w sprawach zamówień publicznych regulowanych przez Prawo zamówień publicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu zamówień publicznych – kosztów postępowania, a Sąd Najwyższy prezentuje klarowną wykładnię przepisów, która może być przydatna dla praktyków.
“Zamówienia publiczne: Kto płaci za koszty, gdy sprawa kończy się ugodą przed Sądem Najwyższym?”
Dane finansowe
koszty postępowania przed Sądem Okręgowym: 103 600 PLN
koszty zastępstwa procesowego zażaleniowego: 2880 PLN
koszty sądowe zażaleniowe: 1017,6 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 62/12 POSTANOWIENIE Dnia 8 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący) SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z odwołania T. P. Spółki z o.o. z siedzibą w P. przeciwko PKP Polskim Liniom Kolejowym S.A. z siedzibą w W. o zamówienie publiczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 sierpnia 2012 r., zażalenia skarżącego na postanowienie o kosztach zawarte w pkt II postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 16 stycznia 2012 r., 1) zmienia zaskarżone postanowienie o kosztach postępowania w ten sposób, że zasądza od PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. w W. na rzecz T. P. Sp. z o.o. w P. kwotę 103.600 zł (sto trzy tysiące sześćset zł) tytułem kosztów postępowania przed Sądem Okręgowym 2) odrzuca zażalenie w pozostałym zakresie 3) koszty postępowania zażaleniowego rozdziela stosunkowo między stronami i zasądza od PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. w W. na rzecz T. P. Sp. z o.o. w P. kwotę 2880 zł (dwa tysiące osiemset osiemdziesiąt zł) tytułem kosztów zastępstwa procesowego i kwotę 1017, 60 zł (jeden tysiąc siedemnaście i 60/100 zł) tytułem kosztów sądowych. Uzasadnienie 2 Sąd Okręgowy po rozpoznaniu sprawy na skutek skargi T. P. sp. z o.o. w P. od wyroku Krajowej Izby Odwoławczej przy Prezesie Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 17 października 2011 r., uchylił ten wyrok i umorzył postępowanie, a ponadto oddalił wniosek skarżącego o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zarówno skarżący jak i przeciwnik skargi - PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w W. wnieśli o umorzenie postępowania z uwagi na uwzględnienie przez przeciwnika skargi po wniesieniu tej skargi żądań skarżącego i wyłączenie stacji Rembertów z zamówienia publicznego dotyczącego linii kolejowej E 75. Skarżący wniósł również o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania na podstawie art. 198 f ust. 5 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 113, poz. 759 ze zm., dalej powoływanej jako „p.z.p.”), czemu sprzeciwił się przeciwnik skargi. Wniosek stron o umorzenie postępowania, przy uwzględnieniu zdarzeń, które go uzasadniały, Sąd Okręgowy uznał za przyczynę przesądzającą o zbędności i bezprzedmiotowości rozpoznawania zgłoszonej skargi. W związku z tym uchylił zaskarżony wyrok Krajowej Izby Odwoławczej i umorzył postępowania w sprawie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego Sąd uzasadnił treścią art. 198 f ust. 3 p.z.p., statuującego odpowiedzialność za wynik postępowania. Na potrzeby orzeczenia o kosztach rozważył zarzuty skargi i ocenił, że skarga ta nie była uzasadniona, a decyzja zamawiającego o podziale zamówienia wynikała wyłącznie z jego woli. W konsekwencji uznał, że nie wystąpiły przesłanki zasądzenia od zamawiającego kosztów postępowania sądowego. Od postanowienia Sądu Okręgowego orzekającego o kosztach postępowania skarżący złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 198 f ust. 5 p.z.p. przez błędną wykładnię, która doprowadziła do merytorycznego rozpoznania skargi, z pominięciem wniosków i twierdzeń zgłaszanych podczas rozprawy oraz niezastosowanie art. 229 k.p.c. polegające na merytorycznym badaniu skargi chociaż przeciwnik skargi przyznał, że dokonał modyfikacji specyfikacji istotnych warunków zamówienia w sposób wnioskowany przez skarżącego. 3 We wnioskach skarżący domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie na jego rzecz od przeciwnika skargi kosztów postępowania; ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia w zakresie oddalenia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu lub innemu Sądowi równorzędnemu oraz przyznania mu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 198 a ust. 2 p.z.p. do postępowania ze skargi na orzeczenie Krajowej Izby Odwoławczej stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego o apelacji, jeżeli przepisy prawa zamówień publicznych nie stanowią inaczej. Sąd Okręgowy orzekał więc jako sąd drugiej instancji. Dopuszczalność zażalenia do Sądu Najwyższego na rozstrzygniecie o kosztach zawarte w postanowieniu sądu drugiej instancji wydanym w dniu 16 stycznia 2012 r., mimo zmiany art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. dokonanej ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 233, poz. 1381), wynika z postanowienia art. 9 pkt 6 ustawy zmieniającej, nakazującego stosować ten przepis w nowym brzmieniu do zaskarżenia orzeczeń wydanych po dniu wejścia w życie ustawy, tj. od 3 maja 2012 r. Artykuł 198 f ust. 5 p.z.p. określa zasadę orzekania o kosztach postępowania w sprawach ze skargi na orzeczenie izby, wprowadzając jako wyłączną regułę odpowiedzialności za wynik postępowania. W tym zakresie wyłącza więc odpowiednie stosowanie postanowień o kosztach procesu, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego. Sąd Okręgowy zinterpretował powołany przepis jako odwołujący się w każdym wypadku do rozstrzygnięcia merytorycznego, które zapadłoby w sprawie i dlatego – mimo stwierdzenia, że wydawanie orzeczenia stało się zbędne i umorzenia z tej przyczyny postępowania - rozstrzygnął jednak sprawę merytorycznie na potrzeby postanowienia o kosztach postępowania. Skarżący słusznie krytykuje taki rezultat interpretacji omawianego przepisu. Powiązanie orzeczenia o kosztach z wynikiem 4 postępowania stanowi wyraz akcesoryjności obowiązku pokrycia kosztów przez tą stronę, która uległa, na rzecz tej strony, której żądania zostały uwzględnione. Chodzi przy tym o wynik rzeczywisty, a więc o stan rzeczy jaki ma nastąpić wskutek realizacji orzeczenia lub jaki już nastąpił w efekcie uwzględnienia żądań przez przeciwnika. Dlatego przyjmuje się, że w wypadku cofnięcia powództwa dokonanego z tego powodu, iż po wniesieniu powództwa strona pozwana zaspokoiła dochodzone, wymagalne roszczenie, stroną przegrywającą jest pozwany (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 1984 r., IV CZ 196/84, Lex nr 8642). Uwzględnienie żądania skarżącego przez przeciwnika skargi połączone z rezygnacją przez strony z orzekania w tej sprawie przez organy sądowe, nie budzące wątpliwości sądu co do zbędności wydawania merytorycznego orzeczenia, tworzy stan równoważny przegraniu sprawy przez stronę pozwaną i nie upoważnia sądu do przyjmowania za podstawę orzeczenia o kosztach innego, hipotetycznego i nie mogącego się już zrealizować rozstrzygnięcia sprawy. Skarżący nie ma wprawdzie racji powołując się na naruszenie przez Sąd art. 229 k.p.c., który nie wymaga udowadniania faktów przyznanych przez przeciwnika, w tym wypadku faktu, że przeciwnik skargi zmienił w żądany sposób warunki zamówienia publicznego. Sąd uwzględnił ten fakt i poddał go ocenie, przyjmując, że był on wyrazem swobodnej decyzji przeciwnika a nie skutkiem konieczności uzasadnionej naruszeniem prawa. Niezależenie jednak od tego, czy decyzja przeciwnika wniosku mogła być skutecznie wymuszona na drodze sądowej, niewątpliwe było, że zmiana zamówienia nastąpiła na skutek wdrożenia przez skarżącego procedur odwoławczych i spełniała jego żądanie. Zażalenie należało więc uwzględnić, jednak tylko w zakresie, w jakim skarżący kwestionował orzeczenie o kosztach postępowania przed Sądem Okręgowym. Natomiast żądania dotyczące kosztów postepowania przed Krajową Izbą Odwoławczą uznać należało za niedopuszczalne, nie odnosiły się bowiem do kosztów, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W postępowaniu wywołanym skargą przewidzianą w art. 198 a p.z.p. funkcję analogiczną z funkcją sądu pierwszej instancji pełni izba odwoławcza, która orzekła o kosztach. W zakresie tych kosztów więc nie zostały spełnione wymagania art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, co powoduje 5 konieczność odrzucenia zażalenia w tej części na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 370 w zw. z art. 373 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego uzasadnia art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 198 f ust. 5 p.z.p.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI