I CZ 62/11

Sąd Najwyższy2011-10-28
SNCywilneodpowiedzialność odszkodowawczaŚrednianajwyższy
odszkodowanieniewydanie decyzjiwywłaszczenienieruchomośćpostępowanie administracyjnekoszty postępowaniacofnięcie pozwuSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego dotyczące kosztów, uznając je za przedwczesne i niepotrzebne z uwagi na cofnięcie pozwu po wydaniu decyzji administracyjnej.

Powód domagał się odszkodowania od Skarbu Państwa za niewydanie decyzji administracyjnej przyznającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. W trakcie postępowania cywilnego zapadła decyzja administracyjna, co skłoniło powoda do cofnięcia pozwu. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie o kosztach, uznając, że cofnięcie pozwu było przedwczesne i niepotrzebne, a skutki tego działania powinny obciążać powoda.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda L. B. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w przedmiocie kosztów postępowania. Powód dochodził odszkodowania od Skarbu Państwa i Miasta Stołecznego Warszawy za szkodę wynikającą z niewydania decyzji administracyjnej przyznającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, opierając swoje roszczenie na art. 417¹ § 3 k.c. oraz art. 77 i 21 Konstytucji RP. W trakcie postępowania cywilnego, powód uzyskał decyzję administracyjną z dnia 7 maja 2010 r. przyznającą mu odszkodowanie. W związku z tym, powód cofnął pozew w dniu 27 września 2010 r. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, uznał je za bezzasadne. Podkreślono, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W tej sprawie Sąd Apelacyjny orzekał jedynie o kosztach postępowania zażaleniowego, a uzasadnienie powoda koncentrowało się na kosztach postępowania przed I instancją. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że skoro decyzja administracyjna o odszkodowaniu została wydana, brak było podstaw do dochodzenia odszkodowania na podstawie art. 417¹ § 3 k.c., który dotyczy szkody wynikającej z niewydania decyzji. Wystąpienie z powództwem było przedwczesne i niepotrzebne, a skutki cofnięcia pozwu powinny obciążać powoda.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 394¹ § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W tej sprawie Sąd Apelacyjny orzekł jedynie o kosztach postępowania zażaleniowego, a powód w uzasadnieniu zażalenia koncentrował się na kosztach postępowania przed I instancją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy i Miasto Stołeczne Warszawa

Strony

NazwaTypRola
L. B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa - Prezydent Miasta Stołecznego Warszawyorgan_państwowypozwany
Miasto Stołeczne Warszawaorgan_państwowypozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 417¹ § § 3

Kodeks cywilny

Dotyczy odpowiedzialności za szkodę wynikającą z niewydania decyzji administracyjnej. Sąd uznał, że przepis ten ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy decyzja nie została wydana.

k.p.c. art. 394¹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego, w tym co do kosztów procesu niebędących przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 394¹ § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy zasad orzekania o kosztach procesu.

Konst. RP art. 77

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konst. RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. W przypadku wydania decyzji administracyjnej, brak jest podstaw do dochodzenia odszkodowania za jej niewydanie na podstawie art. 417¹ § 3 k.c. Cofnięcie pozwu z powodu przedwczesnego jego wniesienia obciąża powoda kosztami postępowania.

Odrzucone argumenty

Zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 lutego 2011 r. w punkcie 3 jest zasadne.

Godne uwagi sformułowania

Trafnie, w odpowiedzi na zażalenie pozwany Skarb Państwa podnosi, że skutecznie powód mógł wnieść zażalenie tylko na postanowienie co do kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Apelacyjnym, gdyż tylko o tych kosztach Sąd Apelacyjny orzekł po raz pierwszy Powód, który dostrzega to, że zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, gdyż skarży tylko pkt 3 postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 23 lutego 2011 r., koncentruje się w uzasadnieniu na kosztach, o których orzeczono już w I instancji. Skoro decyzja o odszkodowaniu została wydana, to brak podstaw dla dochodzenia odszkodowania na podstawie tego przepisu. Wbrew odmiennej opinii powoda, fakt przyznania odszkodowania na podstawie decyzji administracyjnej nie jest równoznaczny ze spełnieniem odszkodowania, o którym mowa w art. 4171 § 3 k.c. Jeżeli w trakcie toczącego się procesu stosowna decyzja administracyjna została jednak wydana, to niewątpliwie odpadła podstawa prawna do żądania odszkodowania za jej niewydanie, gdyż przesłanką takiego odszkodowania jest niewydanie decyzji administracyjnej. W tej sytuacji powód cofając powództwo powinien jednak ponieść koszty wszczętego procesu, bo to on niepotrzebnie go rozpoczął przed ukończeniem postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

przewodniczący

Józef Frąckowiak

sprawozdawca

Bogumiła Ustjanicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zażaleń do Sądu Najwyższego w kwestii kosztów oraz zasad dochodzenia odszkodowania za niewydanie decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej, gdzie cofnięcie pozwu nastąpiło po wydaniu decyzji administracyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady proceduralne dotyczące zażaleń do Sądu Najwyższego oraz materialnoprawne dotyczące odszkodowań za zaniechania władzy publicznej, co jest istotne dla praktyków prawa.

Kiedy cofnięcie pozwu oznacza przegraną w kosztach? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 120 PLN

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 120 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 62/11 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 28 października 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący) 
SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) 
SSN Bogumiła Ustjanicz 
 
 
w sprawie z powództwa L. B. 
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta Stołecznego Warszawy  
i Miastu Stołecznemu Warszawie 
o odszkodowanie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 28 października 2011 r., 
zażalenia powoda na postanowienie zawarte w punkcie 3 
postanowienia Sądu Apelacyjnego  
z dnia 23 lutego 2011 r.,  
 
1) oddala zażalenie 
2) zasądza 
od 
powoda 
na 
rzecz 
Skarbu 
Państwa 
- 
Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz Miasta 
Stołecznego Warszawy po 120 zł (sto dwadzieścia złotych) 
tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
Powód, w zażaleniu na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 23 lutego 
2011 r., zarzucając naruszenie art. 4171 § 3 k.c. oraz art. 98 § 1 k.p.c., wniósł o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia w pkt 3 i przekazanie sprawy Sądowi 
Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach procesu za I 
instancję oraz o kosztach postępowania zażaleniowego. W odpowiedzi na 
zażalenie zarówno pozwany Skarb Państwa jak i Miasto Stołeczne Warszawa 
wnieśli o oddalenie zażalenia oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów 
postępowania zażaleniowego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Trafnie, w odpowiedzi na zażalenie pozwany Skarb Państwa podnosi, 
że skutecznie powód mógł wnieść zażalenie tylko na postanowienie co do kosztów 
postępowania zażaleniowego przed Sądem Apelacyjnym, gdyż tylko o tych 
kosztach Sąd Apelacyjny orzekł po raz pierwszy, zaś uzasadnienie w istocie 
koncentruje się na kosztach postępowania przed I instancją, o których 
w postępowaniu apelacyjnym orzeczono już w II instancji. Powód, który dostrzega 
to, że zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego 
przysługuje tylko co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem 
rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, gdyż skarży tylko pkt 3 postanowienia 
Sądu Apelacyjnego z dnia 23 lutego 2011 r., koncentruje się w uzasadnieniu na 
kosztach, o których orzeczono już w I instancji. Już z tego względu zażalenie nie 
zasługuje na uwzględnienie. 
Jak wynika z pozwu i uzasadnienia zażalenia, powód dochodził 
odszkodowania przed sądem cywilnym za szkodę spowodowaną niewydaniem 
decyzji administracyjnej przyznającej mu odszkodowanie za wywłaszczoną 
nieruchomość. Jako podstawę tak sformułowanego roszczenia wskazał art. 4171 
§ 3 k.c. oraz art. 77 i 21 Konstytucji RP. Niezależnie od sprawy cywilnej powód 
prowadził długoletnie postępowania administracyjne, które doprowadziło do 
przyznania mu w tym trybie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, 
decyzją Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 7 maja 2010 r. 

 
3 
W tej sytuacji powód w dniu 27 września 2010 r., cofnął powództwo i zrzekł się 
dochodzonego pozwem roszczenia. Zgodnie z art. 4171 § 3 k.c. powód, 
na podstawie tego przepisu, może dochodzić odszkodowania za niewydanie 
decyzji. Skoro decyzja o odszkodowaniu została wydana, to brak podstaw 
dla dochodzenia odszkodowania na podstawie tego przepisu. Wbrew odmiennej 
opinii 
powoda, 
fakt 
przyznania 
odszkodowania 
na 
podstawie 
decyzji 
administracyjnej nie jest równoznaczny ze spełnieniem odszkodowania, o którym 
mowa w art. 4171 § 3 k.c. Jeżeli powód, nie czekając na zakończenie postępowania 
administracyjnego, które jest jedynie właściwe, do orzekania o przyznaniu 
odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, wszczął postępowanie cywilne 
o odszkodowanie za niewydanie stosownej decyzji administracyjnej, to obciążają 
go skutki cofnięcia pozwu w tym postępowaniu. To bowiem nie pozwani wywołali 
potrzebę wytoczenia powództwa o odszkodowanie, lecz sam powód uznał, że nie 
będzie czekał na wynik postępowania administracyjnego, a wystąpi także 
z pozwem, w którym domagał się będzie odszkodowania za niewydanie takiej 
decyzji. Jeżeli w trakcie toczącego się procesu stosowna decyzja administracyjna 
została jednak wydana, to niewątpliwie odpadła podstawa prawna do żądania 
odszkodowania za jej niewydanie, gdyż przesłanką takiego odszkodowania jest 
niewydanie decyzji administracyjnej. W tej sytuacji powód cofając powództwo 
powinien jednak ponieść koszty wszczętego procesu, bo to on niepotrzebnie 
go  rozpoczął przed ukończeniem postępowania administracyjnego. Skoro bowiem 
w trakcie 
procesu 
cywilnego 
o 
odszkodawnie 
za 
niewydanie 
decyzji 
administracyjnej, toczyło się postępowanie administracyjne, to sąd nie mógł 
orzekać o odszkodowaniu za niewydanie stosownej decyzji administracyjnej.  
W takiej sytuacji wystąpienie z powództwem na podstawie art. 4171 § 3 k.c. było 
przedwczesne i niepotrzebne. Trafnie Sąd Apelacyjny uznał wobec tego, że skutki 
cofnięcia pozwu obciążać powinny powoda, który bez potrzeby wszczął proces. 
Mając na względzie powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c. 
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji.  O kosztach postępowania 
zażaleniowego orzeczono na podstawie § 12 ust. 2 pkt 2 i § 6 rozporządzenia 
Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności 
radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej 

 
4 
udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 
1349 ze zm.) oraz art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., o Prokuratorii 
Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.).  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI