I CZ 61/18

Sąd Najwyższy2018-07-05
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zażalenieSąd Najwyższyuchylenie wyrokuprzekazanie do ponownego rozpoznaniaprawo zatrzymanianierozpoznanie istoty sprawy

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki na wyrok Sądu Okręgowego uchylający wyrok Sądu Rejonowego w sprawie o opróżnienie budynku mieszkalnego, uznając, że zażalenie nie spełnia przesłanek do jego uwzględnienia.

Powódka złożyła zażalenie na wyrok Sądu Okręgowego, który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w sprawie o opróżnienie budynku mieszkalnego. Zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, odwołał się do przepisów k.p.c. dotyczących dopuszczalności zażalenia na uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Stwierdził, że celem takiego zażalenia jest kontrola prawidłowości uchylenia, a nie meritum sprawy.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powódki M. K. na wyrok Sądu Okręgowego w R. z dnia 15 lutego 2018 r., który uchylił wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 26 października 2016 r. w sprawie o opróżnienie budynku mieszkalnego. Powódka zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. oraz art. 461 k.c. w zw. z art. 61 § 1 k.c. i art. 91 k.p.c. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 394[1] § 1[1] k.p.c., wyjaśnił, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w przypadku uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Celem takiego zażalenia jest kontrola prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji, a nie ocena meritum sprawy. Sąd Najwyższy przywołał również orzecznictwo dotyczące nierozpoznania istoty sprawy, które zachodzi m.in. wtedy, gdy sąd nie rozpatrzył zarzutu pozwanego. W rozważanej sprawie Sąd Rejonowy nie rozpoznał merytorycznie zarzutu prawa zatrzymania, a Sąd Okręgowy uznał tę ocenę za wadliwą. Niemniej jednak, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powódki, uznając, że nie spełnia ono wymogów formalnych i merytorycznych do uwzględnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zażalenie takie przysługuje na podstawie art. 394[1] § 1[1] k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że celem takiego zażalenia jest kontrola prawidłowości uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

pozwani

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowódka
M. K.osoba_fizycznapozwany
N. K.osoba_fizycznapozwana
W. K.osoba_fizycznamałoletni pozwany
D. K.osoba_fizycznamałoletni pozwany
M. K.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy
N. K.osoba_fizycznaprzedstawiciel ustawowy

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 394[1] § § 1[1]

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 386

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których sąd drugiej instancji może uchylić wyrok sądu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.

k.c. art. 461

Kodeks cywilny

Dotyczy zarzutu prawa zatrzymania.

k.c. art. 61 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy zarzutu prawa zatrzymania.

k.p.c. art. 91

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przedstawicieli ustawowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania, ale jego celem jest kontrola prawidłowości uchylenia, a nie meritum sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty powódki dotyczące naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. oraz art. 461 k.c. w zw. z art. 61 § 1 k.c. i art. 91 k.p.c. nie zostały uwzględnione w kontekście zażalenia na uchylenie wyroku.

Godne uwagi sformułowania

celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowość uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu zażalenia nie może oceniać stanowiska sądu drugiej instancji co do meritum sprawy nierozpoznanie istoty sprawy zachodzi również wtedy, gdy sąd nie rozpatrzył zarzutu pozwanego zmierzającego do oddalenia powództwa

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący

Marian Kocon

sprawozdawca

Roman Trzaskowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących dopuszczalności zażalenia do Sądu Najwyższego na postanowienie o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania oraz kwestii nierozpoznania istoty sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji uchylił wyrok sądu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym, co jest ważne dla praktyków prawa.

Kiedy Sąd Najwyższy może badać meritum sprawy? Kluczowe zasady postępowania zażaleniowego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 61/18
POSTANOWIENIE
Dnia 5 lipca 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)
‎
SSN Marian Kocon (sprawozdawca)
‎
SSN Roman Trzaskowski
w sprawie z powództwa M. K.
‎
przeciwko M. K., N. K., małoletnim W. K. i D. K. reprezentowanych przez przedstawicieli ustawowych M. K. i N. K.
‎
o opróżnienie budynku mieszkalnego,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
‎
w dniu 5 lipca 2018 r.,
‎
zażalenia powódki na wyrok Sądu Okręgowego w R.
‎
z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt V Ca
(…)
,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 15 lutego 2018 r. Sąd Okręgowy w R. uchylił wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 26 października 2016 r., w sprawie z powództwa M. K. przeciwko M. K., N. K. oraz małoletnich W. K. i D. K. reprezentowanych przez przedstawicieli ustawowych M. K. i N. K., w sprawie o opróżnienie budynku mieszkalnego.
Wyrok zaskarżyła powódka M. K. zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. oraz art. 461 k.c. w zw. z art. 61 § 1 k.c. i art. 91 k.p.c., wnosząc o jego uchylenie w całości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 394
1
§ 1
1
k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W judykaturze Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że celem takiego zażalenia jest poddanie pod kontrolę prawidłowość uchylenia przez sąd drugiej instancji orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego postępowania, co może nastąpić jedynie w wypadkach przewidzianych w art. 386 k.p.c. Taka konstrukcja oznacza, że Sąd Najwyższy przy rozpoznawaniu zażalenia nie może oceniać stanowiska sądu drugiej instancji co do meritum sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2013 r., II C2 26/13, niepubl.).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że nierozpoznanie istoty sprawy zachodzi również wtedy, gdy sąd nie rozpatrzył zarzutu pozwanego zmierzającego do oddalenia powództwa, np. zarzutu potrącenia, prawa zatrzymania, nieważności umowy i powodu ich przeoczenia lub błędnego przyjęcia, że zostały one objęte prekluzja procesową (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2013 r., I CZ 90/13 niepubl, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2012 r., III CZ 83/12 niepubl.). Taka sytuacja zachodzi w rozważanej sprawie, skoro Sąd Rejonowy nie rozpoznał merytorycznie zarzutu prawa zatrzymania przyjmując, że nie został skutecznie złożony, zaś Sąd Okręgowy uznał, że ta ocena prawna była wadliwa i zarzut nadawał się do merytorycznego rozpoznania.
Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI