I CZ 61/09

Sygn. akt I CZ 61/09 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 6 listopada 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Józef Frąckowiak 
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa M. Spółki Jawnej  
przeciwko J.P. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 6 listopada 2009 r., 
zażalenia pozwanego na wyrok Sądu Okręgowego w T. 
z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt [..], 
 
 
1) 
zmienia zawarte w punkcie II zaskarżonego wyroku 
orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego 
w  ten sposób, że zasądzoną od strony powodowej na 
rzecz pozwanego tytułem zwrotu kosztów zastępstwa 
procesowego kwotę 300 zł (trzysta) podwyższa do 
kwoty 467 zł (czterysta sześćdziesiąt siedem);  
2) 
zasądza od strony powodowej na rzecz pozwanego 
kwotę 347 zł (trzysta czterdzieści siedem) tytułem 
zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2008 r. Sąd Rejonowy Sąd Grodzki w  T. 
zasądził od pozwanego J.P. na rzecz powodowej spółki M. Spółka Jawna kwotę 
3 660 zł. z ustawowymi odsetkami oraz kwotę 717 zł. tytułem zwrotu kosztów 
procesu, oddalając powództwo w pozostałej części. W wyniku apelacji pozwanego 
Sąd Okręgowy w  T. wyrokiem z dnia 19 lutego 2009 r. zmienił wyrok Sądu 
pierwszej instancji i oddalił powództwo oraz zasądził od strony powodowej na rzecz 
pozwanego kwotę 300 zł. tytułem zwrotu kosztów procesu za II instancję. 
Powyższe rozstrzygnięcie o kosztach procesu zostało na wniosek pozwanego 
uzupełnione postanowieniem z dnia 19 marca 2009 r. przez zasądzenie od strony 
powodowej na rzecz pozwanego kwoty 183 zł. tytułem zwrotu opłaty od apelacji, 
a  w pozostałej części wniosek pozwanego w tym przedmiocie został oddalony. 
Sąd  stwierdził, że pozwany występujący z adwokatem wnosił w apelacji 
o  zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a taki wniosek 
nie nadaje się do uwzględnienia w części dotyczącej kosztów zastępstwa 
procesowego, bowiem obowiązkiem pełnomocnika było złożenie spisu kosztów lub 
powołanie 
się 
na 
odpowiednie 
unormowania 
i 
stawki 
przewidziane 
w   rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie 
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów 
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr163, poz.1348 ze zm.- 
dalej: „ rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie”). 
W zażaleniu z dnia 10 czerwca 2009 r. na postanowienie w przedmiocie 
kosztów procesu za II instancję, zawarte w punkcie II wyroku Sądu Okręgowego 
z   dnia 19  lutego 2009 r., pozwany wnosił o zmianę tego orzeczenia przez 
zasądzenie na jego rzecz od strony powodowej kwoty 650 zł. tytułem zwrotu 
kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kwoty 450 zł. kosztów zastępstwa 
procesowego. Wnosił też o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego 
według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia 
i    przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania 
i    rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego. Zarzucił naruszenie 
art. 98 k.p.c. w zw. z §  6 pkt 3 i § 12 ust.1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za 

 
3 
czynności adwokackie przez zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego 
w  postępowaniu apelacyjnym w stawce niższej niż minimalna i nieuwzględnienie 
kwoty 17 zł. uiszczonej przez pozwanego tytułem opłaty skarbowej od 
pełnomocnictwa procesowego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W pierwszej kolejności rozważenia wymaga dopuszczalność zażalenia ze 
względu na datę wydania zaskarżonego postanowienia. Nowelizacja kodeksu 
postępowania cywilnego dokonana ustawą z dnia 19 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 69, 
poz. 592), która w art. 3981 § 1 dodała punkt drugi dopuszczający zażalenie do 
Sądu Najwyższego na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, 
które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, weszła w życie 
z dniem 22 maja 2009 r. Nie zawiera ona przepisów przejściowych, zatem 
obowiązuje zasada ogólna natychmiastowej skuteczności przepisów procesowych, 
wynikająca z art. XV i art. XVI przep. wpr. k.p.c.  Z tych przyczyn należy uznać, że 
zażalenie wniesione w dniu 10 czerwca 2009 r., po wejściu w życie ustawy 
nowelizującej, jest dopuszczalne bez względu na datę wydania zaskarżonego 
postanowienia (takie samo stanowisko zajął też Sąd Najwyższy w postanowieniu 
z  dnia 9 września 2009 r. V CZ 34/09, nie publ.).  
Zażalenie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1 
k.p.c., pozwanemu reprezentowanemu przez adwokata, który wygrał sprawę 
w   postępowaniu apelacyjnym, należy się zwrot kosztów tego postępowania, do 
których zalicza się między innymi wynagrodzenie jednego adwokata, nie wyższe 
niż stawki opłat określone w przepisach rozporządzenia w sprawie opłat za 
czynności adwokackie oraz poniesione koszty sądowe. Sąd orzeka o zwrocie tych 
kosztów, jeżeli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio 
poprzedzającej wydanie orzeczenia złoży spis kosztów albo zgłosi wniosek 
o  przyznanie kosztów według norm przepisanych (art. 109 § 1 k.p.c.). Wniosek 
o  przyznanie zwrotu kosztów „według norm przepisanych” jest zatem zgodny 
z  wymaganiem ustawy i wbrew stanowisku Sądu Okręgowego, nie wymaga 
doprecyzowania przez wskazanie odpowiednich przepisów rozporządzenia 
w  sprawie opłat za czynności adwokackie. Uwzględniając taki wniosek Sąd 
powinien zastosować określone w art. 109 § 2 k.p.c. zasady orzekania o wysokości 

 
4 
przyznanych stronie kosztów procesu, przy uwzględnieniu także regulacji § 2 ust. 1 
i 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz odpowiednich 
stawek wynagrodzenia adwokackiego wskazanych w tym rozporządzeniu. 
Zasądzając zwrot wynagrodzenia adwokackiego Sąd nie może przyznać z tego 
tytułu kwoty niższej niż wynikająca z zastosowania stawek minimalnych 
przewidzianych w rozporządzeniu. Zaskarżone orzeczenie Sądu Okręgowego nie 
odpowiada tym zasadom bowiem przyznaje zwrot wynagrodzenia w kwocie niższej 
od obowiązujących stawek minimalnych, a także nie uwzględnia poniesionej przez 
pozwanego opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł., która, jak 
wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 12 marca 2003 r. III CZP 2/03 (OSNC 
2003/12/161), należy do grupy wydatków niezbędnych, do celowego dochodzenia 
praw i celowej obrony, w rozumieniu art. 98 k.p.c., a zatem powinna być 
uwzględniona w orzeczeniu o kosztach procesu.  
Z 
tych 
przyczyn 
Sąd 
Najwyższy 
uwzględniając 
zażalenie 
zmienił 
odpowiednio zaskarżone postanowienie (art. 39816 w zw. z art. 39410 § 3 k.p.c.). 
Z  uwagi na to, że pełnomocnik powoda żądał zwrotu kosztów postępowania 
apelacyjnego według norm przepisanych, a w zażaleniu wniósł o zwrot 
wynagrodzenia adwokackiego według stawek minimalnych, Sąd Najwyższy 
podwyższył zasądzoną z tego tytułu przez Sąd Okręgowy kwotę 300 zł. do kwoty zł. 
467 zł. obejmującej 450 zł. wynagrodzenia adwokackiego wyliczonego zgodnie 
z  §  6 pkt 3 i § 12 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie 
oraz kwotę 17 zł. opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. 
Na wniosek zawarty w zażaleniu zasądzono na rzecz pozwanego zwrot 
kosztów postępowania zażaleniowego na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1, 
art. 3941 § 3 i art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c., obejmujących wynagrodzenie 
adwokata według stawek określonych w § 12 ust. 2 pkt 2 i §  6 pkt 3 
rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz kwotę 17 zł. opłaty 
skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego do występowania przed Sądem 
Najwyższym.