I CZ 60/09

Sygn. akt I CZ 60/09 
 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 6 listopada 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
 
 
 
w sprawie z wniosku P. Spółki z o.o.  
przy uczestnictwie "ZJ" Spółki z o.o. w upadłości i Banku  
o wpis zmiany wierzyciela hipotecznego, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej 
w dniu 6 listopada 2009 r., 
zażalenia uczestnika "ZJ" Sp.  z o.o. w upadłości  
na postanowienie Sądu Okręgowego w W. 
z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
  Na wniosek P. referendarz sądowy wpisał do księgi wieczystej zmianę 
wierzyciela odnośnie trzech hipotek wpisanych w księdze wieczystej [...]. W 
skardze uczestnik „ZJ” Sp. z o.o. podniósł, że brak podstaw do wpis referendarza 
sądowego, gdyż jest on właścicielem nieruchomości obciążonych hipoteką i nie 
udzielił zgody na zmianę wierzyciela. Sąd Rejonowy w swoim postanowieniu z dnia 
20 grudnia 2007 r., uwzględnił skargę i uchylił zaskarżony wpis. Na skutek apelacji 
wnioskodawcy Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie i odrzucił skargę 
na wpis referendarza. 
W zażaleniu „ZJ” Sp. z o.o. w upadłości zarzucił naruszenie przepisów 
postępowania: 1) art. 70, art. 71, art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.; 2) art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. 
w związku z art. 139 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r., Prawo upadłościowe i 
naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.); 3) art. 375 pkt 5 k.p.c.; 4) art. 61 w zw. 
z art. 62, 65 i art. 139 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego; 5) art. 6268 § 1 
i 2 k.p.c. w związku z art. 6269 k.p.c. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie prawa 
materialnego art. 95 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Prawo bankowe 
(j.t. Dz. U. z 2002 r., Nr 72, poz. 665 ze zm.). W związku z podniesionymi zarzutami 
skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do 
ponownego rozpoznania lub o wydanie orzeczenia co do istoty sprawy i oddalenie 
wniosku P. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Uzasadniony jest zarzut naruszenia prawa materialnego. Jak wynika z art. 
art. 95 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Prawo bankowe (j.t. Dz. U. 
z 2002 r., Nr 72, poz. 665 ze zm.). do przeniesienia wierzytelności zabezpieczonej 
hipoteką wymagana jest zgoda właściciela nieruchomości, na której została ona 
ustanowiona. Nie ulega wątpliwości, że w chwili złożenia wniosku o wpis do księgi 
wieczystej właścicielem nieruchomości obciążonych hipoteka, która zabezpieczała 
wierzytelności nabyte przez wnioskodawcę, był „ZJ” Sp. z o.o. w upadłości.   
To, że spółka ta znajduje się w upadłości nie przekreśliło jej prawa do 
wyrażania zgody na zmianę wierzyciela hipotecznego przewidzianej przez 

 
3 
powołane wyżej przepisy Prawa bankowego. Przede wszystkim zwrócić należy 
uwagę, że zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe 
i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) z dniem ogłoszenia upadłości majątek 
upadłego staje się masą upadłości. Skoro masa upadłości służy zaspokojeniu 
wierzycieli upadłego, to należy uznać, że wchodzący w jej skład majątek to tylko 
aktywa upadłego. W skład masy upadłości nie wchodzą długi upadłego. 
Oznacza  to, że dług uczestnika „ZJ” Sp. z o.o., którego wierzycielem był Bank nie 
wszedł do masy upadłości. Chociaż w razie ogłoszenia upadłości, zgodnie z art. 
139 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, gdy tak jak w rozpoznawanej 
sprawie, 
upadły 
zostanie 
pozbawiony 
zarządu, 
postępowania 
sądowe 
i 
administracyjne dotyczące masy upadłości prowadzi wyłącznie zarządca, to reguła 
ta nie dotyczy wyrażania zgody na zmianę wierzyciela hipotecznego upadłego. 
Dług związany z tą wierzytelnością nie jest składnikiem masy upadłości brak wobec 
tego podstaw, aby uznać, że w postępowaniu wieczystoksięgowym, dotyczącym 
wpisu zmiany wierzyciela tego długu, powinien występować zarządca masy 
upadłości. W tej sytuacji mając na uwadze, że ogłoszenie upadłości nie pozbawiło 
spółki „ZJ” Sp. z o.o. przysługującego jej prawa własności nieruchomości, zgodnie z 
art. 95 ust. 4 i 5 Prawa bankowego, to zgoda tej spółki, a nie zarządcy masy 
upadłości, potrzebna jest do wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego. Takie 
stanowisko co do osoby uprawnionej do wyrażania zgody na zmianę wierzyciela 
hipotecznego przesądza również o zasadności podniesionych w zażaleniu 
zarzutów naruszenia prawa procesowego. 
Mając na względzie, że zarzuty podniesione w zażaleniu okazały się 
uzasadnione Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 
39815 k.p.c., orzekł jak w sentencji