I CZ 6/12

Sąd Najwyższy2012-02-03
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wznowienie postępowaniaskargaKodeks postępowania cywilnegodowodyokoliczności faktyczneprawomocność

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, uznając, że przedstawiona umowa zaliczki nie stanowiła nowej, nieujawnialnej okoliczności.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie J. D. na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania. Skarga ta dotyczyła prawomocnie zakończonej sprawy o zapłatę. Sąd Najwyższy uznał, że przedstawiona przez skarżącego umowa zaliczki nie spełniała przesłanek nowej okoliczności faktycznej lub dowodowej, która mogłaby wpłynąć na wynik sprawy, a z której strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skoro skarżący był stroną umowy, musiał mieć o niej wiedzę w toku pierwotnego postępowania.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 3 lutego 2012 r. oddalił zażalenie J. D. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 lipca 2011 r., które odrzuciło skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Skarga o wznowienie dotyczyła sprawy o zapłatę, w której powodem był A. P., a pozwanym J. D. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając ją za nieopartą na ustawowej podstawie wznowienia. J. D. zaskarżył to postanowienie, podnosząc zarzut naruszenia art. 403 § 2 k.p.c. i argumentując, że ujawnienie po zakończeniu postępowania dowodu w postaci umowy zaliczki stanowiło nową okoliczność. Sąd Najwyższy przypomniał, że zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c., wznowienie postępowania jest możliwe w przypadku późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Sąd podkreślił, że „wykrycie” odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu nieujawnionych i nieujawnialnych, a nie takich, które strona mogła powołać, mając ku temu możliwość. W ocenie Sądu Najwyższego, umowa zaliczki, której zawarcie musiało być znane J. D. w toku postępowania, nie mogła być uznana za „nowy środek dowodowy” w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. Skoro skarżący był stroną umowy, mógł ją wykorzystać w poprzednim postępowaniu. W związku z tym Sąd Apelacyjny trafnie ocenił, że skarga nie została oparta na ustawowej podstawie, co skutkowało bezzasadnością zażalenia. Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 398^14 w zw. z art. 394^1 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, umowa zaliczki, której zawarcie było znane stronie w toku postępowania, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c., gdyż nie jest to okoliczność późniejszego wykrycia, z której strona nie mogła skorzystać.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy okoliczności i dowodów, które nie zostały ujawnione i nie mogły być ujawnione w poprzednim postępowaniu. Skoro skarżący był stroną umowy zaliczki, musiał mieć o niej wiedzę i mógł ją powołać w toku pierwotnego postępowania, co wyklucza możliwość uznania jej za nową, nieujawnialną okoliczność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie kosztów pomocy prawnej)

Strony

NazwaTypRola
J. D.osoba_fizycznaskarżący
A. P.osoba_fizycznapowód
J. D.osoba_fizycznapozwany
W. B.osoba_fizycznaadwokat (pomoc prawna z urzędu)

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 403 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wznowienie postępowania jest możliwe w przypadku późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. 'Wykrycie' odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. Nie dotyczy również takich okoliczności, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywnie istniejącą możliwość.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 394^1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa zaliczki nie stanowi nowej, nieujawnialnej okoliczności w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., gdyż jej zawarcie było znane stronie w toku postępowania.

Odrzucone argumenty

Ujawnienie po zakończeniu postępowania dowodu w postaci umowy zaliczki stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

„Wykrycie” natomiast, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych stronie i dla niej niedostępnych. Nie dotyczy również takich okoliczności, które strona mogła powołać w prawomocnie zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywnie istniejącą możliwość.

Skład orzekający

Jan Górowski

przewodniczący-sprawozdawca

Barbara Myszka

członek

Marta Romańska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację art. 403 § 2 k.p.c. w kontekście nowych dowodów i okoliczności w postępowaniu o wznowienie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy strona powołuje się na dowód, który był jej znany w toku pierwotnego postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jasno wyjaśnia przesłanki wznowienia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, ale nie zawiera elementów zaskoczenia czy szerokiego zainteresowania.

Kiedy można żądać wznowienia postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 6/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 3 lutego 2012 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Barbara Myszka 
SSN Marta Romańska 
 
w sprawie ze skargi J. D. 
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu 
Apelacyjnego z dnia 30 marca 2010 r., w sprawie z powództwa A. P.  
przeciwko J. D. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 3 lutego 2012 r., 
zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 14 lipca 2011 r.,  
 
 
oddala zażalenie i przyznaje adwokatowi W. B. od Skarbu 
Państwa – Sądu Apelacyjnego kwotę 3 600 (trzy tysiące 
sześćset) złotych powiększoną o należny podatek od towarów i 
usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu 
z urzędu w  postępowaniu zażaleniowym. 
 
 
 
Uzasadnienie 
 

 
2 
 
Postanowieniem z dnia 14 lipca 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę J. D. 
o wznowienie prawomocnie zakończonego wyrokiem z dnia 14 lipca 2011 r. 
postępowania w sprawie VI ACa 881/09 jako nieopartą na ustawowej podstawie 
wznowienia. 
Zażaleniem z dnia 14 listopada 2011 r. pozwany J. D. zaskarżył to 
postanowienie w całości i podnosząc zarzut naruszenia art. 403 § 2 k.p.c. wniósł 
o  jego uchylenie. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Stosownie do art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania 
w  razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków 
dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona 
nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. 
Nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć 
wpływ na wynik sprawy, to takie fakty, z których strona nie mogła skorzystać 
w  postępowaniu prawomocnie zakończonym. „Wykrycie” natomiast, o którym 
mowa w art. 403 § 2 k.p.c., odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim 
postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nieznanych 
stronie i dla niej niedostępnych (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 
15  maja 1968 r., I Co 1/68, OSNCP 1969 nr 2, poz. 36; z dnia 17 stycznia 2001 r., 
IV CKN 1515/00 i z dnia 19 stycznia 2006 r., IV CZ 143/05, niepublikowane). Nie 
dotyczy również takich okoliczności, które strona mogła powołać w prawomocnie 
zakończonym postępowaniu, mając ku temu obiektywnie istniejącą możliwość. 
Powołana przez skarżącego okoliczność w postaci ujawnienia po 
zakończeniu postępowania dowodu w postaci umowy zaliczki nie może zostać 
uznana w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. za „nowy środek dowodowy”, gdyż fakt jej 
zawarcia musiał być J. D. znany w toku postępowania. Podniesiona okoliczność nie 
odpowiada tym samym żadnej z określonych w  Kodeksie postępowania cywilnego 
podstaw wznowienia postępowania, a  w  szczególności art. 403 § 2 k.p.c. Sąd 
Apelacyjny trafnie przyjął, że okoliczności podniesionej przez skarżącego nie 
można 
zakwalifikować 
jako 
takiej, 
która 
w 
prawomocnie 
zakończonym 

 
3 
postępowaniu była dla strony „nieujawnialna”, a więc stanowiła okoliczność, o której 
strona przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, nie 
dysponując tym samym środkami służącymi jej ujawnieniu. J. D., skoro był 
podpisany na umowie zaliczki, musiał mieć świadomość jej istnienia już w toku 
prawomocnie zakończonego postępowania; mógł zatem wykorzystać ten środek 
dowodowy w postępowaniu przed jego zakończeniem. 
W tym stanie Sąd Apelacyjny trafnie ocenił, że skarżący nie oparł skargi na 
ustawowej podstawie wznowienia postępowania określonej w art. 403 § 2 k.p.c., co 
przesądzało o bezzasadności zażalenia. 
Z tych względów, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 k.p.c., Sąd 
Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI