I CZ 6/11

Sygn. akt I CZ 6/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 4 marca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Mirosław Bączyk 
SSN Marta Romańska 
 
 
w sprawie z powództwa T. J. 
przeciwko C. P. Spółce z o.o. w W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 4 marca 2011 r., 
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 16 lipca 2009 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku powoda o doręczenie 
odpisu wyroku,  
 
 
 
odrzuca 
zażalenie 
w 
przedmiocie 
odrzucenia 
wniosku 
o  przywrócenie terminu, natomiast w pozostałym zakresie 
zażalenie oddala. 
 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
Zaskarżonym postanowieniem z 16 lipca 2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił 
wniosek powoda o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku 
tego Sądu z 19 marca 2009 r. wraz z jego uzasadnieniem oraz odrzucił wniosek o 
doręczenie tego wyroku wraz z  uzasadnieniem. W uzasadnieniu postanowienia 
stwierdzono, że powód nie wykazał, ażeby nie ponosił winy w uchybieniu 
ustawowego terminu przewidzianego do złożenia wniosku o doręczenie wyroku 
wraz z uzasadnieniem. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że pełnomocnik 
powoda z wyprzedzeniem sześciodniowym został zawiadomiony o rozprawie, na 
której zapadł wyrok Sądu drugiej instancji. Zawiadomienie nastąpiło w dniu 13 
marca 2009 r., przy czym doręczenia dokonano na podstawie art. 139 § 1 k.p.c., 
natomiast rozprawa miała miejsce w dniu 19  marca 2009 r. Na rozprawie powód 
ani jego pełnomocnik nie byli obecni. Wniosek o doręczenie wyroku z 19 marca 
2009 r. wraz z jego uzasadnieniem, a  także wniosek o przywrócenie terminu do 
złożenia wniosku o dokonanie tego doręczenia został złożony dopiero 5 czerwca 
2009 r., aczkolwiek – jak to ustalił Sąd Apelacyjny – pełnomocnik powoda o 
zapadłym w dniu 19 marca 2009 r. wyroku dowiedział się na początku kwietnia 
2009 r. Wprawdzie w tym czasie akta sprawy nie były dostępne w sekretariacie 
Sądu, niemniej jednak było to możliwe już na początku maja 2009 r. W tej sytuacji 
wniosek o przywrócenie terminu jako spóźniony podlegał odrzuceniu na podstawie 
art. 171 k.p.c. 
Wniosek o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem został zaś złożony po 
upływie terminu, o którym mowa w art. 387 § 3 k.p.c., stąd też również należało go 
odrzucić. 
W zażaleniu na wymienione wyżej postanowienie powód wniósł o jego 
uchylenie i przekazanie sprawy w przedmiocie przywrócenia terminu do 
ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.  
 
Na wstępie należy przede wszystkim podkreślić, że w związku z powyższym 
zażaleniem Sąd Najwyższy miał już – chociaż tylko pośrednio - sposobność 

 
3 
wypowiedzieć się co niektórych jego aspektów procesowych. Postanowieniem 
z  9 września 2010 r., I CZ 66/10, Sąd Najwyższy bowiem uchylił postanowienie 
Sądu drugiej instancji z 26 marca 2010 r., którym ze względu na nieuiszczenie 
należnej opłaty  sądowej odrzucono niniejsze zażalenie powoda w przedmiocie 
odrzucenia wniosku o doręczenie wyroku z 19 marca 2009 r. wraz z jego 
uzasadnieniem. Otóż Sąd Najwyższy rozważając zagadnienie dopuszczalności 
zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do 
złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, zwrócił uwagę, że  
zgodnie z art. 3941 § 2 k.p.c. zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji 
przysługuje w sprawach, w których dopuszczalna jest skarga kasacyjna 
i  kwestionowane postanowienie kończy postępowanie w sprawie. Do tej kategorii 
postanowień 
nie 
należy 
postanowienie 
wydane 
w przedmiocie 
wniosku 
o  przywrócenie terminu. Takie stanowisko zostało  ugruntowane w orzecznictwie 
Sądu Najwyższego, począwszy od postanowienia z dnia 11 sierpnia 1999 r., I CKN 
367/99, OSNC 200/3/48 i podzielone zostało również przez skład Sądu 
Najwyższego, który wydał postanowienie z 9 września 2010 r. Sąd Najwyższy 
wskazał też poprzednio na konieczność wydawania orzeczenia odnoszącego się do 
czynności, która wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostaje podjęta.  
 
Oznacza to z jednej strony, że zażalenie na postanowienie odrzucające 
wniosek o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku dotyczącego 
uzasadnienia wyroku podlegało odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 w związku 
z  art. 3941 § 3 k.p.c., skoro nie chodzi w tym wypadku o postanowienie kończące 
postępowanie w sprawie, z drugiej strony zaś oznacza, iż merytorycznemu 
rozpoznaniu podlega wyłącznie zażalenie w przedmiocie odrzucenia wniosku 
o doręczenie wyroku Sądu Apelacyjnego z 19 marca 2009 r. wraz z jego 
uzasadnieniem.  
 
W tym zakresie zażalenie jest oczywiście chybione, gdyż jest jasne, że 
ostatnio 
wymieniony 
wniosek 
został 
złożony 
z 
przekroczeniem 
terminu 
przewidzianego w art. 387 § 3 k.p.c. Tę okoliczność w zażaleniu przyznaje zresztą 
sam skarżący. W konsekwencji takiego stanu rzeczy zażalenie w omawianej części 
jako bezzasadne podlegało oddaleniu (art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.). 

 
4 
 
Wobec powyższego tylko marginesowo wypada zaznaczyć, że poczynionych 
rozważań nie wynika w żadnym razie, iż postanowienia sądu drugiej instancji 
odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku tego 
sądu – kończącego postępowanie w sprawie - wraz z jego uzasadnieniem 
wymykają się w ogóle spod kontroli Sądu Najwyższego. Jest inaczej, albowiem 
postanowienia te, jako niezaskarżalne, należą do kategorii postanowień, o których 
mowa w art. 380 w związku z art. 397 § 2 k.p.c., a więc - na wniosek strony - mogą 
być skutecznie zwalczane w zażaleniu na postanowienie o  odrzuceniu wniosku 
o doręczenie wyroku sądu drugiej instancji wraz z jego uzasadnieniem, jeżeli miały 
wpływ na rozstrzygnięcie w tym postanowieniu zawarte (zob. poza tym art. 363 § 2 
k.p.c.).  
 
Powód w swoim zażaleniu nie powołał się wyraźnie na art. 380 k.p.c. i nie 
wniósł o skontrolowanie w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu 
wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem także orzeczenia o odrzuceniu 
wniosku o przywrócenie terminu. Zdecydował się natomiast, co było błędem 
procesowym, na bezpośrednie zaskarżenie orzeczenia odnośnie do przywrócenia 
terminu. Nie formalizując jednak zbytnio tego zagadnienia można przyjąć, że mimo 
wszystko powód powołał się pośrednio na art. 380 k.p.c., skoro zakwestionował 
orzeczenie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu. 
 
Takie 
stanowisko 
umożliwia 
zajęcie 
się 
merytorycznym 
aspektem 
rozważanego zagadnienia, przy czym stwierdzić należy, że wywody powoda 
zmierzające do wykazania, że Sąd Apelacyjny uchybił przepisom dotyczącym 
instytucji przywrócenia terminu, są nietrafne. Za prawidłową bowiem należy uznać 
argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że w sytuacji, 
w której pełnomocnik już w pierwszych dniach kwietnia 2009 r. uzyskał informację 
o  zakończeniu postępowania apelacyjnego wobec wydania w dniu 19 marca 
2009 r. wyroku, złożenie przedmiotowych wniosków dopiero 5 czerwca 2009 r. 
oznacza działanie zawinione w rozumieniu art. 168 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny 
zwrócił jednocześnie uwagę, że akta sprawy maju 2009 r. były dostępne dla stron. 
Okoliczność ta chociaż ma istotne znaczenie dla oceny dopuszczalności wniosku 
o  przywrócenie terminu, to jednak nie jest jedyną. Istotny jest bowiem także fakt, 

 
5 
że o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku 
z  19 marca 2009 r. pełnomocnik strony dowiedział się już w kwietniu 2009 r.  
Nie można też podzielić argumentacji, że za przywróceniem terminu 
przemawiało naruszenie przepisu art. 149 § 2 k.p.c., gdyż zawiadomienie 
o  rozprawie apelacyjnej zostało doręczone stronie bez zachowania minimalnego 
okresu siedmiu dni przed jej terminem. Jest to, jak trafnie przyjął Sąd Apelacyjny, 
okoliczność bez znaczenia z punktu widzenia wniosku o przywrócenie terminu. 
Przesłanki skutecznego wniosku o przywrócenie terminu do zażądania doręczenia 
wyroku z uzasadnieniem kształtują się na innej płaszczyźnie i są określone m.in. 
w   art. 169 § 1 k.p.c. Z unormowania tego wynika zaś, że uchybiona czynność 
powinna być dokonana w ciągu tygodnia od ustania przyczyny uchybienia terminu.         
Z przedstawionych względów orzeczono, jak wyżej.