I CZ 6/09

Sygn. akt I CZ 6/09 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 18 lutego 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Gerard Bieniek (przewodniczący) 
SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca) 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
 
w sprawie z wniosku M.M. 
przy uczestnictwie J.M. 
przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej  
o uznanie orzeczenia sądu zagranicznego, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym  
w Izbie Cywilnej w dniu 18 lutego 2009 r., 
zażalenia uczestnika postępowania  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego  
z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
oddala zażalenie. 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 października 2008 r. Sąd Apelacyjny 
odrzucił apelację uczestnika postępowania od postanowienia Sądu pierwszej 
instancji z dnia 7 listopada 2007 r. o uznaniu orzeczenia sądu zagranicznego. 
Apelacja została wniesiona przez adwokata powołującego się na 
pełnomocnictwo załączone do akt, którego jednak nie było, wobec czego Sąd 
Apelacyjny wezwał pełnomocnika do usunięcia braku formalnego apelacji przez 
złożenie pełnomocnictwa procesowego udzielonego adwokatowi przez uczestnika 
postępowania, zakreślając siedmiodniowy termin pod rygorem odrzucenia apelacji. 
W odpowiedzi na to adwokat złożył pismo, w którym stwierdził, że pełnomocnikiem 
uczestnika jest jego matka, dla której umocowanie stanowi art. 87 § 1 k.p.c. oraz 
pełnomocnictwo znajdujące się na kartach 34, 35 i 63 akt niniejszej sprawy, on 
natomiast został ustanowiony pełnomocnikiem uczestnika przez jego matkę. Wniósł 
wobec tego o zwolnienie go z obowiązku złożenia pełnomocnictwa od uczestnika 
postępowania. 
Sąd Apelacyjny stwierdził, że w aktach rozpoznawanej sprawy nie było 
żadnego pełnomocnictwa udzielonego przez uczestnika lub jego matkę, natomiast 
w aktach innej sprawy znajdowało się pełnomocnictwo ogólne z dnia 18 czerwca 
1999 r. udzielone przez uczestnika jego matce, nie obejmujące jednak umocowania 
do reprezentowania uczestnika przez matkę w rozpoznawanej sprawie o uznanie 
orzeczenia sądu zagranicznego oraz pełnomocnictwo procesowe udzielone przez 
uczestnika matce do reprezentowania go w sprawach sądowych w związku 
z   dochodzeniem odszkodowania przeciwko M.M. za spowodowanie uszczerbku 
na zdrowiu w wypadku z dnia 3 sierpnia 1996 r. w [...], a więc także nie dotyczące 
niniejszej sprawy. 
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny na podstawie art. 373 k.p.c. odrzucił 
apelację wskazując, że zgodnie z art. 368 § 1 w zw. z art. 126 § 3 k.p.c. do apelacji 
powinno być załączone pełnomocnictwo procesowe, jeżeli nie złożono go wcześniej 
i dlatego pełnomocnik został wezwany do usunięcia tego braku formalnego apelacji, 
pod rygorem jej odrzucenia. Pełnomocnik jednak braku tego nie usunął, powołując 

 
3 
się na pełnomocnictwa, które nie obejmują umocowania go do reprezentowania 
uczestnika w rozpoznawanej sprawie, wobec czego apelacja podlegała odrzuceniu. 
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący stwierdził, że w aktach 
sprawy dlatego nie ma pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi przez uczestnika 
postępowania, że jego pełnomocnictwo oparte było na umocowaniu przez matkę 
uczestnika, która jest pełnomocnikiem uczestnika. W wezwaniu do usunięcia 
braków formalnych apelacji Sąd nie zakwestionował pełnomocnictwa udzielonego 
matce przez uczestnika, ani jasno nie sformułował o usunięcie jakiego braku 
formalnego apelacji chodzi. Zdaniem skarżącego przewodniczący powinien 
wezwać pełnomocnika do złożenia pełnomocnictwa, z którego wynikałoby, że może 
działać w imieniu uczestnika w tej sprawie, skoro z treści zaskarżonego 
postanowienia wynika, że ta okoliczność została przez Sąd zakwestionowana. 
Skoro takie wezwanie nie zostało wysłane, doszło, zdaniem skarżącego, do 
odrzucenia apelacji bez uprzedniego wezwania do złożenia stosownego 
pełnomocnictwa udzielonego przez uczestnika matce. Niezależnie od tego, 
w  ocenie skarżącego, pełnomocnictwo udzielone przez uczestnika matce w dniu 
18  czerwca 1999 r. upoważniało ją do działania jako pełnomocnik syna także 
w  rozpoznawanej sprawie. Do zażalenia zostało załączone pełnomocnictwo 
procesowe udzielone adwokatowi przez uczestnika już po wydaniu zaskarżonego 
postanowienia, potwierdzające także wszelkie czynności procesowe podjęte w tej 
sprawie dotychczas przez adwokata i matkę uczestnika. Skarżący wnosił 
o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zażalenie jest nieuzasadnione. 
W rozpoznawanej sprawie adwokat uczestnika postępowania zgłosił swój 
udział w sprawie po raz pierwszy składając apelację, w której powołał się na 
pełnomocnictwo załączone do akt. Pełnomocnictwa tego w aktach jednak nie było, 
a zatem zgodnie z art. 368 § 1 w zw. z art. 126 § 3 k.p.c. powinno zostać dołączone 
do apelacji. Brak pełnomocnictwa stanowił brak formalny apelacji, uniemożliwiający 
nadanie jej prawidłowego biegu, a zatem wymagał uzupełnienia w przewidzianym 
do tego trybie, który w odniesieniu do sądu drugiej instancji, wskazuje art. 373 

 
4 
zdanie drugie k.p.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd drugiej instancji powinien 
wezwać do usunięcia tego braku w wyznaczonym terminie, pod rygorem 
odrzucenia apelacji. 
Prawidłowo zatem Sąd Apelacyjny wezwał pełnomocnika do usunięcia braku 
formalnego apelacji przez złożenia pełnomocnictwa procesowego udzielonego 
przez uczestnika, wyznaczając siedmiodniowy termin pod rygorem odrzucenia 
apelacji. Niezrozumiały jest zarzut zażalenia, że wezwanie to nie było precyzyjne, 
bowiem nie zakwestionowano w nim pełnomocnictwa udzielonego przez uczestnika 
matce ani nie wezwano do złożenia pełnomocnictwa, z którego wynikałoby, iż 
matka może działać w imieniu uczestnika. Wszak, jak wskazano wyżej, w aktach 
sprawy nie było wówczas żadnego pełnomocnictwa i Sąd Apelacyjny nie mógł 
wiedzieć, że adwokat powołuje się na pełnomocnictwo udzielone mu przez matkę 
uczestnika, której pełnomocnictwa udzielił uczestnik, co pełnomocnik wskazał 
dopiero w odpowiedzi na wezwanie Sądu do złożenia pełnomocnictwa. 
Obowiązkiem 
pełnomocnika 
było 
złożenia 
w 
zakreślonym 
terminie 
pełnomocnictwa 
udzielonego 
mu 
przez 
uczestnika 
albo 
pełnomocnictwa 
udzielonego mu przez matkę uczestnika oraz udzielonego matce przez uczestnika. 
Pełnomocnik nie wykonał tego obowiązku, powołując się na pełnomocnictwa matki 
udzielone przez uczestnika i swoje udzielone przez matkę uczestnika i wskazując 
karty akt, na których pełnomocnictwa te figurują, tyle, że w innej sprawie, co uszło 
jego uwagi. Nadal zatem w sprawie nie było żadnego pełnomocnictwa 
procesowego udzielonego adwokatowi przez uczestnika lub jego matkę. Sąd 
Apelacyjny, z własnej inicjatywy i bez obowiązku ustawowego, sam ustalił w jakiej 
sprawie znajdują się pełnomocnictwa, na które powołał się adwokat, sporządził ich 
kserokopie i załączył do rozpoznawanej sprawy, co było obowiązkiem 
pełnomocnika, a nie Sądu. Sąd Apelacyjny trafnie ocenił, że żadne z tych 
pełnomocnictw nie obejmuje umocowania matki uczestnika, ani adwokata do 
reprezentowania uczestnika w rozpoznawanej sprawie. W szczególności nie 
obejmuje tego pełnomocnictwo udzielone przez uczestnika matce w dniu 
18 czerwca 1999 r., na które powołuje się skarżący w zażaleniu. Jest to bowiem 
pełnomocnictwo ogólne, które w ostatnim zdaniu zawiera umocowanie do 
reprezentowania uczestnika „w sądzie lub innej instytucji w Polsce w sprawie 

 
5 
wypadku w 1996 r. w {...}". Niewątpliwie nie stanowi zatem pełnomocnictwa 
procesowego do reprezentowania uczestnika przez matkę w  rozpoznawanej 
sprawie o uznanie wyroku sądu zagranicznego w sprawie o alimenty. 
Z tych przyczyn trafnie Sąd Apelacyjny uznał, że nie został usunięty 
w   wyznaczonym 
terminie 
brak 
formalny 
apelacji 
w 
postaci 
załączenia 
pełnomocnictwa procesowego upoważniającego adwokata do wniesienia apelacji, 
co nakładało na Sąd obowiązek odrzucenia apelacji, zgodnie z art. 373 k.p.c. 
Braku tego nie może sanować załączenie pełnomocnictwa do zażalenia, 
potwierdzającego 
dotychczasowe 
czynności 
pełnomocnika 
i 
dlatego 
Sąd 
Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.