Orzeczenie · 2019-08-21

I CZ 59/19

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2019-08-21
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
nieruchomościzalewanieodszkodowanienierozpoznanie istoty sprawykpczażaleniesąd najwyższy

Powódka U. R. wniosła pozew przeciwko J. G. i M. O., domagając się zapłaty 50 000 zł odszkodowania za zalewanie nieruchomości, nakazania zmniejszenia rozmiarów nieruchomości budowlanej, likwidacji deficytu powierzchni biologicznie czynnej, odtworzenia rowu melioracyjnego, obniżenia poziomu gruntu oraz odszkodowania za utratę wartości nieruchomości i stres. Sąd Okręgowy w W. odrzucił pozew w zakresie żądań 1-5, uznając drogę sądową za niedopuszczalną, a w zakresie żądania 6 oddalił powództwo z powodu niewykazania rozmiaru szkody i braku sprecyzowania kwoty. Sąd Apelacyjny w (…) uchylił wyrok Sądu Okręgowego w punktach dotyczących żądań 2 i 3, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie wezwał powódki do uzupełnienia braków formalnych pozwu w zakresie sprecyzowania żądań. Sąd Apelacyjny wskazał na naruszenie art. 212 § 1 k.p.c. i art. 232 zd. 2 k.p.c. Pozwani wnieśli zażalenie na wyrok Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, skupił się na formalnej kontroli prawidłowości zastosowania przez Sąd Apelacyjny art. 386 § 4 k.p.c. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował ten przepis, gdyż nieprecyzyjne określenie żądania przez powódkę uniemożliwiło Sądowi Okręgowemu rozpoznanie istoty sprawy. W konsekwencji Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania art. 386 § 4 k.p.c. w przypadku nieprecyzyjnych żądań pozwu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z nieprecyzyjnymi żądaniami pozwu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy, jeśli nie wezwał powódki do sprecyzowania żądań i nie zbadał podstawy materialnoprawnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy, ponieważ nie sprecyzowano żądań i nie zbadano podstawy materialnoprawnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nierozpoznanie istoty sprawy polega na wadliwym rozstrzygnięciu, które nie odnosi się do przedmiotu sprawy lub zaniechaniu zbadania materialnej podstawy żądania. W sytuacji, gdy powódka nie sprecyzowała swoich żądań co do kwoty i podstawy faktycznej, sąd pierwszej instancji nie mógł właściwie ocenić roszczenia.

Czy dopuszczalne jest odrzucenie pozwu w zakresie żądań dotyczących nieruchomości, jeśli droga sądowa nie była dopuszczalna?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił pozew w zakresie żądań, dla których droga sądowa nie była dopuszczalna.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy odrzucił pozew w zakresie żądań 1-5, wskazując na niedopuszczalność drogi sądowej zgodnie z art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. Sąd Najwyższy nie kwestionował tej części rozstrzygnięcia w ramach rozpoznawanego zażalenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
powódka

Strony

NazwaTypRola
U. R.osoba_fizycznapowódka
J. G.osoba_fizycznapozwany
M. O.osoba_fizycznapozwany
M. R. (1)osoba_fizycznawspółwłaściciel działki

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 386 § § 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w przypadku nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia pozwu, gdy droga sądowa nie jest dopuszczalna.

k.p.c. art. 212 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek sądu do wzywania stron do uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego.

k.p.c. art. 232 § zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość wezwania przez sąd strony do przedstawienia dowodów lub wyjaśnienia okoliczności.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która wywodzi skutki prawne z faktu.

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

Zakres obowiązku odszkodowawczego.

k.p.c. art. 187 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymogi formalne pozwu, w tym dokładne określenie żądania i okoliczności faktycznych.

k.p.c. art. 394 § 1 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie na postanowienia sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c., uznając, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy z powodu nieprecyzyjnego określenia żądań przez powódkę. • Niesprecyzowanie żądania przez powódkę uniemożliwiło sądowi pierwszej instancji dokonanie właściwych ustaleń faktycznych i merytoryczne wypowiedzenie się co do zgłoszonych żądań.

Odrzucone argumenty

Zarzuty pozwanych dotyczące naruszenia przez Sąd Apelacyjny art. 386 § 4 w zw. z art. 212 § 1 i art. 232 zd. 2 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, że doszło do nierozpoznania istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji.

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie nierozpoznania istoty sprawy powinno być interpretowane jako wadliwość rozstrzygnięcia, polegająca na wydaniu przez sąd pierwszej instancji orzeczenia, które nie odnosi się do tego, co było przedmiotem sprawy, bądź na zaniechaniu zbadania przez ten sąd materialnej podstawy żądania albo oceny merytorycznych zarzutów strony przy bezpodstawnym przyjęciu, że istnieje przesłanka materialnoprawna lub procesowa unicestwiająca roszczenie. • Poza zakresem kontroli Sądu Najwyższego pozostaje natomiast prawidłowość stanowiska prawnego sądu drugiej instancji co do meritum.

Skład orzekający

Dariusz Dończyk

przewodniczący, sprawozdawca

Józef Frąckowiak

członek

Agnieszka Piotrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 386 § 4 k.p.c. w przypadku nieprecyzyjnych żądań pozwu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z nieprecyzyjnymi żądaniami pozwu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego nierozpoznania istoty sprawy, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej, choć stan faktyczny jest typowy.

Kiedy sąd nie rozpozna istoty sprawy? Kluczowe zasady z Sądu Najwyższego.

Dane finansowe

WPS: 50 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst