I CZ 59/09

Sygn. akt I CZ 59/09 
 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 6 listopada 2009 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Jan Górowski (przewodniczący) 
SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca) 
SSN Irena Gromska-Szuster 
 
 
w sprawie z wniosku P. Spółki z o.o.  
przy uczestnictwie "Z.J." Spółki z o.o. w upadłości i Banku  
o wpis zmiany wierzyciela hipotecznego, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 6 listopada 2009 r., 
zażalenia uczestnika postępowania "ZJ" Spółki z o.o. w upadłości  
na postanowienie Sądu Okręgowego w W. 
z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt [...], 
 
 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
 
 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
        
       Na wniosek P. referendarz sądowy wpisał do księgi wieczystej zmianę 
wierzyciela odnośnie trzech hipotek wpisanych w księdze wieczystej [...]. W 
skardze uczestnik „Z.J.” Sp. z o.o. podniósł, że brak podstaw do wpis referendarza 
sądowego, gdyż jest on właścicielem nieruchomości obciążonych hipoteką i nie 
udzielił zgody na zmianę wierzyciela. Sąd Rejonowy w swoim postanowieniu  z dnia 
20 grudnia 2007 r., uwzględnił skargę i uchylił zaskarżony wpis. Na skutek apelacji 
wnioskodawcy Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone postanowienie i odrzucił skargę 
na wpis referendarza. 
       W zażaleniu „ZJ” Sp. z o.o. w upadłości zarzucił naruszenie przepisów 
postępowania: 1) art. 70, art. 71, art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.; 2) art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. 
w związku z art. 139 ust.1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r., Prawo upadłościowe i 
naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.); 3) art. 375 pkt 5 k.p.c.; 4) art. 61 w zw. 
z art. 62, 65 i art. 139 ust.1 Prawa upadłościowego i naprawczego; 5) art. 6268 § 1 i 
2 k.p.c. w związku z art. 6269 k.p.c. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie prawa 
materialnego art. 95 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Prawo bankowe 
(j.t. Dz. U. z 2002 r., Nr 72, poz. 665 ze zm.). W związku z  podniesionymi 
zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie 
sprawy do ponownego rozpoznania lub o wydanie orzeczenia co do istoty sprawy i 
oddalenie wniosku   P. 
       Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
       Uzasadniony jest zarzut naruszenia prawa materialnego. Jak wynika z art. art. 
95 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Prawo bankowe (j.t. Dz. U. z 2002 r., 
Nr 72, poz.665 ze zm.). do przeniesienia wierzytelności zabezpieczonej hipoteką 
wymagana jest zgoda właściciela nieruchomości, na której została ona 
ustanowiona. Nie ulega wątpliwości, że w chwili złożenia wniosku o wpis do księgi 
wieczystej właścicielem nieruchomości obciążonych hipoteka, która zabezpieczała 
wierzytelności nabyte przez wnioskodawcę, był „ZJ”  Sp. z o.o. w  upadłości.  
       To, że spółka ta znajduje się w upadłości nie przekreśliło jej prawa do 
wyrażania zgody na zmianę wierzyciela hipotecznego  przewidzianej przez 
powołane wyżej przepisy Prawa bankowego. Przede wszystkim zwrócić należy 

 
3 
uwagę, że zgodnie z art. 61 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe 
i  naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) z dniem ogłoszenia upadłości majątek 
upadłego staje się masą upadłości. Skoro masa upadłości służy zaspokojeniu 
wierzycieli upadłego, to należy uznać, że wchodzący w jej skład majątek to tylko 
aktywa upadłego. W skład masy upadłości nie wchodzą długi upadłego. Oznacza 
to, że dług uczestnika „ZJ” Sp. z o.o., którego wierzycielem był Bank nie wchodził 
do masy upadłości. Chociaż w razie ogłoszenia upadłości, zgodnie z art. 139 ust. 1 
Prawa upadłościowego i    naprawczego, gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie, 
upadły zostanie pozbawiony zarządu, postępowania sądowe i administracyjne 
dotyczące masy upadłości prowadzi wyłącznie zarządca, to reguła ta nie dotyczy 
wyrażania zgody na zmianę wierzyciela hipotecznego upadłego. Dług związany z tą 
wierzytelnością nie jest składnikiem masy upadłości brak wobec tego podstaw, aby 
uznać, że w   postępowaniu wieczystoksięgowym, dotyczącym wpisu zmiany 
wierzyciela tego długu, powinien występować zarządca masy upadłości. W tej 
sytuacji mając na uwadze, że ogłoszenie upadłości nie pozbawiło spółki  „Z. J.” Sp. 
z o.o. przysługującego jej prawa własności nieruchomości, zgodnie z art. 95 ust. 4 
i  5  Prawa bankowego, to zgoda tej spółki, a nie zarządcy masy upadłości, 
potrzebna jest do wpisu zmiany wierzyciela hipotecznego. Takie stanowisko co do 
osoby uprawnionej do wyrażania zgody na zmianę wierzyciela hipotecznego 
przesądza również o zasadności podniesionych w zażaleniu zarzutów naruszenia 
prawa procesowego. 
       Mając na względzie, że zarzuty podniesione w zażaleniu okazały się 
uzasadnione Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 
39815 k.p.c., orzekł jak w sentencji.