I CZ 58/17

Sąd Najwyższy2017-05-18
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
pełnomocnictwopełnomocnictwo substytucyjneterminapelacjaodrzucenie apelacjiSąd Najwyższypostępowanie zażaleniowekoszty postępowania

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na odrzucenie apelacji z powodu wniesienia jej po terminie, potwierdzając nieskuteczność czynności procesowej pełnomocnika substytucyjnego.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację strony pozwanej, uznając ją za wniesioną po terminie, ponieważ wniosek o uzasadnienie wyroku złożył pełnomocnik substytucyjny, który nie był do tego umocowany przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na to postanowienie, stwierdzając, że pełnomocnictwo substytucyjne nie obejmowało działania przed sądem pierwszej instancji, a doręczenie wyroku przez ten sąd było omyłką i nie sanowało wadliwej czynności procesowej.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło apelację z powodu wniesienia jej po terminie. Sąd Apelacyjny uznał, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie jego odpisu złożył radca prawny posługujący się pełnomocnictwem substytucyjnym, które obejmowało jedynie uprawnienia do występowania przed sądem pierwszej instancji, a nie przed sądem, przed którym toczyła się sprawa w drugiej instancji. Sąd Apelacyjny nie podzielił argumentacji strony pozwanej, że pełnomocnictwo substytucyjne upoważniało do występowania przed sądem pierwszej instancji, a czynność ta okazała się bezskuteczna. Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zważył, że pełnomocnik strony pozwanej przyznał, iż pełnomocnictwo substytucyjne nie obejmowało występowania przed sądem pierwszej instancji, a działanie radcy prawnego nie zostało potwierdzone przez stronę po otrzymaniu wezwania sądu. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny trafnie ograniczył rozprawę do zbadania zakresu pełnomocnictwa substytucyjnego i prawidłowo ocenił jego zakres. Doręczenie wyroku przez sąd pierwszej instancji było wynikiem omyłki i nie sanowało bezskutecznie podjętej czynności procesowej. W rezultacie apelacja została złożona po terminie, co skutkowało jej odrzuceniem. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej i orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, czynność procesowa dokonana przez pełnomocnika substytucyjnego bez odpowiedniego umocowania jest bezskuteczna i nie może zostać sanowana przez późniejsze działania strony lub doręczenie przez sąd, które nastąpiło w wyniku omyłki.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pełnomocnictwo substytucyjne musi jasno określać zakres umocowania, a jego brak lub przekroczenie skutkuje bezskutecznością czynności. Doręczenie wyroku przez sąd pierwszej instancji w wyniku omyłki nie sanuje wadliwej czynności procesowej pełnomocnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Strona powodowa

Strony

NazwaTypRola
Syndyk Masy Upadłości K. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w B.innepowód
M. S.A. w W.spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 370

Kodeks postępowania cywilnego

Apelacja wniesiona po terminie podlega odrzuceniu.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zażalenie na postanowienia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 369 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Termin do wniesienia apelacji.

k.p.c. art. 368 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres apelacji.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Wykładnia oświadczeń woli.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Potwierdzenie czynności prawnej.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena dowodów.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pełnomocnictwo substytucyjne nie obejmowało swoim zakresem działania przed sądem pierwszej instancji. Czynność procesowa pełnomocnika substytucyjnego była bezskuteczna. Doręczenie wyroku przez sąd pierwszej instancji było wynikiem omyłki i nie sanowało wadliwej czynności. Apelacja została wniesiona po terminie.

Odrzucone argumenty

Pełnomocnictwo substytucyjne upoważniało do występowania przed sądem pierwszej instancji. Czynność procesowa pełnomocnika substytucyjnego była skuteczna. Późniejsze czynności procesowe strony pozwanej sanowały wadliwą czynność.

Godne uwagi sformułowania

Taki brak umocowania został następnie potwierdzony przez radcę prawnego D. S. (przez stronę). Czynność procesowa tego substytuta przed Sądem Okręgowym w W., obejmująca złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie jego odpisu z uzasadnieniem, okazała się bowiem bezskuteczna. Oceny tej nie zmienia to, że Sąd Okręgowy w W. omyłkowo uznał, że radca prawny M. H. był nienależycie umocowany przez stronę pozwaną. Pełnomocnik strony pozwanej przyznał, że pełnomocnictwo substytucyjne radcy prawnego M. H. nie obejmowało występowania przed Sądem Okręgowym w W. doręczenie przez ten Sąd stronie pozwanej wyroku wraz z uzasadnieniem było wynikiem omyłki i oczywiście nie powodowało sanowania bezskutecznie podjętej czynności procesowej

Skład orzekający

Grzegorz Misiurek

przewodniczący

Mirosław Bączyk

sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu pełnomocnictwa substytucyjnego i skutków czynności procesowych dokonanych przez nieumocowanego pełnomocnika, a także kwestia sanowania wadliwych czynności procesowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku umocowania pełnomocnika substytucyjnego w kontekście wniosku o uzasadnienie wyroku i wniesienia apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z pełnomocnictwem i terminami, co jest istotne dla praktyków prawa, choć nie zawiera nietypowych faktów.

Pełnomocnictwo substytucyjne: pułapka, która może kosztować Cię apelację!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 58/17
POSTANOWIENIE
Dnia 18 maja 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)
‎
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)
‎
SSN Zbigniew Kwaśniewski
w sprawie z powództwa Syndyka Masy Upadłości K. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w B.
‎
przeciwko M. S.A. w W.
‎
o zapłatę,
‎
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 maja 2017 r.,
‎
zażalenia strony pozwanej
‎
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 20 stycznia 2017 r., sygn. akt I ACa (...),
1.  oddala zażalenie;
2. zasądza od strony pozwanej na rzecz strony powodowej
‎
kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł tytułem zwrotu
‎
kosztów postępowania zażaleniowego.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację wniesioną przez stronę pozwaną – M. S.A. z tej przyczyny, że została ona wniesiona po terminie (art. 370 k.p.c.) Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji i doręczenie go wraz z uzasadnieniem tej stronie pozwanej złożył radca prawny posługujący się  pełnomocnictwem substytucyjnym prawidłowo umocowanego innego radcy prawnego (D. S.). Treść pełnomocnictwa substytucyjnego obejmowała jedynie uprawnienia do występowania przed Sądem Okręgowym w B., przed którym toczyła się niniejsza sprawa. Taki brak umocowania został następnie  potwierdzony przez radcę prawnego D. S. (przez stronę). Sąd Apelacyjny nie podzielił argumentacji innego pełnomocnika strony pozwanej (J. P.), że  wspomniane pełnomocnictwo substytucyjne upoważniało poprzedniego pełnomocnika (M. H.) do występowania przed Sądem Okręgowym w W.. Czynność procesowa tego substytuta przed Sądem Okręgowym w W., obejmująca złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie jego odpisu z uzasadnieniem, okazała się bowiem bezskuteczna. Oceny tej nie zmienia to, że Sąd Okręgowy w W. omyłkowo uznał, że radca prawny M. H. był nienależycie umocowany przez stronę pozwaną.
W zażaleniu na postanowienie z dnia 20 stycznia 2017 r. podniesiono zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., art. 369 § 2 w zw. z art. 368 § 1 k.p.c. oraz art. 65 k.c. w zw. z art. 60 k.c. Strona skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Pełnomocnik strony pozwanej przyznał, że pełnomocnictwo substytucyjne radcy prawnego M. H. nie obejmowało występowania przed Sądem Okręgowym w W. (k. 740 akt sprawy), a działanie tego radcy prawego nie  zostało potwierdzone przez stronę postępowania po otrzymaniu wezwania Sądu do wykazania umocowania substytuta do złożenia wniosku o uzasadnienie i doręczenie wyroku wraz z  uzasadnieniem  (k. 107 akt  sprawy; k. 205, k. 457 akt sprawy - pełnomocnictwo substytucyjne). Sąd Apelacyjny trafnie zatem  ograniczył rozprawę apelacyjną w dniu 20 tycznia 2017 r. do zbadania zakresu pełnomocnictwa substytucyjnego M. H. (k. 766 i 767 akt sprawy) i  prawidłowo ostatecznie ocenił zakres umocowania tego substytuta. Nie  obejmowało ono uprawnienia do podejmowania czynności przed Sądem Okręgowym w W., przy czym doręczenie przez ten Sąd stronie pozwanej  wyroku wraz z uzasadnieniem było wynikiem omyłki i oczywiście nie powodowało sanowania bezskutecznie podjętej czynności procesowej w postaci złożenia wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Także późniejsze czynności  procesowe strony pozwanej, w tym wniesienie apelacji po wspomnianym jej doręczeniu wyroku pierwszej instancji, nie wywołały - wbrew stanowisku strony skarżącej - żadnego skutku sanującego. W rezultacie doszło do złożenia apelacji  wprawdzie przez pełnomocnika właściwie umocowanego, ale po terminie przewidzianym dla tego środka odwoławczego (art. 370 k.p.c. w zw. z art. 369 k.p.c.).
W tej sytuacji  Sąd Najwyższy zażalenie strony pozwanej (art. 394
1
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 398
14
k.p.c.) i orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego (art. 98 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c.).
jw
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI