I CZ 58/09
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu apelacyjnego o odrzuceniu apelacji, uznając, że środek odwoławczy powinien być potraktowany jako zażalenie z powodu błędnego zastosowania przez sąd niższej instancji formy wyroku zamiast postanowienia.
Sąd Apelacyjny odrzucił apelację Miasta W. od wyroku Sądu Okręgowego w części dotyczącej umorzenia postępowania, uznając ją za wniesioną z naruszeniem terminu. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na to postanowienie, uchylił je. Stwierdzono, że sąd apelacyjny błędnie wydał wyrok zamiast postanowienia w kwestii umorzenia postępowania, co wprowadziło powoda w błąd co do właściwego środka odwoławczego. Sąd Najwyższy uznał, że apelacja powinna być potraktowana jako zażalenie i nie mogła być odrzucona z powodu przekroczenia terminu.
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2009 r. odrzucił apelację powoda Miasta W. w części zaskarżającej orzeczenie w przedmiocie umorzenia postępowania zawarte w punkcie 1 wyroku Sądu Okręgowego z dnia 14 września 2007 r., uznając, że wniesiona została z naruszeniem terminu przewidzianego w art. 394 § 2 k.p.c. Skarżący w zażaleniu na to postanowienie wniósł o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, że w postępowaniu procesowym sąd wydaje orzeczenie w formie wyroku, gdy rozstrzyga o istocie sporu (art. 316 k.p.c.), a we wszystkich innych przypadkach wydaje orzeczenie w postaci postanowienia (art. 354 k.p.c.). W tej sprawie Sąd Apelacyjny odrzucił apelację w części zaskarżającej orzeczenie w przedmiocie umorzenia postępowania wyrokiem zamiast postanowieniem, co wprowadziło w błąd powoda przy wyborze właściwego środka odwoławczego. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie stanowiskiem, strona nie może ponosić ujemnych następstw zastosowania przez sąd formy nieodpowiadającej treści orzeczenia. W takiej sytuacji wniesioną apelację należało rozpoznać jako zażalenie, z tym że nie mogło być ono odrzucone z powodu przekroczenia terminu do jego wniesienia, o którym mowa w art. 394 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę połączonych Izb: Cywilnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 marca 1972 r., III CZP 27/71, zgodnie z którą także w razie odrzucenia pozwu wyrokiem środek odwoławczy podlega rozpoznaniu jako zażalenie, nawet jeśli skarżący nazwał go rewizją, i nie może być odrzucony z powodu niezachowania terminu przewidzianego w art. 394 § 2 k.p.c. Mając na uwadze, że doręczenie wyroku z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 4 października 2007 r., a apelacja została wniesiona do sądu w dniu 18 października 2007 r., termin do wniesienia apelacji został zachowany. Zachowanie terminu do wniesienia apelacji przesądziło o terminowym wniesieniu środka odwoławczego, mimo że był to w istocie zażalenie. Z tej przyczyny zaskarżone postanowienie uchylono na podstawie art. 394 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39515 § 1 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, środek odwoławczy wniesiony od postanowienia o umorzeniu postępowania, nawet jeśli błędnie nazwany apelacją przez sąd niższej instancji, powinien być rozpoznany jako zażalenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd apelacyjny błędnie wydał wyrok zamiast postanowienia w kwestii umorzenia postępowania. Strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji zastosowania przez sąd nieodpowiedniej formy orzeczenia. W takiej sytuacji apelacja powinna być potraktowana jako zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie postanowienia
Strona wygrywająca
Miasto W.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Miasto W. | instytucja | powód |
| Stronnictwo [...] | inne | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 394 § § 2 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia.
k.p.c. art. 395 § 15 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wydaje wyrok, gdy rozstrzyga o istocie sporu.
k.p.c. art. 354
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadkach innych niż rozstrzyganie o istocie sporu, sąd wydaje orzeczenie w postaci postanowienia.
k.p.c. art. 394 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa termin do wniesienia zażalenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny wydał wyrok zamiast postanowienia w kwestii umorzenia postępowania, co wprowadziło powoda w błąd. Strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji zastosowania przez sąd nieodpowiedniej formy orzeczenia. Apelacja powinna być potraktowana jako zażalenie. Zażalenie zostało wniesione w terminie właściwym dla apelacji, zatem termin nie został przekroczony.
Godne uwagi sformułowania
strona nie może ponosić ujemnych następstw zastosowania przez sąd formy nieodpowiadającej treści orzeczenia apelację należało rozpoznać jako zażalenie nie mogło być ono odrzucone z powodu przekroczenia terminu do jego wniesienia
Skład orzekający
Jan Górowski
przewodniczący-sprawozdawca
Józef Frąckowiak
członek
Irena Gromska-Szuster
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków odwoławczych, błędów formalnych sądu i ich wpływu na terminowość zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd niższej instancji zastosował niewłaściwą formę orzeczenia (wyrok zamiast postanowienia) w kwestii umorzenia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą konsekwencji błędów formalnych sądu dla stron postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Błąd sądu niższej instancji nie może pogrążyć strony – Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady zaskarżania.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 58/09 POSTANOWIENIE Dnia 6 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jan Górowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Józef Frąckowiak SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa Miasta W. przeciwko Stronnictwu […] o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 listopada 2009 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 9 kwietnia 2009 r., uchyla zaskarżone postanowienie. Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2009 r. odrzucił apelację powoda Miasta W. w sprawie […] w części zaskarżającej orzeczenie w przedmiocie umorzenia postępowania zawarte w punkcie 1 wyroku Sądu Okręgowego z dnia 14 września 2007 r., uznając, że wniesiona została z naruszeniem terminu przewidzianego w art. 394 § 2 k.p.c. Skarżący w zażaleniu na to postanowienie wniósł o jego uchylenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W postępowaniu procesowym sąd wydaje orzeczenie w formie wyroku, gdy rozstrzyga o istocie sporu (art. 316 k.p.c.); we wszystkich innych przypadkach wydaje orzeczenie w postaci postanowienia (art. 354 k.p.c.). W sprawie Sąd Apelacyjny odrzucił apelację w części zaskarżającej orzeczenie w przedmiocie umorzenia postępowania wyrokiem zamiast postanowieniem, co wprowadziło w błąd powoda przy wyborze właściwego środka odwoławczego. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie stanowiskiem, strona nie może ponosić ujemnych następstw zastosowania przez sąd formy nieodpowiadającej treści orzeczenia. W takiej sytuacji wniesioną apelację należało rozpoznać jako zażalenie, z tym że nie mogło być ono odrzucone z powodu przekroczenia terminu do jego wniesienia, o którym mowa w art. 394 § 2 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2003 r. II CZ 165/02, niepubl.). Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale połączonych Izb: Izby Cywilnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 marca 1972 r., III CZP 27/71, także w razie odrzucenia pozwu wyrokiem środek odwoławczy podlega rozpoznaniu jako zażalenie również wtedy, gdy skarżący nazwał go rewizją; nie może być jednak odrzucony z powodu niezachowania terminu przewidzianego w art. 394 § 2 k.p.c. (OSNCP 1973, nr 1, poz. 1). W uchwale tej Sąd Najwyższy przesądził występujące zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie kontrowersje co do tego, czy o rodzaju środka odwoławczego decyduje przedmiot rozstrzygnięcia, czy forma nadana orzeczeniu przez sąd i jaki ma to wpływ na termin zaskarżenia. 3 Mając na uwadze fakt, że doręczenie wyroku z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 4 października 2007 r. oraz, że apelacja została wniesiona do sądu w dniu 18 października 2007 r. trzeba stwierdzić, że termin do wniesienia apelacji został zachowany. Zachowanie terminu do wniesienia apelacji w omawianym wypadku przesądziło automatycznie o terminowym wniesieniu środka odwoławczego, mimo że nie jest on w istocie apelacją, lecz zażaleniem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2005 r. III CZ 40/05 niepubl.). Jak trafnie zatem podnosił skarżący, apelacja od wyroku sądu pierwszej instancji w części, w której umorzono postępowanie, podlegała rozpoznaniu jako zażalenie i nie mogła być odrzucona na skutek niezachowania terminu określonego w art. 394 § 2 k.p.c. oraz ze względu na nieadekwatny do zaskarżonego rozstrzygnięcia rodzaj środka odwoławczego. Z tej przyczyny zaskarżone postanowienie uchylono (art. 394 § 2 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39515 § 1 k.p.c.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI