I CZ 58/07

Sygn. akt I CZ 58/07 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 30 maja 2007 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący) 
SSN Jan Górowski 
SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) 
 
 
w sprawie z powództwa PT S. S.A. w W. 
przeciwko P.S.A. w W. 
o ustalenie i zapłatę 
i z powództwa wzajemnego P. S. A. w W. 
przeciwko PT S. S.A. w W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 30 maja 2007 r., 
zażalenia powoda (pozwanego wzajemnego)  
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] 
z dnia 1 marca 2007 r.,  
 
 
1. oddala zażalenie, 
2. zasądza od powoda - pozwanego wzajemnego (PT S. S.A.) 
na rzecz pozwanego - powoda wzajemnego (P. S.A.) kwotę 
3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu 
kosztów postępowania zażaleniowego. 
Uzasadnienie 

 
2 
 
 
 
Postanowieniem z dnia 1 marca 2007 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie 
powoda-pozwanego wzajemnego, PT S. S.A., na postanowienie tego Sądu z dnia 
31 października 2006 r. odrzucające złożoną przez niego skargę kasacyjną, 
stwierdzając, że zażalenie zostało wniesione z naruszeniem obowiązującego 
przymusu adwokacko-radcowskiego. Podpisał je bowiem „Za Zarząd A.G.”, który 
nie wykazał, by należał do kręgu osób posiadających kwalifikacje określone w art. 
871 § 2 k.p.c. 
 
W zażaleniu powód-pozwany wzajemny zarzucił, że zażalenie na 
postanowienie 
odrzucające 
skargę 
kasacyjną 
podlegało 
wyłączeniu 
z  przewidzianego w art. 871 § 1 k.p.c. przymusu adwokacko-radcowskiego, gdyż 
zawierało wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a zgodnie z art. 871 § 2 
k.p.c., przepisu § 1 nie stosuje się w postępowaniu o zwolnienie od kosztów 
sądowych. W konkluzji żalący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Zgodnie z art. 871 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym 
obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, które dotyczy 
także czynności procesowych związanych z postępowaniem przez Sądem 
Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji (§ 1). Przepisu tego 
nie stosuje się jednak w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz 
o  ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej 
przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz 
albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej 
organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca 
Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (§ 2). 
 
Żalący przyznał, że zażalenie na postanowienie odrzucające skargę 
kasacyjną 
zostało 
sporządzone 
bez 
zachowania 
przymusu 
adwokacko-
radcowskiego. Zarzucił  jednak, że był zwolniony od wspomnianego przymusu ze 
względu na zawarty w zażaleniu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. 
 
W zażaleniu złożonym na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej 
żalący istotnie zawarł wniosek o zwolnienie go od opłaty od wnoszonego zażalenia 

 
3 
(k. 561). Okoliczność ta jednak – wbrew odmiennym zapatrywaniom żalącego – nie 
zwalniała go z obowiązku zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego.  
Przymus, o którym mowa, ma charakter bezwzględny, co oznacza, że strony 
mogą 
występować 
w 
postępowaniu 
przed 
Sądem 
Najwyższym 
tylko 
reprezentowane przez adwokata lub radcę prawnego. Samodzielny, osobisty udział 
bez adwokata lub radcy prawnego zależy natomiast wyłącznie od posiadania przez 
stronę zdolności postulacyjnej, przyznanej w art. 871 § 2  k.p.c. Objęte przymusem 
adwokacko-radcowskim czynności strony nieposiadającej zdolności postulacyjnej 
podlegają rygorowi przewidzianemu w art. 130 § 5 k.p.c., który nie dotyczy jedynie 
środków odwoławczych i środków zaskarżenia. Środki te bowiem ulegają w takich 
wypadkach odrzuceniu.  
Wyłączone 
spod 
przymusu 
adwokacko-radcowskiego 
postępowanie 
o  zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy 
prawnego dotyczy czynności przewidzianych w art. 102 ustawy z dnia 28 lipca 
2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze 
zm.) i w art. 117 i nast. k.p.c. Przymusu tego nie uchyla natomiast zamieszczenie 
w  środku odwoławczym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Złożone 
w  niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną – 
tak, jak każdy środek odwoławczy wnoszony do Sądu Najwyższego – było objęte 
przymusem adwokacko-radcowskim. Skoro zastało sporządzone z naruszeniem 
art. 871 § 1 k.p.c., ulegało odrzuceniu przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 
373 w związku z art. 370 i art. 397 § 2 k.p.c. jako „z innych przyczyn” 
niedopuszczalne. 
Z powyższych względów Sąd Najwyższy na zasadzie art. 39814 w związku 
z  art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw, 
postanawiając o kosztach postępowania zażaleniowego po myśli art. 98  § 1 i 3 
oraz art. 99 w związku z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c.  
db