I CZ 54/09

Sąd Najwyższy2009-11-05
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
zasiedzeniesłużebność gruntowakoszty sądoweapelacjazażaleniewspółuczestnictwo formalneSąd Najwyższypostanowienie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie uczestnika postępowania na postanowienie o odrzuceniu apelacji, uznając, że współuczestnictwo formalne wymaga odrębnego uiszczenia opłaty sądowej przez każdego ze współuczestników.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie uczestnika postępowania E.Ś. na postanowienie Sądu Okręgowego w O., które odrzuciło apelacje stron od postanowienia Sądu Rejonowego w O. w sprawie o stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie. Uczestnik zarzucił naruszenie przepisów dotyczących kosztów sądowych. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za nieuzasadnione, podkreślając, że w przypadku współuczestnictwa formalnego każdy ze współuczestników powinien uiścić opłatę od apelacji oddzielnie.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 listopada 2009 r. rozpoznał zażalenie uczestnika postępowania E.Ś. na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 maja 2009 r., które odrzuciło apelacje wnioskodawców J.Ś. i R.G. oraz uczestnika E.Ś. od postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 11 lutego 2009 r. w sprawie o stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie. Uczestnik E.Ś. zaskarżył postanowienie Sądu Okręgowego w części odrzucającej jego apelację, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd Najwyższy uznał zażalenie za nieuzasadnione. Przyjął, że w sprawie zachodzi współuczestnictwo formalne, a zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w przypadku takiego współuczestnictwa, każdy współuczestnik uiszcza opłatę sądową oddzielnie. Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił, że apelacja uczestnika, dotycząca całego postanowienia Sądu Rejonowego, podlegała opłacie w wyższej wysokości, a jej nieuiszczenie skutkowało odrzuceniem apelacji. Sąd Najwyższy podkreślił, że obowiązek uiszczenia prawidłowej opłaty nie jest nadmiernym wymaganiem wobec zawodowego pełnomocnika. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie i zasądził od uczestnika na rzecz wnioskodawców zwrot kosztów postępowania zażaleniowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku współuczestnictwa formalnego, każdy współuczestnik uiszcza opłatę sądową oddzielnie, stosownie do swojego roszczenia lub zobowiązania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 4 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz wcześniejsze orzecznictwo, stwierdził, że w sytuacji współuczestnictwa formalnego, gdzie roszczenia są jednego rodzaju i oparte na tej samej podstawie, każdy współuczestnik ponosi opłatę oddzielnie, gdyż istnieje tyle wartości przedmiotu sporu, ilu jest współuczestników wnoszących jedno pismo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalił zażalenie

Strona wygrywająca

wnioskodawcy

Strony

NazwaTypRola
J.Ś.osoba_fizycznawnioskodawca
R.G.osoba_fizycznawnioskodawca
E.Ś.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (10)

Główne

u.k.s.c. art. 4 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

W przypadku współuczestnictwa formalnego, każdy współuczestnik uiszcza opłatę sądową oddzielnie, stosownie do swojego roszczenia lub zobowiązania.

k.p.c. art. 394 § 1 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 130 § 2 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 373

Kodeks postępowania cywilnego

u.k.s.c. art. 39 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

k.p.c. art. 72 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 389

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Współuczestnictwo formalne wymaga odrębnego uiszczenia opłaty sądowej przez każdego ze współuczestników. Nieuiszczenie należytej opłaty od apelacji skutkuje jej odrzuceniem. Obowiązek uiszczenia prawidłowej opłaty nie jest nadmiernym wymaganiem wobec zawodowego pełnomocnika.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia przepisów o kosztach sądowych przez Sąd Okręgowy. Zbyt formalistyczna interpretacja przepisów, naruszająca wymóg sprawiedliwości orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

w sprawie zachodzi współuczestnictwo formalne każdy współuczestnik uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego roszczenia lub zobowiązania jest tyle wartości przedmiotu sporu (zaskarżenia), ilu jest współuczestników wnoszących jedno pismo Wiedzy o obowiązku uiszczenia w terminie prawidłowej co do wysokości opłaty od pisma lub środka zaskarżenia, który podlega opłacie, nie można uznać za zbyt wygórowane wymaganie wobec zawodowego pełnomocnika.

Skład orzekający

Dariusz Zawistowski

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o kosztach sądowych w sprawach ze współuczestnictwem formalnym, zwłaszcza w kontekście zasiedzenia służebności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współuczestnictwa formalnego i opłat od apelacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady dotyczące kosztów sądowych w sprawach ze współuczestnictwem formalnym, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego, choć samo zagadnienie nie jest wysoce sensacyjne.

Współuczestnictwo formalne a koszty sądowe: Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady opłat od apelacji.

Dane finansowe

zwrot kosztów postępowania zażaleniowego: 120 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I CZ 54/09 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z wniosku J.Ś. i R.G. przy uczestnictwie E.Ś. o stwierdzenie nabycia służebności gruntowej przez zasiedzenie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 listopada 2009 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt [...], oddala zażalenie i zasądza od uczestnika postępowania na rzecz wnioskodawców kwoty po 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. 2 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 13 maja 2009 r. Sąd Okręgowy w O. odrzucił apelacje wnioskodawców J.Ś. i R.G. oraz uczestnika E.Ś. od postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia 11 lutego 2009 r. Zażalenie od tego postanowienia wniósł uczestnik postępowania E.Ś. zaskarżając je w części odrzucającej jego apelację. Postanowieniu Sądu Okręgowego zarzucił naruszenie art. 1302 § 3 w związku z art. 373 k.p.c. oraz art. 4 ust. 1 w związku z art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2005, Nr 167, poz. 1398 ze zm.) przez ich błędną wykładnię i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie uczestnika postępowania E.Ś. jest nie uzasadnione. Sąd Okręgowy w O. przyjął trafnie, że w sprawie zachodzi współuczestnictwo formalne, o którym mowa w art. 72 § 1 pkt 2 k.p.c. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2005, Nr 167, poz. 1398 ze zm. – dalej u.k.s.c.) przyjmuje, jako zasadę, iż opłatę sądową pobiera się od pisma podlegającego opłacie. Jednakże w przypadku współuczestnictwa formalnego, kiedy roszczenia lub zobowiązania kilku osób są jednego rodzaju i są oparte na jednakowej podstawie faktycznej i prawnej, każdy współuczestnik uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego roszczenia lub zobowiązania, gdyż w takim przypadku jest tyle wartości przedmiotu sporu (zaskarżenia), ilu jest współuczestników wnoszących jedno pismo (por. postanowienie SN z dnia 26 maja 1998 r., III CZP 69/98 – niepubl.). Dał temu również wyraz Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 29 stycznia 2008 r., IV CZ 7/08 – niepubl., stwierdzając, że w sytuacji, gdy współuczestnictwo jest tylko formalne, każdy ze współuczestników powinien uiścić opłatę od apelacji oddzielnie, stosownie do swojego roszczenia. Zatem w sytuacji, gdy w jednym postępowaniu rozpoznano faktycznie dwa wnioski o stwierdzenie zasiedzenia służebności, apelacja uczestnika postępowania, dotycząca całego postanowienia Sądu Rejonowego, które ich dotyczyło, podlegała 3 opłacie w wysokości 400 zł. Sąd Okręgowy zasadnie zatem ocenił, że apelacja wniesiona przez uczestnika postępowania nie została opłacona należycie. Wiedzy o obowiązku uiszczenia w terminie prawidłowej co do wysokości opłaty od pisma lub środka zaskarżenia, który podlega opłacie, nie można uznać za zbyt wygórowane wymaganie wobec zawodowego pełnomocnika (por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 20 maja 2003 r., III CZP 16/03, OSNC 2004 nr 3, poz. 33). Nie można podzielić zatem oceny skarżącego, że wykładnia art. 4 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 1 u.k.s.c., której dokonał Sąd Okręgowy była zbyt formalistyczna i spowodowała naruszenie wymogu sprawiedliwości orzeczenia. Z tych względów na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 38914 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 3941 § 3 oraz w związku z art. 391 i 39821 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI