V CZ 51/08

Sąd Najwyższy2008-08-08
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
opłaty sądoweapelacjaodrzucenie apelacjikoszty sądoweSąd NajwyższySąd Apelacyjnywpłatapełnomocnik

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji z powodu nieuiszczenia opłaty, uznając, że wpłata dokonana przez męża powódki, mimo braków formalnych, powinna zostać przyjęta.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powódki z powodu nieuiszczenia opłaty podstawowej, mimo że jej mąż dokonał wpłaty. Sąd Najwyższy uchylił to postanowienie, wskazując, że wpłata dokonana przez osobę trzecią jest skuteczna, a sąd powinien był podjąć próbę identyfikacji sprawy na podstawie dostępnych danych.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powódki G. M. od wyroku Sądu Okręgowego, ponieważ powódka nie uiściła opłaty podstawowej od apelacji, mimo wezwania. Sąd Apelacyjny uznał, że wpłata dokonana przez męża powódki, R. M., była nieskuteczna, ponieważ nie zawierała danych identyfikujących sprawę. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym wpłata opłaty sądowej przez osobę trzecią jest skuteczna. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd powinien był podjąć próbę połączenia wpłaty z konkretną sprawą, zwłaszcza że dostępne dane (tytuł wpłaty, nazwisko wpłacającego) pozwalały na jej identyfikację. Ponieważ opłata została ostatecznie uiszczona, Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odrzuceniu apelacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wpłata dokonana przez osobę trzecią jest skuteczna, o ile sąd dysponuje danymi pozwalającymi na identyfikację sprawy i połączenie wpłaty z konkretnym postępowaniem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym Skarb Państwa nie ma interesu w żądaniu osobistego uiszczania opłat przez zobowiązanego, a interes strony wymaga wyłączenia możliwości nieprzyjęcia opłat uiszczonych przez inną osobę. W sytuacji, gdy dostępne dane (tytuł wpłaty, nazwisko wpłacającego) pozwalają na identyfikację sprawy, sąd powinien podjąć próbę połączenia wpłaty z konkretnym postępowaniem, zamiast przedwcześnie zwracać środki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie postanowienia

Strona wygrywająca

powódka

Strony

NazwaTypRola
G. M.osoba_fizycznapowódka
Szpital Kliniczny z Polikliniką Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej w W.instytucjapozwany
R. M.osoba_fizycznainna

Przepisy (6)

Główne

u.k.s.c. art. 14 § 1 i 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych art. 2 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych art. 3 § 2

k.p.c. art. 39815 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 3941 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpłata opłaty sądowej przez osobę trzecią jest skuteczna. Sąd powinien podjąć próbę identyfikacji sprawy na podstawie dostępnych danych. Opłata została ostatecznie uiszczona.

Odrzucone argumenty

Apelacja powinna zostać odrzucona z powodu nieuiszczenia opłaty podstawowej przez powódkę.

Godne uwagi sformułowania

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym uiszczenie opłaty sądowej należnej od strony przez inną osobę jest skuteczne. Skarb Państwa nie ma interesu w żądaniu uiszczania opłat osobiście przez zobowiązanego. Sąd Apelacyjny przedwcześnie zwrócił otrzymaną opłatę.

Skład orzekający

Józef Frąckowiak

przewodniczący

Barbara Myszka

sprawozdawca

Zbigniew Strus

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności wpłat opłat sądowych dokonywanych przez osoby trzecie oraz obowiązek sądu do podjęcia próby identyfikacji sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wpłata dokonana przez osobę trzecią zawiera wystarczające dane do identyfikacji sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim są opłaty sądowe i ich skutki, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak drobne błędy formalne mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, ale też jak sądy powinny podchodzić do interpretacji przepisów w celu zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

Czy wpłata opłaty sądowej przez męża może uratować apelację żony? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt V CZ 51/08 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 8 sierpnia 2008 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) 
SSN Barbara Myszka (sprawozdawca) 
SSN Zbigniew Strus 
 
w sprawie z powództwa G. M. 
przeciwko (…) Szpitalowi Klinicznemu z Polikliniką Samodzielnemu Publicznemu 
Zakładowi Opieki Zdrowotnej w W. 
o zapłatę, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 sierpnia 2008 r., 
zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 5 maja 2008 r., sygn. 
akt I ACa (…), 
 
uchyla zaskarżone postanowienie. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 5 maja 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powódki 
od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 30 listopada 2007 r., z tej przyczyny, że 
powódka pomimo wezwania nie uiściła opłaty podstawowej od apelacji, należnej na 
podstawie art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach 
cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. – dalej: „u.k.s.c.”), w brzmieniu 
obowiązującym przed dniem 10 marca 2007 r., w związku z art. 2 ustawy z dnia 14 
grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 
2007 r. Nr 21, poz. 123). Sąd Apelacyjny stwierdził, że wezwanie do uiszczenia opłaty 
podstawowej w kwocie 30 zł zostało doręczone pełnomocnikowi powódki w dniu 31 
marca 2008 r. oraz że do dnia wydania postanowienia opłata ta nie wpłynęła. R. M., 

 
2 
który nie jest stroną postępowania, przelał wprawdzie ze swojego konta żądaną kwotę, 
ale nie wskazał ani stron, ani numeru sprawy. Próba połączenia dokonanej wpłaty z 
konkretną sprawą nie powiodła się, brakowało bowiem niezbędnych, choćby 
fragmentarycznych, danych, pozwalających na identyfikację sprawy. Wpłacona kwota 
została więc zwrócona z adnotacją, że nie dotyczy Sądu Apelacyjnego. W tej sytuacji 
trzeba uznać, że powódka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika nie 
wykonała w sposób prawidłowy wezwania Sądu i brak, do usunięcia którego była 
zobowiązana, nie został wyeliminowany. 
W 
zażaleniu 
na 
powyższe 
postanowienie 
powódka 
zarzuciła 
Sądowi 
Apelacyjnemu błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, 
polegający na przyjęciu, że nie wniosła opłaty podstawowej w kwocie 30 zł, mimo że 
kwota ta w dniu 3 kwietnia 2008 r. wpłynęła na rachunek bankowy tego Sądu, po czym 
została zwrócona, a przy piśmie z dnia 24 kwietnia 2008 r. uiszczona ponownie. 
Ponadto podniosła zarzut obrazy art. 14 ust. 1 i 2 u.k.s.c. przez błędne zastosowanie i 
przyjęcie, że należna opłata nie została uiszczona. W konkluzji żaląca wnosiła o 
uchylenie zaskarżonego postanowienia. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym 
uiszczenie opłaty sądowej należnej od strony przez inną osobę jest skuteczne. 
Przyjmuje się tak dlatego, że: po pierwsze, Skarb Państwa nie ma interesu w żądaniu 
uiszczania opłat osobiście przez zobowiązanego, po drugie, także interes strony 
wymaga, aby wyłączyć możliwość nieprzyjęcia opłat sądowych uiszczonych przez inną 
osobę, nawet gdyby nastąpiło to na skutek błędnego wezwania sądu (zob. uchwałę 
Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 1995 r., III CZP 40/95, OSNC 1995, nr 7-8, poz. 
113, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 1999 r., III RN 106/99, OSNP 
2000, nr 22, poz. 805 i z dnia 27 lutego 2008 r., III CZP 131/07, niepubl.). 
Żądaną od powódki opłatę podstawową mógł zatem skutecznie uiścić jej mąż R. 
M. 
Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 
2006 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 
27, poz. 199 ze zm.), opłaty sądowe w sprawach cywilnych uiszcza się w formie 
bezgotówkowej na rachunek bieżący dochodów sądu albo w formie wpłaty gotówkowej, 
bezpośrednio w kasie sądu lub w formie znaków opłaty sądowej. W przypadku 
wnoszenia opłaty sądowej na rachunek bieżący dochodów sądu na wezwanie sądu lub 

 
3 
dodatkowo, na dowodzie wpłaty należy wpisać numer sprawy, o ile został nadany (§ 3 
ust. 2 powołanego rozporządzenia). 
Ze względu na przytoczone regulacje mąż powódki, uiszczając opłatę w formie 
bezgotówkowej na rachunek Sądu Apelacyjnego, powinien wskazać numer sprawy, 
ponieważ numer ten był już sprawie nadany. Obowiązkowi temu R. M. uchybił, jednak 
nie jest to równoznaczne z niemożnością połączenia wniesionej opłaty z konkretną 
sprawą i nadania jej dalszego biegu. Z kserokopii wyciągu z konta bankowego R. M. 
wynika, że w dniu 2 kwietnia 2008 r. dokonano przelewu na rachunek Sądu 
Apelacyjnego kwoty 30 zł tytułem „opłaty podstawowej od apelacji”, a w dniu 2 kwietnia 
2008 r. nastąpił zwrot „opłaty od apelacji” z adnotacją „wpłata nie dotyczy Sądu 
Apelacyjnego”. Było zatem wiadomo, że uiszczona kwota 30 zł stanowi opłatę 
podstawową od apelacji oraz że została wniesiona przez osobę o nie tak często 
spotykanym nazwisku „M.”. Sąd Apelacyjny dysponował więc fragmentarycznymi 
danymi, które umożliwiały powiązanie wniesionej opłaty z niniejszą sprawą. Z notatki 
urzędowej sporządzonej przez kierownika sekretariatu nie wynika, by w I Wydziale 
Cywilnym Sądu Apelacyjnego toczyła się równocześnie większa liczba spraw, w których 
strona wnosząca apelację nosiła nazwisko „M.”. Brak również wzmianki o tym, by 
równocześnie Sąd Apelacyjny kierował do stron wnoszących apelacje liczne wezwania 
do uiszczenia opłat podstawowych. W tej sytuacji, zważywszy na rodzaj prowadzonej 
biurowości, połączenie opłaty podstawowej od apelacji uiszczonej przez osobę 
o nazwisku „M.” z niniejszą sprawą, w której apelację wniosła G. M., nie powinno 
przysparzać większych trudności. Uzasadniona jest zatem konstatacja, że Sąd 
Apelacyjny przedwcześnie zwrócił otrzymaną opłatę. Ponieważ przy piśmie z dnia 24 
kwietnia 2008 r. opłata ta została wniesiona ponownie, trzeba przyjąć, że brak fiskalny 
został przez żalącą uzupełniony w sposób umożliwiający nadanie sprawie dalszego 
biegu. 
Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 
zdanie pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI