I CZ 52/20

Sąd Najwyższy2020-10-09
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
postępowanie cywilnezażalenieapelacjasąd najwyższysąd apelacyjnywłaściwość sąduzmiany legislacyjne

Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu z powodu błędnego skierowania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu apelacji do SN, zamiast do innego składu sądu drugiej instancji.

Sąd Apelacyjny odrzucił apelację pozwanego, a pozwany wniósł zażalenie. Sąd Apelacyjny błędnie przekazał to zażalenie do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy, analizując zmiany w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, stwierdził, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji powinno być rozpoznane przez inny skład sądu drugiej instancji, a nie przez Sąd Najwyższy. Ponieważ zażalenie zostało wniesione po wejściu w życie nowych przepisów, Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania właściwemu sądowi.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu apelacji. Sąd Apelacyjny błędnie przekazał to zażalenie do Sądu Najwyższego, podczas gdy właściwym do jego rozpoznania był inny skład sądu drugiej instancji. Sąd Najwyższy wskazał, że zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego, wprowadzone ustawą z dnia 4 lipca 2019 r., zmieniły zakres spraw rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy na skutek zażaleń. Obecnie Sąd Najwyższy rozpoznaje jedynie ściśle określone rodzaje zażaleń, a zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji powinno być kierowane do innego składu sądu drugiej instancji. Ponieważ zażalenie w tej sprawie zostało wniesione po wejściu w życie nowych przepisów, jego dopuszczalność należało ocenić według nowego stanu prawnego. W związku z tym Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu apelacji powinno być rozpoznane przez inny skład sądu drugiej instancji, a nie przez Sąd Najwyższy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołuje się na zmiany w art. 394^1 k.p.c. wprowadzone ustawą z dnia 4 lipca 2019 r., które zawęziły katalog spraw rozpoznawanych przez SN na skutek zażaleń. Zgodnie z nowym brzmieniem przepisów, zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji przysługuje do innego składu sądu drugiej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

przekazanie sprawy

Strony

NazwaTypRola
S. W.osoba_fizycznapowód
P. N.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (9)

Główne

Dz.U. z 2019 r. poz. 1469 art. 17

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw

Przepis określający datę wejścia w życie zmian w Kodeksie postępowania cywilnego.

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9 § 2

Przepis określający, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą.

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw art. 9 § 4

Przepis określający, że do rozpoznania środków odwoławczych wniesionych i nierozpoznanych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający, że zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu apelacji przysługuje do innego składu sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uchylony przepis, który przewidywał szerszy zakres spraw podlegających rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na skutek zażalenia.

k.p.c. art. 398 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis wskazujący na postanowienia sądu drugiej instancji, które nie podlegały rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na skutek zażalenia w poprzednim stanie prawnym.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający, że Sąd Najwyższy rozpoznaje zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

k.p.c. art. 394 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający, że Sąd Najwyższy rozpoznaje zażalenia wnoszone w związku z uchyleniem przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 394 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis wskazujący, że zażalenie do innego składu sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienie tego sądu o odrzuceniu apelacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji powinno być rozpoznane przez inny skład sądu drugiej instancji, a nie przez Sąd Najwyższy, zgodnie z nowym brzmieniem art. 394^1 k.p.c. Zażalenie zostało wniesione po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r., co uzasadnia stosowanie nowych przepisów dotyczących właściwości sądu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy rozpoznaje wyłącznie zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną i na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia De lege lata nie jest dopuszczalne wniesienie do Sądu Najwyższego zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające apelację Zażalenie do innego składu sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienie tego sądu o odrzuceniu apelacji.

Skład orzekający

Maria Szulc

przewodniczący

Krzysztof Pietrzykowski

sprawozdawca

Katarzyna Tyczka-Rote

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dotyczących właściwości Sądu Najwyższego i sądów apelacyjnych w zakresie rozpoznawania zażaleń na postanowienia o odrzuceniu apelacji, zwłaszcza w kontekście zmian legislacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których zażalenie na postanowienie o odrzuceniu apelacji zostało wniesione po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnych zmian w procedurze cywilnej i właściwości sądów, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Pokazuje, jak zmiany legislacyjne wpływają na bieg postępowań.

Zmiany w kpc: Kto rozpozna Twoje zażalenie na odrzuconą apelację?

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt I CZ 52/20
POSTANOWIENIE
Dnia 9 października 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maria Szulc (przewodniczący)
‎
SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)
‎
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa S. W.
‎
przeciwko P. N.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 października 2020 r.,
‎
na sutek zażalenia pozwanego
‎
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w
(...)
‎
z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt I AGa
(...)
,
przekazuje sprawę według właściwości do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w
(...)
.
UZASADNIENIE
W niniejszej sprawie
Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 6 listopada 2019 r. odrzucił apelację
pozwanego
od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 24 czerwca 2019 r. Pozwany dnia 21 listopada 2019 r. wniósł od tego postanowienia zażalenie prawidłowo do Sądu Apelacyjnego w (…). Tymczasem Sąd ten przekazał zażalenie wraz z aktami sprawy Sądowi Najwyższemu do rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1469 ze zm. - dalej: „ustawa z dnia 4 lipca 2019 r.”) zmodyfikowała zakres spraw podlegających rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na skutek zażalenia wniesionego od postanowień sądu drugiej instancji. Uchyliła ona bowiem art. 394
1
§ 2 k.p.c., który przewidywał, że w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługiwało na postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 398
1
k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Konsekwencją zmian wprowadzonych w art. 394
1
k.p.c. jest to, że obecnie Sąd Najwyższy rozpoznaje wyłącznie zażalenia na postanowienia sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną i na postanowienie sądu drugiej lub pierwszej instancji odrzucające skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia (art. 394
1
§ 1 k.p.c.) oraz zażalenia wnoszone w związku z uchyleniem przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania (art. 394
1
§ 1
1
k.p.c.).
De lege lata
nie jest dopuszczalne wniesienie do Sądu Najwyższego zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające apelację. Co więcej, zgodnie z
art. 394
2
§ 1
k.p.c., z
ażalenie do innego składu sądu drugiej instancji przysługuje na postanowienie tego sądu o odrzuceniu apelacji. We wskazanym wyżej zakresie ustawa z 4 lipca 2019 r. weszła w życie w dniu 7 listopada 2019 r. (art. 17 ustawy). Do oceny, czy po dniu wejścia w życie tej ustawy do zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucającego skargę o wznowienie postępowania mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r., czy też w brzmieniu poprzednio obowiązującym znaczenie ma data wniesienia zażalenia do sądu. Artykuł 9 ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy ustaw zmienionych m.in. w art. 1 (dotyczy Kodeksu postępowania cywilnego), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 4, do rozpoznania środków odwoławczych – w tym więc także do zażaleń według systematyki przepisów Kodeksu postępowania cywilnego - wniesionych i nierozpoznanych przed dniem wejścia tej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienionej w art. 1 (Kodeksu postępowania cywilnego) w brzmieniu dotychczasowym. Wynika z tego, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu obowiązującym przed dniem 7 listopada 2019 r. mają zastosowanie do zażalenia, jeżeli zostało ono wniesione i nierozpoznane przed tą datą (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 2020 r., III CZ 13/20, niepubl.). W niniejszej sprawie zażalenie zostało wniesione w dniu 21 listopada 2019 r., a więc już po wejściu w życie z dniem 7 listopada 2019 r. części przepisów modyfikujących przepisy określające wnoszenie zażaleń na postanowienia sądu drugiej instancji do Sądu Najwyższego. Uzasadniało to ocenę ich dopuszczalności na podstawie art. 394
1
k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 4 lipca 2019 r.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI