I CZ 52/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił postanowienia sądów niższych instancji i umorzył postępowanie z powodu naruszenia zasady skargowości.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Stwierdził, że sądy niższych instancji błędnie potraktowały apelację jako zażalenie, naruszając tym samym zasadę skargowości. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienia oraz wcześniejsze orzeczenia sądów niższych instancji i umorzył postępowanie.
Sprawa dotyczyła sprostowania usterki wpisu w księdze wieczystej. Sąd Rejonowy dokonał sprostowania, ale apelacja wnioskodawcy została przez Sąd Rejonowy potraktowana jako zażalenie i odrzucona. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, a Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej, uznał, że sądy niższych instancji błędnie zakwalifikowały środek odwoławczy. Powołując się na art. 130 § 1 k.p.c. i orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że sąd nie może samodzielnie zmieniać kwalifikacji pisma procesowego wniesionego przez profesjonalnego pełnomocnika wbrew jego woli. Ponieważ apelacja była prawidłową formą środka zaskarżenia, traktowanie jej jako zażalenia i procedowanie z urzędu stanowiło naruszenie zasady skargowości. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienia oraz postanowienia sądów niższych instancji i umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może samodzielnie zmieniać kwalifikacji pisma procesowego czy środka odwoławczego wbrew jego wyraźnej treści i oznaczeniu, zwłaszcza gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na art. 130 § 1 k.p.c. i orzecznictwo, zgodnie z którym błędne oznaczenie pisma nie stanowi przeszkody do nadania mu biegu, ale wniesienie przez profesjonalnego pełnomocnika niewłaściwego środka odwoławczego nie może być uznane za mylne oznaczenie. Sąd powinien rozpoznać środek zgodnie z jego oznaczeniem i treścią, jeśli wybór był prawidłowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie i umorzenie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. [...] | inne | uczestnik |
| R. O. | inne | uczestnik |
| U. G.-O. | inne | uczestnik |
| P. Sp. z o.o. w L. | spółka | uczestnik |
Przepisy (6)
Pomocnicze
k.p.c. art. 130 § § 1 zdanie drugie
Kodeks postępowania cywilnego
Mylne oznaczenie przez stronę pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umarza postępowanie, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Do postępowania w drugiej instancji stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy oddala skargę kasacyjną, jeśli jest ona oczywiście uzasadniona lub oczywiście bezzasadna.
k.p.c. art. 398 § 19
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy orzeka o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sądy niższych instancji błędnie potraktowały apelację jako zażalenie. Traktowanie apelacji jako zażalenia i procedowanie z urzędu narusza zasadę skargowości. Sąd nie może samodzielnie zmieniać kwalifikacji pisma procesowego wbrew woli profesjonalnego pełnomocnika.
Godne uwagi sformułowania
mylne oznaczenie przez stronę pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym wniesienie przez uczestnika działającego za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika innego środka odwoławczego niż właściwy nie może być uznane za mylne oznaczenie pisma procesowego w razie dokonania niewłaściwego wyboru środka zaskarżenia nie chodzi jedynie o samo błędne oznaczenie pisma, w związku z czym nie jest dopuszczalne odmienne jego traktowanie niż określił to sam skarżący sąd nie może samodzielnie dokonywać zmiany kwalifikacji wnoszonych przez niego pism procesowych czy środków odwoławczych wbrew ich wyraźnej treści i oznaczeniu Traktując ten środek jako zażalenie, Sąd w rezultacie, poczynając od postanowienia z dnia 25 lutego 2014 r., procedował z urzędu, z naruszeniem zasady skargowości. Postępowanie Sądów obu instancji było zatem w tej części niedopuszczalne procesowo i podlegało umorzeniu, jako bezprzedmiotowe
Skład orzekający
Jan Górowski
przewodniczący
Antoni Górski
sprawozdawca
Agnieszka Piotrowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady skargowości w postępowaniu cywilnym, dopuszczalność zmiany kwalifikacji środków odwoławczych przez sąd, rola profesjonalnego pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnej kwalifikacji środka odwoławczego przez sąd, gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia fundamentalną zasadę procesową - zasadę skargowości - i pokazuje, jak jej naruszenie przez sąd może prowadzić do uchylenia postępowania. Jest to kluczowe dla praktyków prawa cywilnego.
“Sąd Najwyższy: Błąd sądu w kwalifikacji pisma procesowego może unieważnić całe postępowanie!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 52/15 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jan Górowski (przewodniczący) SSN Antoni Górski (sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska w sprawie z urzędu przy uczestnictwie […] A. […] w W., R. O., U. G.-O. i […] P. Sp. z o.o. w L. o sprostowanie usterki wpisu w dziale II, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lipca 2015 r., zażalenia uczestnika […] P. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 6 października 2014 r., sygn. akt IV Cz […], uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 lipca 2014 r., syg. IV Cz […] i postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 25 lutego 2014 r. Dz. Kw. nr […] i umarza postępowanie wywołane wydaniem tych orzeczeń; pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 r. Sąd Rejonowy w W. sprostował usterkę wpisu z dnia 13 lutego 2003 r. wykreślając w dziale II księgi wieczystej Kw. […] wpisy dotyczące uczestników postępowania R. O. i U. G.-O. oraz utrzymał w mocy wpis dokonany w dniu 28 września 2012 r. Postanowienie Sądu Rejonowego zaskarżył pełnomocnik wnioskodawcy apelacją, którą Sąd zarządzeniem z dnia 7 stycznia 2014 r. potraktował, jako zażalenie w przedmiocie sprostowania usterki wpisu dokonanego w dniu 13 lutego 2003 r. Sąd Rejonowy w W. postanowieniem z dnia 25 lutego 2014 r. zażalenie to odrzucił, jako wniesione po terminie. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł zażalenie, które Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 3 lipca 2014 r. oddalił. Postanowienie to skarżący zaskarżył skargą kasacyjną, którą Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 6 października 2014 r. odrzucił, jako niedopuszczalną. W zażaleniu na to postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 130 § 1 zdanie drugie k.p.c. mylne oznaczenie przez stronę pisma procesowego lub inne oczywiste niedokładności nie stanowią przeszkody do nadania pismu biegu i rozpoznania go w trybie właściwym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się jednak, że wniesienie przez uczestnika działającego za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika innego środka odwoławczego niż właściwy nie może być uznane za mylne oznaczenie pisma procesowego w rozumieniu tego przepisu, gdyż w razie dokonania niewłaściwego wyboru środka zaskarżenia nie chodzi jedynie o samo błędne oznaczenie pisma, w związku z czym nie jest dopuszczalne odmienne jego traktowanie niż określił to sam skarżący (post. SN z 17 stycznia 2003 r., I CZ 190/02, BSN 2003, Nr 10, s. 41; por. też post. SN z 12 grudnia 2000 r., V CZ 110/00, OSNC 2001, Nr 7-8, poz. 105). Zatem, w sprawie, w której strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika sąd nie może samodzielnie dokonywać zmiany kwalifikacji wnoszonych przez niego pism procesowych czy środków odwoławczych wbrew ich wyraźnej treści i oznaczeniu (por. postanowienie S N. z dnia 38 lipca 2004 r., III CZ 52/04, niepubl.). Pismo skarżącego nazwane apelacją powinno być więc rozpoznane zgodnie z jego określeniem i treścią, tym bardziej, że - wbrew stanowisku Sądu - wybór tej formy środka zaskarżenia był prawidłowy. Traktując ten środek jako zażalenie, Sąd w rezultacie, poczynając od postanowienia z dnia 25 lutego 2014 r., procedował z urzędu, z naruszeniem zasady skargowości. Postępowanie Sądów obu instancji było zatem w tej części niedopuszczalne procesowo i podlegało umorzeniu, jako bezprzedmiotowe (art. 355 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz art. 398 15 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398 19 i art. 398 21 k.p.c. aw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI