I CZ 52/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, potwierdzając, że zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu zwykłym nie obejmuje postępowania kasacyjnego.
Powód wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu jego skargi kasacyjnej, argumentując, że został zwolniony od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zwolnienie od kosztów przyznane w postępowaniu zwykłym nie obejmuje postępowania kasacyjnego, ponieważ cel tego zwolnienia wygasa wraz z orzeczeniem kończącym sprawę w instancji. Brak jest przepisów szczególnych, które rozszerzałyby to zwolnienie na postępowanie kasacyjne.
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które odrzuciło jego skargę kasacyjną. Powód argumentował, że powinien być zwolniony z opłat sądowych, ponieważ wcześniej uzyskał takie zwolnienie w toku postępowania. Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych nie przewidują skuteczności sądowego zwolnienia od kosztów w postępowaniach wywołanych wniesieniem nadzwyczajnych środków zaskarżenia, takich jak skarga kasacyjna. Zwolnienie od kosztów ma charakter tymczasowy i jest przyznawane na potrzeby konkretnej sprawy, a jego cel wygasa wraz z uprawomocnieniem się orzeczenia kończącego postępowanie w instancji. Sąd powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2008 r. (III CZP 122/08), która jednoznacznie stwierdza, że zwolnienie od kosztów w postępowaniu zwykłym nie obejmuje postępowania kasacyjnego. W związku z tym Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną jako nieopłaconą, a zażalenie powoda zostało oddalone jako bezzasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym nie obejmuje postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Przepisy nie przewidują skuteczności zwolnienia od kosztów w postępowaniach nadzwyczajnych. Zwolnienie ma charakter tymczasowy i jego cel wygasa wraz z orzeczeniem kończącym sprawę w instancji. Brak jest przepisów szczególnych rozszerzających zwolnienie na postępowanie kasacyjne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie zażalenia
Strona wygrywająca
Województwo M.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. D. | osoba_fizyczna | powód |
| Województwo M. | instytucja | pozwany |
Przepisy (3)
Pomocnicze
k.p.c. art. 394¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwolnienie od kosztów sądowych przyznane w postępowaniu zwykłym nie obejmuje postępowania kasacyjnego z uwagi na brak przepisów szczególnych i tymczasowy charakter zwolnienia.
Odrzucone argumenty
Powód argumentował, że zwolnienie od kosztów sądowych uzyskane w toku postępowania zwykłego powinno obejmować również postępowanie kasacyjne.
Godne uwagi sformułowania
zwolnienie od kosztów przyznawane jest na potrzeby konkretnej sprawy i ma charakter tymczasowy zwolnienie to pochłonięte zostaje przez uprawomocnienie się orzeczenia rozstrzygającego istotę sprawy zwolnienie strony od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie obejmuje postępowania kasacyjnego
Skład orzekający
Tadeusz Wiśniewski
przewodniczący, sprawozdawca
Agnieszka Piotrowska
członek
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja zakresu zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy zwolnienie od kosztów zostało przyznane przed sądem niższej instancji i nie ma przepisów szczególnych rozszerzających jego zakres na postępowanie kasacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z kosztami sądowymi, które jest istotne dla praktykujących prawników, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Czy zwolnienie od kosztów sądowych działa w każdej instancji? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 52/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Agnieszka Piotrowska SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa J. D. przeciwko Województwu M. o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 czerwca 2013 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 stycznia 2013 r., oddala zażalenie. 2 Uzasadnienie Sąd Apelacyjny postanowieniem z 22 stycznia 2013 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego z 18 września 2012 r. W zażaleniu na to postanowienie powód wniósł o jego uchylenie, zarzucając, że w toku sprawy został w całości zwolniony od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. W kodeksie postępowania cywilnego oraz w ustawie o kosztach sądowych nie ma regulacji, z których można wywieść skuteczność sądowego zwolnienia od kosztów także w postępowaniach wywołanych wniesieniem nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych może być wszczęte jako pomocnicze – przed wytoczeniem powództwa (złożeniem wniosku w postępowaniu nieprocesowym) – lub jako wpadkowe, w toku sprawy. Bez względu na to, czy ma ono charakter postępowania pomocniczego czy wpadkowego, zawsze wszczynane jest na potrzeby postępowania w sprawie i pełni w nim służebną rolę. Jednakowoż przepisy ustawy o kosztach sądowych pośrednio zakreślają ramy czasowe zwolnienia od kosztów, które można ustalić także uwzględniając cel i charakter instytucji zwolnienia od kosztów. Z przepisów tych wynika, że zwolnienie od kosztów przyznawane jest na potrzeby konkretnej sprawy i ma charakter tymczasowy. Kwestia kosztów sądowych, których strona nie miała obowiązku uiścić, zostaje ostatecznie „załatwiona” w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji, przez ich rozliczenie zgodnie z regułami wskazanymi w art. 113 u.k.s.c. Orzeczenie merytoryczne kończące postępowanie w sprawie koncentruje w sobie wyniki całego poprzedzającego je postępowania, stanowiąc wypadkową wszystkich czynności procesowych. Należy do nich zaliczyć także przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych, które pochłonięte zostaje przez uprawomocnienie się orzeczenia rozstrzygającego istotę sprawy. Wraz z uprawomocnieniem się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, co jest równoznaczne z jej zakończeniem, odpada cel przyznania zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Innymi słowy, 3 rozstrzygnięcie o kosztach w wyroku powoduje bezprzedmiotowość udzielonego zwolnienia, chyba że z przepisu szczególnego, mającego charakter wyjątkowy, wynika, że zwolnienie to – ze względów, które ustawodawca uznaje za uzasadnione – działa także w innych, samodzielnych fazach postępowania. Takiego przepisu szczególnego w odniesieniu do skargi kasacyjnej brak. Z tego właśnie powodu Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z 5 czerwca 2008 r., III CZP (OSNC 2008, nr 11, poz. 122), jednoznacznie i kategorycznie stwierdził, że zwolnienie strony od kosztów sądowych w sprawie, przyznane w postępowaniu przed sądem powszechnym, nie obejmuje postępowania kasacyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny trafnie odrzucił skargę kasacyjną powoda jako nieopłaconą, co w konsekwencji skutkowało oddalaniem jego zażalenia jako bezzasadnego (art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.). db
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI