I Cz 50/14

Sąd Okręgowy w ZamościuZamość2014-02-07
SAOSRodzinneustalenie ojcostwa i kontaktyŚredniaokręgowy
ustalenie ojcostwakontakty z dzieckiemzabezpieczenie powództwawładza rodzicielskapostępowanie cywilneKodeks rodzinny i opiekuńczyKodeks postępowania cywilnego

Sąd Okręgowy oddalił zażalenie powoda, uznając, że ustalenie kontaktów z dzieckiem nie jest dopuszczalne w ramach postępowania o ustalenie ojcostwa i nie stanowi interesu prawnego w rozumieniu przepisów o zabezpieczeniu powództwa.

Powód domagał się ustalenia kontaktów z małoletnim dzieckiem w ramach postępowania o ustalenie ojcostwa. Sąd Rejonowy początkowo zabezpieczył kontakty, ale następnie uchylił swoje postanowienie, uznając, że właściwym trybem jest postępowanie nieprocesowe. Powód złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie, podkreślając, że ustalenie kontaktów nie mieści się w zakresie spraw o ustalenie ojcostwa i nie stanowi interesu prawnego w rozumieniu przepisów o zabezpieczeniu powództwa.

Sprawa dotyczyła zażalenia powoda J. B. na postanowienie Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim, które uchyliło wcześniejsze postanowienie o zabezpieczeniu kontaktów powoda z małoletnim synem A. P. i oddaliło wniosek o udzielenie zabezpieczenia. Sąd Rejonowy pierwotnie uwzględnił wniosek powoda o zabezpieczenie kontaktów, określając ich zakres. Jednak po wniesieniu zażaleń przez obie strony, Sąd pierwszej instancji uznał, że błędnie orzekł o zabezpieczeniu, ponieważ kontakty nie mieszczą się w dyspozycji art. 143 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (kro), a właściwym trybem jest postępowanie nieprocesowe (art. 582¹ k.p.c.). Sąd Okręgowy w Zamościu, rozpoznając zażalenie powoda, zważył, że charakter procesu o ustalenie ojcostwa obejmuje kumulatywne rozpoznanie roszczeń o ustalenie ojcostwa, alimenty, władzę rodzicielską i nazwisko dziecka (art. 84 § 1 kro i 143 kro). Powód, żądając zabezpieczenia powództwa w drodze ustalenia kontaktów, nie wykazał interesu prawnego w rozumieniu art. 730¹ § 2 k.p.c., gdyż brak zabezpieczenia nie uniemożliwi ani nie utrudni wykonania orzeczenia ani osiągnięcia celu postępowania. Kontakty z dzieckiem nie mają wpływu na ustalenie ojcostwa, władzę rodzicielską, alimenty ani nazwisko dziecka. Sąd podkreślił, że problematyka kontaktów jest regulowana przepisami postępowania nieprocesowego (art. 582¹ k.p.c. w związku z art. 113 § 1 kro), a nie postępowania w sprawie o ustalenie ojcostwa. Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 21/12), sąd wskazał, że nie jest dopuszczalne łączenie w jednym postępowaniu spraw o władzę rodzicielską i sprawy o kontakty ze względu na różny charakter i tryb postępowania. W konsekwencji, Sąd Okręgowy uznał zażalenie powoda za bezzasadne i oddalił je, stwierdzając, że wniosek o zabezpieczenie kontaktów w sprawie o ustalenie ojcostwa jest pozbawiony podstaw prawnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenie kontaktów z dzieckiem nie mieści się w zakresie spraw o ustalenie ojcostwa i nie stanowi interesu prawnego w rozumieniu przepisów o zabezpieczeniu powództwa w takim postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sprawy o ustalenie ojcostwa i sprawy o kontakty z dzieckiem są odrębnymi postępowaniami, regulowanymi przez różne przepisy (procesowe i nieprocesowe). Wniosek o zabezpieczenie kontaktów w sprawie o ustalenie ojcostwa nie spełnia przesłanek interesu prawnego, ponieważ jego uwzględnienie lub nieuwzględnienie nie wpływa na możliwość wykonania orzeczenia w sprawie głównej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

A. P.

Strony

NazwaTypRola
J. B.osoba_fizycznapowód
A. P.osoba_fizycznapozwana
A. P.osoba_fizycznamałoletni

Przepisy (14)

Główne

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

kro art. 84 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 13

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Osoba żądająca zabezpieczenia powództwa obowiązana jest wykazać przed sądem między innymi interes prawny w żądanym udzieleniu zabezpieczenia.

k.p.c. art. 730 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wówczas gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie orzeczenia jakie w sprawie zapadnie lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania.

kro art. 143

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Sąd pierwszej instancji wskazał, że kontakty nie mieszczą się w dyspozycji art. 143 kro.

k.p.c. art. 395 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd pierwszej instancji naprawił swój błąd dokonując reasumpcji swojego postanowienia w zakresie kontaktów na podstawie art. 395 § 2 kpc.

k.p.c. art. 582

Kodeks postępowania cywilnego

Tak do postępowania w sprawach o rozstrzygnięciu o istotnych sprawach dziecka jak i w sprawach o kontakty mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 582 kpc.

kro art. 113 § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dzieci mają prawo do utrzymywania ze sobą kontaktów.

kro art. 93

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Skarżący zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 93 kro, zgodnie z którym władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom.

kro art. 107

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

kro art. 209

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie kontaktów z dzieckiem nie mieści się w zakresie spraw o ustalenie ojcostwa. Wniosek o zabezpieczenie kontaktów nie spełnia przesłanek interesu prawnego w rozumieniu art. 730¹ § 2 k.p.c. w sprawie o ustalenie ojcostwa. Właściwym trybem do rozstrzygania o kontaktach jest postępowanie nieprocesowe.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisu postępowania art. 395 § 2 kpc przez uznanie zażalenia pozwanej za oczywiście uzasadnione. Naruszenie przepisu prawa materialnego art. 93 kro, zgodnie z którym sąd powinien orzec o kontaktach rodzica z dzieckiem w ramach postępowania o ustalenie ojcostwa.

Godne uwagi sformułowania

kontakty nie mieszczą się w dyspozycji art. 143 kro trybem właściwym jest tryb postępowania nieprocesowego przewidziany w art. 582 1 kpc powód nie wykazał by żądana forma zabezpieczenia powództwa miała jakikolwiek wpływ na treść orzeczenia w sprawie żądanie określenia kontaktów z dzieckiem nie mieści się w grupie roszczeń uprawnionych do dochodzeniowa w sprawie o ustalenia ojcostwa nie jest dopuszczalne w jednym postępowaniu rozstrzyganie o władzy rodzicielskiej i roszczeniach z art. 107 § 2 kro , tj. o ustaleniu miejsca pobytu dziecka ze względu na różny charakter obu roszczeń i różny tryb postępowania w obu kategoriach spraw.

Skład orzekający

Teresa Szykuła

przewodniczący

Teresa Bodys

sprawozdawca

Marek Lisiczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności zabezpieczenia kontaktów w sprawach o ustalenie ojcostwa oraz rozgraniczenie trybów postępowania w sprawach rodzinnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie wniosek o zabezpieczenie kontaktów został złożony w ramach postępowania o ustalenie ojcostwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia ważne rozgraniczenie między różnymi trybami postępowania w sprawach rodzinnych, co jest kluczowe dla praktyków. Pokazuje, jak sąd koryguje własne błędy proceduralne.

Czy można zabezpieczyć kontakty z dzieckiem w trakcie sprawy o ustalenie ojcostwa? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt I Cz 50/14 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2014 roku Sąd Okręgowy w Zamościu I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO Teresa Szykuła Sędziowie: Sędzia SO Teresa Bodys /spr./ Sędzia SO Marek Lisiczyński po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2014 roku w Zamościu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. B. przeciwko A. P. działającej również w imieniu i na rzecz małoletniego A. P. o ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane na skutek zażalenia powoda J. B. od postanowienia Sądu Rejonowego w Tomaszowie Lubelskim z dnia 7 stycznia 2014 r., w sprawie sygn. akt III RC 332/13 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim uchylił swoje postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia kontaktów J. B. z małoletnim A. P. z 23 grudnia 2013 r. i wniosek o udzielenie zabezpieczenia w zakresie ustalenia kontaktów z dzieckiem oddalił. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że uwzględnił wniosek powoda o zabezpieczenie powództwa zgłoszony w sprawie o ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane w stosunku do małoletniego A. P. . Sąd uwzględnił w części ów wniosek określając zakres kontaktów powoda wskazując, że jest ojcem małoletniego, a kontakty polegające na spotykaniu się z synem określił w każdą środę w godzinach od 16.00 do 18.00, w pierwszą i trzecią sobotę miesiąca oraz w każdą drugą i czwartą niedzielę miesiąca w godzinach od 10.00 do 16.00 z możliwością zabierania przez powoda małoletniego do swojego miejsca zamieszkania. Wobec wniesienia zażaleń przez obie strony Sąd pierwszej instancji uznając zażalenie pozwanej za oczywiście uzasadnione, na mocy art. 395 § 2 kpc uchylił powyższe postanowienie, a wniosek o zabezpieczenie oddalił. Sąd wskazał w uzasadnieniu, że błędnie orzekł w niniejszej sprawie o zabezpieczeniu, bowiem kontakty nie mieszczą się w dyspozycji art. 143 kro . Sąd stwierdził, że trybem właściwym jest tryb postępowania nieprocesowego przewidziany w art. 582 1 kpc . Zażalenie na powyższe postanowienie złożył w zachowanym terminie powód. Wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez ustalenie jego kontaktów w okresach wskazanych pierwotnie w postanowieniu z 23 grudnia 2013 r. z umożliwieniem zabierania małoletniego na czas kontaktów do swojego miejsca zamieszkania. Skarżący zarzucił: - naruszenie przepisu postępowania, które miało wpływ na treść postanowienia, w postaci przepisu art. 395 § 2 kpc przez uznanie, że żądanie przedstawione przez pełnomocnika pozwanej w złożonym zażaleniu „jest oczywiście uzasadnione”, w sytuacji, gdy żądania przedstawione w przedmiotowym zażaleniu dotyczyły jedynie częstotliwości kontaktów z małoletnim synem stron; - naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 93 kro , zgodnie z którym władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom, a w sytuacji sądowego ustalenia pochodzenia dziecka sąd rozstrzyga również o władzy rodzicielskiej stosując odpowiednio przepisy art. 107 i 209 kro , a tym samym winien orzec o kontaktach rodzica z dzieckiem. Sąd Okręgowy w Zamościu zważył, co następuje: Bezspornie charakter procesu i zakres postępowania z jakim wystąpił powód wskazuje na konieczność rozpoznania przez Sąd skumulowanych roszczeń: ustalenia ojcostwa, orzeczenia o alimentach na rzecz małoletniego, władzy rodzicielskiej i nazwisku jakie będzie nosiło dziecka. Konieczność kumulatywnego rozpoznania powyższych roszczeń reguluje treść art. 84 § 1 kro i 143 kro . Żądając zaś udzielenia zabezpieczenia powództwa stosownie do treści art. 730 1 § 1 kpc osoba żądająca zabezpieczenia powództwa obowiązana jest wykazać przed sądem między innymi interes prawny w żądanym udzieleniu zabezpieczenia. W myśl § 2 przywołanego art. 730 1 kpc interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wówczas gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie orzeczenia jakie w sprawie zapadnie lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania. W tejże sprawie żadna ze wskazanych sytuacji nie występuje. Składając wniosek o udzielenie zabezpieczenia w sprawie w drodze ustalenia kontaktów z dzieckiem, co do którego toczy się postępowanie o ustalenie ojcostwa – powód nie wykazał by żądana forma zabezpieczenia powództwa miała jakikolwiek wpływ na treść orzeczenia w sprawie. Kontakty z małoletnim dzieckiem nie mieszczą się w granicach władzy rodzicielskiej, nie mają więc wpływu na ustalenie ojcostwa, orzeczenie o władzy rodzicielskiej, alimentach czy też o nazwisku jakie dziecko będzie nosiło, nie pozostaje w żadnym związku z istnieniem kontaktów osoby ubiegającej się o ustalenie jej ojcostwa z małoletnim dzieckiem jak i z zakresem tych kontaktów. Nie ma znaczenia prawnego przy żądaniu zabezpieczenia stanowisko pozwanej, która w tym procesie uznała żądanie powództwa zgłoszone w pozwie w części dotyczącej jego ojcostwa w stosunku do małoletniego dziecka A. P. , urodzonego przez pozwaną (...) r. Owo stanowisko procesowe pozwanej sprawia jedynie, że spornymi pozostają między stronami pozostałe żądania będące roszczeniami związanymi z ustaleniem ojcostwa. Raz jeszcze należy podkreślić, że żądanie określenia kontaktów z dzieckiem nie mieści się w grupie roszczeń uprawnionych do dochodzeniowa w sprawie o ustalenia ojcostwa. Problematykę kontaktów małoletniego dziecka z osobą uprawnioną do kontaktów regulują przepisy postępowania nieprocesowego kodeksu postępowania cywilnego – art. 582 1 w związku z art. 113 § 1 kro . Artykuł 113 § 1 kro stanowi bowiem, że niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dzieci mają prawo do utrzymywania ze sobą kontaktów. Sąd Najwyższy w uchwale z 23 maja 2012 r. III CZP 21/12 /OSNC 2012/12/40 Biuletyn SN 2012/5/11 M.Prawny (...) -770 wyraził pogląd, że nie jest dopuszczalne w jednym postępowaniu rozstrzyganie o władzy rodzicielskiej i roszczeniach z art. 107 § 2 kro , tj. o ustaleniu miejsca pobytu dziecka ze względu na różny charakter obu roszczeń i różny tryb postępowania w obu kategoriach spraw. Sprawy z zakresu władzy rodzicielskiej podlegają rozpoznaniu w procesie, zaś sprawy o kontakty mają uregulowanie w postępowaniu nieprocesowym rządzącym się odrębnymi uregulowaniami. Tak do postępowania w sprawach o rozstrzygnięciu o istotnych sprawach dziecka jak i w sprawach o kontakty mają odpowiednie zastosowanie przepisy art. 582 kpc . Sąd Okręgowy w Zamościu przywołał powyższe orzeczenie, bowiem tak rozstrzygnięcie o kontaktach jak i rozstrzygnięcie o miejscu pobytu dziecka nie mieszczą się w pojęciu władzy rodzicielskiej. Problematyka władzy rodzicielskiej ma swoje uregulowanie w art. 95 § 1 kro , 96 kro , 98 kro i 101 kro . Z przywołanych przepisów wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że do władzy rodzicielskiej zaliczamy: prawa i obowiązki w zakresie pieczy nad dzieckiem, zarząd majątkiem dzieci i jego reprezentację. Utrzymywanie kontaktów w rozumieniu art. 113 kro w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 6 lipca 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 220 poz. 1431/, to przebywanie z dzieckiem /odwiedziny, spotkania poza miejscem stałego pobytu dziecka, bezpośrednie porozumiewanie się, kontakty telefoniczne, porozumiewanie się z innych środków komunikacji na odległość – w tym z komunikacji elektronicznej. Sąd wkracza w regulację kontaktów w myśl art. 113 1 – 113 6 kro dopiero gdy między rodzicami brak porozumienia bądź zagrożone jest dobro dziecka. Rozstrzyganie o ojcostwie i władzy rodzicielskiej nie należy do kategorii spraw pozostających ze sobą w związku i tak jak nie mogą być połączone do jednego postępowania tak też nie ma podstaw prawnych by uznać interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia o kontaktach w sprawie o ustalenie ojcostwa. Niezasadnie więc w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r. uwzględniając wniosek powoda udzielił mu zabezpieczenia kontaktów z małoletnim dzieckiem nie mając ku temu podstawy prawnej. Wobec wniesionego zażalenia na powyższe postanowienie Sąd pierwszej instancji naprawił swój błąd dokonując reasumpcji swojego postanowienia w zakresie kontaktów na podstawie art. 395 § 2 kpc . Zażalenie powoda złożone na powyższe postanowienie w świetle zgłoszonych zarzutów i powyższej argumentacji uznać należy za pozbawione podstaw prawnych. W ramach procesu o ustalenie ojcostwa i roszczenia z nim związane strony procesu nie mają interesu prawnego w rozumieniu art. 730 1 kpc w udzieleniu zabezpieczenia powództwa przez ustalenie kontaktów z dzieckiem. Z tych też przyczyn wniosek o udzielenie zabezpieczenia jako pozbawiony podstawy prawnej winien podlegać oddaleniu. Mając powyższe na względzie na mocy art. 385 kpc w związku z art. 397 kpc i art. 13 kpc Sąd Okręgowy w Zamościu postanowił, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI