I CZ 49/06

Sygn. akt I CZ 49/06 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 7 listopada 2006 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Tadeusz Wiśniewski (przewodniczący, sprawozdawca) 
SSN Grzegorz Misiurek 
SSN Marek Sychowicz 
 
 
w sprawie z wniosku J. P. 
przy uczestnictwie Miasta   W., S. K.,  
T. K. i J. K. 
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzernie, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 7 listopada 2006 r., 
zażalenia uczestnika postępowania Miasta   W.  
na postanowienie Sądu Okręgowego w W. 
z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt V Ca …/05, 
 
 
zażalenie oddala, natomiast w części dotyczącej zarządzenia 
przewodniczącego - odrzuca. 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2006 r. Sąd Okręgowy w W. odrzucił 
apelację uczestnika postępowania Miasta   W. od postanowienia Sądu Rejonowego   
z dnia 18 października 2005 r. stwierdzającego nabycie przez wnioskodawczynię J. 
P. i     uczestniczkę postępowania J. K. własności określonej nieruchomości przez 
zasiedzenie. Sąd drugiej instancji uznał, że Miasto   W. nie jest zwolnione od opłat 
sądowych w rozpoznawanej sprawie. Wskazał następnie, że mimo wezwania ten 
uczestnik postępowania nie uiścił w  terminie należnej opłaty od apelacji. 
Wskazanym 
postanowieniem 
Sąd 
Okręgowy 
odrzucił 
ponadto 
jako 
niedopuszczalne zażalenie Miasta   W.na zarządzenie przewodniczącego w tym 
Sądzie z dnia 22 marca 2006 r. wzywające do uiszczenia opłaty od apelacji.  
W zażaleniu skarżący – Miasto  W. – wniósł o uchylenie zaskarżonego 
postanowienia, podnosząc, że rozpoznawana sprawa nie dotyczy prowadzonej 
przez skarżącą gminę działalności gospodarczej.  
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:  
W myśl art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych 
w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88 ze zm.), gmina, 
związek międzygminny, powiat, związek powiatów oraz samorząd województwa nie 
mają obowiązku uiszczania opłat sądowych, z wyjątkiem spraw dotyczących 
prowadzonej przez nie działalności gospodarczej oraz spraw w postępowaniu 
wieczystoksięgowym. 
Interpretacja 
pojęcia 
sprawy 
dotyczącej 
działalności 
gospodarczej była wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego 
(por. np. uchwały z  dnia 30 listopada 1992 r., III CZP 134/92, OSNC 1993, nr 5, 
poz. 79, z dnia 9 marca 1993 r., III CZP 156/92, OSNC 1993, nr 9, poz.152, z dnia 
6 sierpnia 1996 r., III CZP 84/96, OSNC 1996, nr 11, poz. 150, z dnia 
11   października 1996 r., III CZP 110/96, OSNC 1997, nr 2, poz. 17, oraz 
niepublikowane postanowienia z dnia 22 sierpnia 2001 r., V CKN 756/00, z dnia 
16  czerwca 2004 r., I CZ 56/04, z dnia 23 lutego 2006 r., II CZ 139/05). 
Sąd  Najwyższy podkreślał, że termin działalność gospodarcza użyty w art. 8 ust. 2 
dawnej ustawy o kosztach sądowych ma inne znaczenie niż w przepisach 

 
3 
normujących działalność gospodarczą. Przyjmował, że o tym, czy sprawa dotyczy 
działalności gospodarczej w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy, decyduje jedynie 
przedmiot tej działalności. Oceniając, czy działalność gminy stanowi działalność 
gospodarczą w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy, Sąd Najwyższy uwzględniał jedynie 
takie czynniki, jak zawodowy charakter działań, podporządkowanie ich zasadzie 
racjonalnego gospodarowania, udział w obrocie gospodarczym. Wskazywał 
również, że ocena określonej działalności gminy jako działalności gospodarczej nie 
jest uwarunkowane jej zarobkowym charakterem. Podnosił przy tym, że uznania, że 
sprawa dotyczy działalności gospodarczej prowadzonej przez gminę w rozumieniu 
art. 8 ust. 2 ustawy nie wyklucza okoliczność, iż działalność, której dotyczy sprawa, 
wynika z zadań własnych gminy i jej celem jest zaspokojenie zbiorowych potrzeb 
wspólnoty. Wyraził ponadto niejednokrotnie zapatrywanie, że na gruncie dawnej 
ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych o działalności niegospodarczej 
gminy można mówić w zasadzie tylko w takich kategoriach, jakie wymienione 
zostały w art. 9 ust. 1 ustawy (działalność naukowa, oświatowa, kulturalna, 
dobroczynna, samopomocowa, z zakresu opieki społecznej), upoważniającym 
Ministra Sprawiedliwości do zwolnienia organizacji społecznych od obowiązku 
uiszczania opłat sądowych. Jako sprawy związane z działalnością gospodarczą 
gminy Sąd Najwyższy traktował sprawy dotyczące gospodarki lub administrowania 
nieruchomościami w tym m.in. o zasiedzenie nieruchomości (postanowienia z dnia 
16 czerwca 2004 r., I CZ 56/04, niepubl., i z dnia 21 września 2006 r., I CZ 39/06, 
niepubl.), o wynagrodzenie za humusowanie ziemi i założenie trawników w parku 
osiedlowym (postanowienie z dnia 22 sierpnia 2001 r., V CKN 756/00, niepubl.), 
o  ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego (uchwała z dnia 
11  października 1996 r., III CZP 110/96, OSNC 1997, nr 2, poz. 17), o eksmisję 
i  zasądzenie należności związanych z umową najmu lokalu mieszkalnego 
(uchwała z dnia 6 sierpnia 1996 r., III CZP 84/96, OSNC 1996, nr 11, poz. 150), 
o  zapłatę czynszu najmu lokalu użytkowego (uchwała z dnia 30 listopada 1992 r., 
III CZP 134/92, OSNC 1993, nr 5, poz. 79).  
Podzielając utrwaloną linię orzecznictwa Sądu Najwyższego, należy uznać, 
że rozpoznawana sprawa dotyczy działalności gospodarczej Miasta   W. Po 
pierwsze bowiem, uczestnictwo gminy w sprawie o zasiedzenie mieści się w 

 
4 
pojęciu gospodarowania nieruchomościami (art. 25 ust. 2 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 
8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jedn. tekst: 
Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Po wtóre, wykonywanie uprawnień 
właścicielskich gminy nie należy do żadnej z kategorii aktywności wymienionych w 
art. 9 ust. 1 dawnej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Sąd 
drugiej instancji trafnie zatem przyjął, że Miasto   W. nie korzysta w rozpoznawanej 
sprawie ze zwolnienia od opłat sądowych, i – wobec nieuiszczenia, mimo 
wezwania, przez tego uczestnika postępowania należnej od apelacji opłaty – 
zastosował właściwą sankcję w postaci odrzucenia tego środka odwoławczego. W 
konsekwencji, zażalenie w części dotyczącej odrzucenia apelacji należało – na 
podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. – oddalić jako pozbawione 
uzasadnionych podstaw. 
Zakresem 
zaskarżenia 
zażaleniem 
objęto 
również 
postanowienie 
o    odrzuceniu zażalenia Miasta   W. na zarządzenie przewodniczącego w Sądzie 
drugiej instancji o wezwaniu do uiszczenia wpisu od apelacji. Zgodnie z art. 3941 § 
1 i 2 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu 
drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie 
niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a  także w sprawach, w których 
przysługuje skarga kasacyjna, na postanowienie sądu drugiej instancji kończące 
postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981, a 
także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie 
sądu pierwszej instancji. Przedmiotowe postanowienie Sądu drugiej instancji nie 
należy do żadnej z wymienionych kategorii orzeczeń podlegających zaskarżeniu 
zażaleniem do Sądu Najwyższego. W konsekwencji, zażalenie w tej części 
należało odrzucić jako niedopuszczalne na podstawie art. 370 w zw. z art. 373, art. 
39821 i art. 3941 § 3 k.p.c.  
Z podanych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.  
 
db