I CZ 47/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odrzucił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego, uznając je za niedopuszczalny środek zaskarżenia.
Powódka wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego, które oddaliło jej zażalenie na odrzucenie pozwu przez Sąd Okręgowy. Sąd Okręgowy odrzucił pozew z powodu braku zdolności sądowej Urzędu Gminy S. Sąd Apelacyjny podtrzymał to stanowisko. Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie powódki było niedopuszczalne, ponieważ postanowienie Sądu Apelacyjnego wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, dotyczące odrzucenia pozwu, nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, a jedynie skargą kasacyjną.
Sprawa dotyczyła zażalenia powódki M. W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 stycznia 2016 r., które oddaliło jej zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 września 2015 r. Sąd Okręgowy odrzucił pozew powódki przeciwko Urzędowi Gminy S., uznając, że Urząd ten nie posiada zdolności sądowej, ponieważ jest jedynie organem pomocniczym gminy, a zdolność prawną i sądową posiada gmina. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że powódka była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i że nie zachodzi tożsamość podmiotowa między gminą a jej urzędem. W zażaleniu do Sądu Najwyższego powódka zarzuciła naruszenie art. 70 k.p.c., argumentując, że sąd powinien był zobowiązać ją do sprecyzowania oznaczenia strony pozwanej. Sąd Najwyższy zważył, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie na ściśle określone postanowienia sądu drugiej instancji, wymienione w art. 394^1 § 1 i 2 k.p.c. Postanowienie Sądu Apelacyjnego wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, dotyczące odrzucenia pozwu, nie jest objęte tym przepisem i powinno być zaskarżone skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy stwierdził, że powódka dokonała błędnego wyboru środka zaskarżenia, co skutkowało niedopuszczalnością zażalenia. W związku z tym, na podstawie art. 394^1 § 3 k.p.c. w związku z art. 398^21 k.p.c. i art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c., Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, a jedynie skargą kasacyjną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 394^1 § 1 i 2 k.p.c. precyzyjnie określa katalog postanowień sądu drugiej instancji, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego. Postanowienie wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, dotyczące odrzucenia pozwu, nie znajduje się w tym katalogu i powinno być zaskarżone skargą kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucenie zażalenia
Strona wygrywająca
Urząd Gminy S.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| Urząd Gminy S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie pozwu, gdy pozew nie może być poprawiony lub uzupełniony w żadnym wypadku.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa postanowienia sądu drugiej instancji podlegające zaskarżeniu zażaleniem.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje kwestie związane ze skargą kasacyjną, w tym jej niedopuszczalność.
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia zażalenia.
k.p.c. art. 370
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy odrzucenia pisma.
Pomocnicze
k.p.c. art. 70 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sytuacji, gdy strona nie ma zdolności sądowej lub procesowej, albo gdy brak jest przedstawiciela ustawowego lub organu powołanego do reprezentowania tej osoby.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyjątek od zasady zaskarżalności zażaleniem, wskazujący na możliwość zaskarżenia skargą kasacyjną.
k.p.c. art. 398 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania, które podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną.
k.p.c. art. 130 § § 1 zd. drugie
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzupełniania braków formalnych pisma procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie Sądu Apelacyjnego wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji, dotyczące odrzucenia pozwu, nie podlega zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, a jedynie skargą kasacyjną. Błędny wybór środka zaskarżenia (zażalenie zamiast skargi kasacyjnej) jest niedopuszczalną czynnością procesową i nie może być naprawiony w trybie art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c.
Odrzucone argumenty
Sąd powinien był zobowiązać powódkę do sprecyzowania oznaczenia strony pozwanej, ponieważ po uzupełnieniu braku zdolności sądowej stroną pozostaje ten sam podmiot. Zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające zażalenie na odrzucenie pozwu jest dopuszczalne.
Godne uwagi sformułowania
brak zdolności sądowej organ pomocniczy gminy nie zachodzi podmiotowa tożsamość pomiędzy gminą a jej urzędem Sąd ma obowiązek badania zdolności sądowej stron w każdym stanie sprawy błędny wybór środka zaskarżenia niedopuszczalna czynność procesowa
Skład orzekający
Agnieszka Piotrowska
przewodniczący
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Katarzyna Tyczka-Rote
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności środków zaskarżenia do Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących odrzucenia pozwu z powodu braku zdolności sądowej organu pomocniczego gminy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wyborem środka zaskarżenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na precyzyjne rozgraniczenie środków zaskarżenia do Sądu Najwyższego i kwestię zdolności sądowej jednostek organizacyjnych.
“Zażalenie czy skarga kasacyjna? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową różnicę w postępowaniu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt I CZ 47/16 POSTANOWIENIE Dnia 11 sierpnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący) SSN Zbigniew Kwaśniewski SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca) w sprawie z powództwa M. W. przeciwko Urzędowi Gminy S. o stwierdzenie nieważności czynności prawnych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 11 sierpnia 2016 r., zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 22 stycznia 2016 r., odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 września 2015 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił pozew powódki M. W., jako podstawę prawną wskazując art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. Uznał, że powódka wniosła pozew przeciwko Urzędowi Gminy S., który nie posiada zdolności sądowej, ponieważ jest jedynie ogranemu pomocniczym gminy i to gmina ma osobowość prawną i zdolność sądową. Brak w zakresie zdolności sądowej urzędu gminy Sąd ocenił jako nieusuwalny, skutkujący odrzuceniem pozwu. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji i - postanowieniem z dnia 22 stycznia 2016 r. - oddalił zażalenie powódki. Zwrócił uwagę, że powódka była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika oraz że nie zachodzi sugerowana w zażaleniu możliwość zastosowania art. 70 § 1 k.p.c., ponieważ nie jest zachowana podmiotowa tożsamość pomiędzy gminą a jej urzędem. Wskazał też, że Sąd ma obowiązek badania zdolności sądowej stron w każdym stanie sprawy. W zażaleniu na postanowienie Sądu drugiej instancji powódka wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia Sądu Okręgowego i rozpoznanie sprawy. Zarzuciła naruszenie art. 70 k.p.c., argumentując, że Sąd powinien był zobowiązać ją do sprecyzowania oznaczenia strony pozwanej, ponieważ po uzupełnieniu braku zdolności sądowej stroną pozostaje ten sam podmiot. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie na te postanowienia sądu drugiej instancji, które zostały wymienione w art. 394 1 § 1 i 2 k.p.c., to znaczy na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz - w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna - na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 398 1 k.p.c. a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Wyjątek sprecyzowany w art. 394 1 § 2 k.p.c. przez odwołanie się do art. 398 1 k.p.c. dotyczy postanowień w przedmiocie odrzucenia pozwu lub umorzenia postępowania, ponieważ dotyczące tej materii postanowienia sądu drugiej instancji na podstawie powołanego przepisu podlegają zaskarżeniu skargą kasacyjną. Postanowienie, które powódka kwestionuje w zażaleniu zostało wydane przez Sąd drugiej instancji w wyniku rozpoznania (i oddalenia) zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji, którym Sąd ten na podstawie art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c. odrzucił pozew - jest zatem zarazem postanowieniem wydanym w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji jak też postanowieniem w przedmiocie odrzucenia pozwu, co wyłącza możliwość zaskarżenia go do Sądu Najwyższego w drodze zażalenia. Jedyną drogą jego zakwestionowania było wniesienie skargi kasacyjnej na podstawie art. 398 1 k.p.c. (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 marca 2006 r., III CSK 48/06, OSNC 2007/1/12, czy tez z dnia 27 czerwca 2011 r., I PZ 9/11). Pełnomocnik skarżącej dokonał jednak błędnego wyboru środka zaskarżenia i wniósł zażalenie. Tego rodzaju uchybienie nie stanowi mylnego oznaczenia pisma procesowego w rozumieniu i ze skutkami przewidzianymi w art. 130 § 1 zd. drugie k.p.c., lecz świadczy o wadliwym doborze środka zaskarżenia i z tego powodu musi być uznane za niedopuszczalną czynność procesową (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 sierpnia 1998 r., II CZ 71/98, OSNC 1998, nr 12, poz. 226; z 9 marca 2000 r., V CZ 28/00, LEX nr 52425; z 19 października 2001 r., I CZ 131/01, LEX nr 553666 i z 24 listopada 2004 r., V CZ 121/04, LexPolonica nr 1344295 i z 27 czerwca 2011 r., I PZ 9/11). Zażalenie powódki podlegało więc odrzuceniu na podstawie art. 394 1 § 3 k.p.c. w związku z art. 398 21 k.p.c. i art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. kc aj
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI